राहुल गांधींसह ११ नेत्यांची निवडणूक आयोगाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात याचिका, उद्या सुनावणी

लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी आणि इंडिया आघाडीच्या एकूण ११ नेत्यांनी निवडणूक आयोगाच्या कारभाराविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात एकत्र येऊन एकच याचिका दाखल केली आहे. राहुल गांधी हे या याचिकेतले मुख्य याचिकाकर्ते आहेत, तर बाकीचे नेते त्यांच्यासोबत सह-याचिकाकर्ते म्हणून उभे आहेत. आयोगाच्या कथित अनियमितता आणि मनमानी कारभाराविरोधात दिल्लीत सुरू असलेला विरोध आता न्यायालयाच्या दारात पोहोचला आहे.

याचिकेवर सह्या करणाऱ्यांमध्ये काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे, सौगत रॉय, अखिलेश यादव, तेजस्वी प्रसाद यादव, संजय राऊत, एम. ए. बेबी, डी. राजा, महुआ माझी, सुप्रिया सुळे आणि ई. टी. मोहम्मद बशीर यांचा समावेश आहे. भारतीय निवडणूक आयोग, मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार तसेच निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी यांना प्रतिवादी करण्यात आले आहे. याचिकाकर्त्यांची बाजू अधिवक्ता प्रसन्ना एस. मांडत आहेत.

नोंदीनुसार ही याचिका १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी संध्याकाळी ४ वाजून ३७ मिनिटांनी दाखल झाली. तिचा डायरी क्रमांक 64196/2026 असा असून सध्या ती प्रलंबित अवस्थेत आहे. रजिस्ट्रीत याचिका स्वीकारण्याची नेहमीची वेळ दुपारी साडेचारपर्यंतच असते. राहुल गांधींच्या कायदेशीर टीमने त्यानंतरही प्रत्यक्ष कागदपत्रे द्यायला जादा वेळ मिळावा, अशी विशेष परवानगी मागितली होती. ई-फायलिंगची सोय चोवीस तास चालू असते, तरीही कागदपत्रे हातात देण्याचा आग्रह धरला गेला.

या घडामोडीची सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी स्वतः दखल घेतली आणि याचिकेची प्रत मागवून घेतली. रजिस्ट्रीने आजच सगळी प्रक्रिया पूर्ण करावी, तसेच याचिकेत काही तांत्रिक त्रुटी असतील तर त्या आजच दुरुस्त करून घ्याव्यात, असे त्यांनी सांगितले. त्यांच्याच नेतृत्वाखालील खंडपीठ या याचिकेवर सुनावणी घेईल. सोमवारी संध्याकाळपर्यंत दाखल होणाऱ्या याचिकांवर मंगळवारी सुनावणी होईल, असे सरन्यायाधीशांनी आधीच स्पष्ट केले होते, त्यामुळे उद्याच्या सुनावणीकडे देशाचे लक्ष लागले आहे.

याचिका दाखल करण्याआधी राहुल गांधी आणि काँग्रेसच्या महासचिव प्रियंका गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली इंडिया आघाडीच्या नेत्यांनी जंतर-मंतरपासून सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत मोठा मोर्चा काढला. काँग्रेस, राजद आणि समाजवादी पार्टीसह अनेक विरोधी पक्षांचे नेते व खासदार त्यात होते, शिवाय विविध विद्यार्थी संघटनांचे सदस्य आणि वकीलही मोठ्या संख्येने आले होते. मोर्चापूर्वी राहुल गांधी म्हणाले होते, "आमचा हा मोर्चा म्हणजे जणू शिवाची बारात आहे." मोर्चात मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या भूमिकेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आणि आयोगाच्या पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा तीव्र आक्षेप नोंदवले गेले.

सूत्रांनुसार, याचिकेत आयोगाच्या कामातील पारदर्शकता आणि निष्पक्षता, अलीकडच्या निवडणुकांतील कथित अनियमितता, मतदार याद्या आणि निवडणूक प्रक्रियेशी संबंधित मुद्दे मांडले आहेत. मात्र याचिकेची पूर्ण प्रत अजून सार्वजनिक झालेली नाही, त्यामुळे नेमक्या मागण्या काय आहेत हे स्पष्ट नाही. राहुल गांधी यांनी याआधीही आयोगाच्या कामावर प्रश्न उठवत "व्होट चोरी"चे आरोप केले आहेत. आता तोच मुद्दा सर्वोच्च न्यायालयात गेल्याने राजकीय वर्तुळाचे लक्ष सुनावणीकडे लागले आहे.