राज्यातील 265 तालुक्यांत दुष्काळसदृश स्थिती जाहीर; कोणत्या तालुक्यांचा समावेश, पाहा संपूर्ण यादी

खरीप हंगामात राज्यात पावसाने ओढ दिल्याने आणि त्यामुळे पिकांची परिस्थिती चिंताजनक बनल्याने राज्य सरकारने याची गंभीर दखल घेतली आहे. पावसातील ही तूट आणि शेतातील उभ्या पिकांची स्थिती लक्षात घेऊन शासनाने राज्यभरातील परिस्थितीचा आढावा घेतला. यातूनच राज्यातील एकूण 358 तालुक्यांपैकी तब्बल 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती लागू करण्याचा निर्णय शासनाने घेतला आहे. ही परिस्थिती ट्रिगर-1 म्हणजेच पहिल्या कळीखाली अधिकृतपणे जाहीर करण्यात आली आहे. म्हणजे राज्यातील निम्म्याहून अधिक तालुके या यादीत आले आहेत.

विभागनिहाय पाहिले तर सर्वाधिक फटका छत्रपती संभाजीनगर विभागाला बसला असून या विभागातील 74 तालुक्यांत दुष्काळसदृश स्थिती आहे. यात छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील 9, जालना जिल्ह्यातील 8, बीड जिल्ह्यातील 11, लातूर जिल्ह्यातील 10, धाराशिव जिल्ह्यातील 8, नांदेड जिल्ह्यातील 14, परभणी जिल्ह्यातील 9 आणि हिंगोली जिल्ह्यातील 5 तालुक्यांचा समावेश आहे. म्हणजे मराठवाड्यातील जवळपास प्रत्येक जिल्ह्याला या दुष्काळसदृश स्थितीचा सामना करावा लागत आहे.

अमरावती विभागात एकूण 56 तालुके बाधित झाले आहेत. यात बुलढाणा जिल्ह्यातील 13, अमरावती जिल्ह्यातील 14, अकोला जिल्ह्यातील 7, वाशिम जिल्ह्यातील 6 आणि यवतमाळ जिल्ह्यातील 16 तालुक्यांचा समावेश आहे. विदर्भातील या पाच जिल्ह्यांतील निम्म्याहून अधिक तालुके यादीत आले आहेत.

नाशिक विभागातील 49 तालुक्यांना ही स्थिती लागू झाली असून यात नाशिक जिल्ह्यातील 10, धुळे जिल्ह्यातील 4, जळगाव जिल्ह्यातील 15, नंदुरबार जिल्ह्यातील 6 आणि अहिल्यानगर जिल्ह्यातील 14 तालुके आहेत. खानदेश आणि अहिल्यानगर पट्ट्यातही दुष्काळसदृश स्थिती मोठ्या प्रमाणावर पसरली आहे.

नागपूर विभागात 39 तालुके दुष्काळसदृश यादीत असून यात वर्धा जिल्ह्यातील 7, नागपूर जिल्ह्यातील 14, भंडारा जिल्ह्यातील 3, गोंदिया जिल्ह्यातील 1, चंद्रपूर जिल्ह्यातील 12 आणि गडचिरोली जिल्ह्यातील 2 तालुक्यांचा समावेश आहे.

पुणे विभागातील 35 तालुक्यांना ही स्थिती लागू असून पुणे जिल्ह्यातील 8, सोलापूर जिल्ह्यातील 11, सांगली जिल्ह्यातील 4, सातारा जिल्ह्यातील 6 आणि कोल्हापूर जिल्ह्यातील 6 तालुक्यांचा यात समावेश आहे. पश्चिम महाराष्ट्रातील या पाच जिल्ह्यांनाही दुष्काळाचा फटका बसल्याचे यातून दिसते.

ठाणे विभागातील एकूण 12 तालुक्यांना पहिली कळ लागू झाली असून यात रायगड जिल्ह्यातील 1, रत्नागिरी जिल्ह्यातील 3 आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील 8 तालुके आहेत. मात्र ठाणे आणि पालघर या दोन जिल्ह्यांतील एकाही तालुक्याला ही स्थिती लागू झालेली नाही. म्हणजे कोकण किनारपट्टीवरील बहुतांश भाग या दुष्काळसदृश यादीतून वगळला गेला आहे.

या पार्श्वभूमीवर संबंधित सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना या 265 तालुक्यांमध्ये पंचनाम्यांची कार्यवाही तातडीने सुरू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना शेतपिकांच्या नुकसानीबाबतची मदत ही विहित कार्यपद्धतीची पूर्तता झाल्यानंतर स्वतंत्र शासन निर्णयाद्वारे जाहीर करण्यात येणार आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष मदत केव्हा मिळणार, याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही.