वर्धा जिल्ह्यावर जलसंकटाचे सावट; चार महिन्यांत ३६.९२ टक्के पावसाची तूट, जलाशयही भरले नाहीत

यंदा वर्धा जिल्ह्यावर पावसाची नाराजी काही केल्या कमी होताना दिसत नाही. जूनपासूनच पावसाने अपेक्षित साथ दिली नाही. त्यानंतर मधूनमधून झालेल्या पावसाच्या जोरावर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी पेरणीची कामे उरकली. पण पिकांना पुढच्या टप्प्यात पावसाची गरज असतानाच पावसाने पुन्हा पाठ फिरवली आणि त्यामुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे.

नेहमी जून, जुलै आणि ऑगस्ट या तीन महिन्यांत वर्धा जिल्ह्यात सरासरी ७१९.०३ मिमी पाऊस अपेक्षित असतो. यंदा मात्र या तीन महिन्यांत केवळ ४९१.०२ मिमी पाऊस झाला. म्हणजेच सरासरीच्या तुलनेत पावसाचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात कमी राहिले.

सप्टेंबर महिन्यात तरी पावसाची ही तूट भरून निघेल, अशी अपेक्षा होती. पण सप्टेंबरनेही निराशाच केली. जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांत जिल्ह्यात ८७४.०५ मिमी पाऊस अपेक्षित होता, प्रत्यक्षात मात्र ५५८.०३ मिमी पावसाची नोंद झाली. त्यामुळे या चार महिन्यांच्या काळात जिल्ह्याच्या पर्जन्यमानात तब्बल ३६.९२ टक्के तूट राहिली आहे. सप्टेंबरमध्येही पावसाची कमतरता वाढल्याने येणाऱ्या काळातील पाण्याच्या स्थितीबद्दल प्रशासन आणि नागरिक दोघांचीही चिंता वाढली आहे.

तालुक्यांनुसार आकडेवारी पाहिली तर हिंगणघाटची स्थिती सर्वात चिंताजनक आहे. तिथे केवळ ४७ टक्के पर्जन्यमान नोंदले गेले आहे. त्यानंतर सेलूमध्ये ६३.०८ टक्के आणि समुद्रपूरमध्ये ६३.०३ टक्के पाऊस झाला.

आर्वीमध्ये ६९.०६ टक्के, देवळीमध्ये ७०.०५ टक्के, वर्धा तालुक्यात ७५.०१ टक्के, आष्टीमध्ये ७६.०६ टक्के, तर कारंजामध्ये ८२.०३ टक्के पर्जन्यमानाची नोंद झाली आहे. म्हणजे जिल्ह्यातील आठही तालुक्यांमध्ये पाऊस कमी पडला आहे.

पावसाने दडी मारल्याचा फटका केवळ शेतीलाच बसलेला नाही. जिल्ह्यातील मोठे आणि मध्यम जलाशयही अपेक्षेप्रमाणे भरलेले नाहीत. त्यामुळे पुढच्या काळात पिण्याच्या पाण्यासह शेतीसाठीच्या पाण्याचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.

ऑक्टोबरमध्ये पाऊस चांगला होईल की नाही, याची सध्या कोणतीही खात्री नाही. म्हणून उपलब्ध पाणी आतापासूनच जपून वापरण्याची गरज आहे. पावसाची तूट अशीच कायम राहिली, तर पुढच्या काळात जलसंकटाची चाहूल आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे.