दिल्लीत INDIA आघाडीचा निवडणूक आयोगाकडे मार्च, राहुल आणि प्रियंका गांधी पोलिसांच्या ताब्यात
मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांना हटवण्याच्या मागणीसाठी निघालेला विरोधकांचा मार्च पोलिसांनी अडवला; नेत्यांनी रस्त्यावरच ठिय्या दिला.
दिल्लीत मंगळवारी INDIA आघाडीच्या आंदोलनामुळे वातावरण चांगलेच तापले. संसद परिसरातून निवडणूक आयोगाच्या मुख्यालयाकडे निघालेल्या विरोधकांचा मार्च पोलिसांनी अडवला. त्यानंतर राहुल गांधी, प्रियंका गांधी यांच्यासह अनेक नेते रस्त्यावरच धरने देऊन बसले. पोलिसांनी अनेक खासदारांना ताब्यात घेतले.
मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांना पदावरून हटवावे, SIR प्रक्रिया पूर्णपणे रद्द करावी आणि EVM ऐवजी मतपत्रिकेवर निवडणुका घ्याव्यात, अशा मागण्या घेऊन INDIA आघाडीचे नेते मार्चमध्ये उतरले होते. 'सेव्ह डेमोक्रसी'चा बॅनर घेऊन खासदार संसद भवनाच्या मकर द्वारातून निघणार होते. राहुल गांधी, प्रियंका गांधी, अखिलेश यादव आणि काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासह आघाडीतील अनेक नेते आणि खासदार त्यात सहभागी झाले.
मार्चसाठी दिल्ली पोलिसांनी संसद परिसर, जंतर-मंतर आणि निवडणूक आयोगाचे मुख्यालय या भागात मोठा बंदोबस्त लावला होता. विजय चौक आणि आजूबाजूला अनेक ठिकाणी बॅरिकेड लावले होते. काही भागांत प्रतिबंधात्मक आदेशही लागू करण्यात आले होते.
मार्च सुरू झाल्यावर सुरक्षादलांनी विरोधकांना आयोगाच्या कार्यालयाकडे जाऊ दिले नाही. नीति आयोगाच्या कार्यालयाजवळच्या बॅरिकेडपाशी मोठी गर्दी झाली. समाजवादी पक्षाचे काही खासदार बॅरिकेडवर चढताना दिसले. राहुल गांधी यांनीही बॅरिकेडवर चढून तिरंगा फडकावला. मुख्य निवडणूक आयुक्तांविरोधात घोषणा सुरू असताना राहुल गांधी यांनी आकाशवाणी भवनात जाण्याचा प्रयत्न केला, त्यांच्यासोबत प्रियंका गांधीही होत्या.
आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांना ताब्यात घेऊन बसमध्ये बसवले. त्यावेळी काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी बस अडवण्याचा प्रयत्न केला. आकाशवाणी भवनात घुसलेल्या NSUI आणि इंडियन यूथ काँग्रेसच्या काही कार्यकर्त्यांनाही पोलिसांनी ताब्यात घेतले आणि बसमधून परिसराबाहेर नेले.
समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष अखिलेश यादव म्हणाले की, विरोधक निवडणुकीवर बहिष्कार घालणार नाहीत, तर मतदानातून त्यांना हरवतील. भाजप आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार या दोघांनाही जावे लागेल, असे ते म्हणाले. आयोग असे वागतो की जणू फक्त भाजपचे सदस्यच भारतीय नागरिक आहेत आणि मतदानाचा हक्कही त्यांनाच आहे, असा आरोप त्यांनी केला. बंगालमध्ये बळाचा वापर करून बूथ ताब्यात घेतले गेले, असा आरोप करून त्यांनी उत्तर प्रदेशातील कुंदरकी आणि मीरापूर निवडणुका तसेच अयोध्या आणि अंबेडकर नगरच्या पोटनिवडणुकांतही गैरप्रकार झाल्याचा दावा केला.
मार्च सुरू झाल्यानंतर राहुल गांधी यांनी X वर पोस्ट करून ज्ञानेश कुमार यांना उद्देशून म्हटले, "ज्ञानेश, भाऊ, तुमचा खेळ आता संपला, राजीनामा देण्याची ही वेळ आहे." खरगे म्हणाले की, विरोधक अन्यायाविरोधात लढत आहेत. सरकार लोकांचा हक्क हिरावून घेत आहे, असा आरोप करून आम्ही सामान्य जनतेच्या हक्कांसाठी लढतोय, असे त्यांनी सांगितले.
शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाचे नेते संजय राऊत यांनी सुरक्षा व्यवस्थेवर प्रश्न उठवला. गरजेपेक्षा जास्त बंदोबस्त लावला गेला, असा त्यांचा दावा होता. संसद भवनापासून आयोगाच्या मुख्यालयापर्यंत आणि मंत्र्यांच्या निवासस्थानांपर्यंत सुरक्षा वाढवली, BSF तैनात केले आणि हजारो CISF जवानांना बोलावले, असे राऊत म्हणाले. आम्ही खासदार आहोत, देशाचे प्रतिनिधी आहोत, आमच्याकडे कोणतेही शस्त्र नाही; आम्ही फक्त आयोगाच्या कार्यालयात जाऊन ज्ञानेश कुमार यांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणी करणार आहोत, असे ते म्हणाले. ज्ञानेश कुमार यांच्याकडे नैतिक अधिकार नाही, असा आरोपही त्यांनी केला.
MDMK चे खासदार दुरई वाइको यांनीही ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. काही पक्ष वगळता सगळा विरोध एकत्र आहे, असा दावा त्यांनी केला. ज्ञानेश कुमार यांनी एकतर्फी निर्णय घेऊन संविधानाच्या विरोधात काम केले, असा आरोप करून फॉर्म-6 मध्ये बदल करायला सर्वोच्च न्यायालयाने कोणतीही मंजुरी दिलेली नाही, असेही ते म्हणाले. काँग्रेस खासदार रेणुका चौधरी यांनी सामान्य नागरिकांचे मतदानाचे आणि घटनात्मक अधिकार हिरावले जात आहेत, असा आरोप केला. खासदार म्हणून जनतेचा आवाज उठवणे ही आपली जबाबदारी आहे, असे सांगून त्यांनी पश्चिम बंगालमध्ये लाखो लोकांची नावे मतदार यादीतून काढली गेल्याचा दावा केला.
भाजपकडून मात्र विरोधकांवर टीका झाली. मार्चच्या आधी भाजपचे राष्ट्रीय प्रवक्ते आणि खासदार संबित पात्रा म्हणाले, "आमची मदत ज्ञानेशजी नाही, तर गणेशजी करत आहेत." गणेश हे ज्ञान, बुद्धी आणि विवेकाचे देवता आहेत, असे सांगून भारतातील जनतेकडे बुद्धी, ज्ञान आणि विवेक आहे, असा दावा त्यांनी केला. वंशवाद, भ्रष्टाचार आणि दहशतवाद्यांच्या समर्थनात उभे राहणाऱ्यांना जनता मत देणार नाही, असेही ते म्हणाले.
भाजप खासदार जगदीश शेट्टार यांनी राहुल गांधी यांच्याकडे कोणताही मुद्दा नसल्याने ते फक्त प्रचार करत आहेत, असा आरोप केला. SIR ही योग्य प्रक्रिया आहे, फॉर्म-6 आणि फॉर्म-7 शी संबंधित प्रकरणे सर्वोच्च न्यायालयासमोर आहेत आणि त्यावर तेच निर्णय घेतील, असे शेट्टार म्हणाले. विरोधक संविधान आणि कायदेशीर प्रक्रियेविरोधात विनाकारण अडचणी उभ्या करत आहेत, असाही आरोप त्यांनी केला.