विदर्भात दुष्काळाची पकड घट्ट, आणखी १३ तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश

नागपूर: राज्य सरकारने विदर्भातील आणखी १३ तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त भागांच्या यादीत समावेश केला आहे. त्यामुळे विदर्भातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची एकूण संख्या १०८ झाली आहे. या ताज्या वाढीमुळे आणखी काही भाग दुष्काळ मूल्यांकनाच्या चौकटीत आले असून, शेतीचे नुकसान आणि शेतकऱ्यांसमोरील अडचणी याबद्दलची चिंता वाढली आहे.

नव्याने झालेल्या समावेशानंतर नागपूर विभागातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या ३९ वरून ५२ झाली आहे. अमरावती विभागात मात्र ५६ तालुके दुष्काळग्रस्त म्हणून कायम आहेत. म्हणजेच विदर्भातील १०८ तालुक्यांपैकी ५२ तालुके नागपूर विभागात, तर ५६ तालुके अमरावती विभागात आहेत.

नव्याने समाविष्ट झालेले तालुके नागपूर विभागातील चार जिल्ह्यांत पसरलेले आहेत. वर्धा जिल्ह्यातून एका तालुक्याची, म्हणजे कारंजाची, भर पडली आहे. भंडारा जिल्ह्यातून मोहाडी आणि तुमसर या दोन तालुक्यांचा यादीत समावेश झाला आहे.

या नव्या समावेशात सर्वाधिक वाटा गोंदिया जिल्ह्याचा आहे. तिथले सात तालुके दुष्काळग्रस्त वर्गात आले आहेत. हे तालुके म्हणजे गोंदिया, आमगाव, देवरी, सालेकसा, अर्जुनी मोरगाव, सडक अर्जुनी आणि गोरेगाव.

चंद्रपूर जिल्ह्यातील ब्रह्मपुरी, जिवती आणि बल्लारपूर या तीन तालुक्यांचाही यादीत समावेश करण्यात आला आहे. अशा प्रकारे वर्धा, भंडारा, गोंदिया आणि चंद्रपूर या चार जिल्ह्यांतील तालुके नव्या यादीत आले आहेत.

या विस्तारामुळे विदर्भात दुष्काळाशी संबंधित चिंतेचा भौगोलिक पसारा वाढत असल्याचे दिसते. अधिकृत यादीत आणखी तालुके आल्याने आता पिकांचे किती नुकसान झाले आहे हे तपासण्याकडे आणि बाधित शेतकऱ्यांना कोणती मदत मिळू शकते हे ठरवण्याकडे लक्ष वळणार आहे.

मात्र एखादा तालुका दुष्काळग्रस्त यादीत आला म्हणजे नुकसानभरपाईची रक्कम आपोआप ठरते किंवा लगेच दिलासा मिळतो, असे नाही. शेतकऱ्यांना मिळणारी मदत लागू असलेले शासन आदेश, पिकांच्या नुकसानीचे मूल्यांकन आणि ठरवून दिलेले पात्रतेचे निकष यावर अवलंबून असेल.

नव्या भरीमुळे नागपूर विभागातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या ३९ वरून ५२ अशी जवळपास एकतृतीयांशाने वाढली आहे. यावरून या प्रदेशातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसमोरील आव्हानाचा आवाका वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.