३२ हजार झाडांच्या तोडीवरून वाद; जास्तीत जास्त झाडे वाचवण्याचा प्रयत्न, म्हणाले गणेश नाईक

रायगडमधील जलविद्युत प्रकल्पासाठी ३२ हजारांहून अधिक झाडे तोडण्याच्या प्रस्तावाला विरोध वाढत आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्याचे वनमंत्री गणेश नाईक यांनी रविवारी सांगितले की, जास्तीत जास्त झाडे कशी वाचवता येतील आणि भरपाई म्हणून लावण्यात येणारी झाडे कशी वाढवता येतील, याचे मार्ग ते शोधत आहेत.

पत्रकारांशी बोलताना नाईक म्हणाले, "कर्जतमधील भीमाशंकर अभयारण्याजवळ टोरेंट पॉवरच्या ३००० मेगावॉटच्या सैदोंगर-१ पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पाला मंजुरी मी वनखात्याची सूत्रे घेण्याआधीच दिली गेली होती. त्या जागी जास्तीत जास्त झाडे कशी वाचवता येतील आणि त्यांच्या जागी आणखी झाडे कशी लावता येतील, हे मी पाहत आहे."

टोरेंट पॉवर हा प्रकल्प उभारत असून त्याचा अंदाजे खर्च १३,५०० कोटी रुपये आहे. प्रस्तावित ३२ हजार झाडांच्या तोडीमुळे या प्रकल्पाविरोधात निदर्शने सुरू झाली आहेत. स्वच्छ ऊर्जा आणि वीजसाठवणुकीसाठी हा प्रकल्प आवश्यक आहे, अशी भूमिका राज्य सरकारने घेतली आहे.

नॅटकनेक्ट फाउंडेशन आणि वनशक्ती यांसारख्या पर्यावरणवादी संस्थांनी जंगलाचे नुकसान, वन्यजीवांचे अधिवास, पाण्याची सुरक्षितता आणि पश्चिम घाटावर होणारा पर्यावरणीय परिणाम याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. सैदोंगर, पाली आणि इतर बाधित भागांतील गावकऱ्यांनीही प्रकल्पाला विरोध केला आहे. जंगलावर आधारित उपजीविका आणि चराऊ जमीन जाईल, तसेच विस्थापन होण्याची शक्यता आहे, अशी त्यांना भीती आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रकल्पाला पाठिंबा दिला आहे. सौर आणि पवन ऊर्जेची निर्मिती सतत एकसारखी होत नाही, तिचा समतोल साधण्यासाठी आणि विजेच्या मागणीतील उच्चांकी वेळ सांभाळण्यासाठी पंप्ड स्टोरेज सुविधा उपयोगी ठरतील, असे ते म्हणाले. विरोध राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे त्यांनी म्हटले. मात्र खरोखरच्या शंका ऐकून घेण्याची आणि चांगले पर्याय विचारात घेण्याची सरकारची तयारी आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

ऊर्जा राज्यमंत्री मेघना बोर्डीकर यांनीही प्रकल्पाची बाजू घेतली. केंद्रीय पर्यावरण आणि वन मंत्रालयाने घालून दिलेल्या अटींचे पालन केल्यानंतरच प्रकल्पाला मंजुरी मिळाली, असे त्यांनी सांगितले. टोरेंट पॉवरच्या म्हणण्यानुसार हा प्रकल्प भीमाशंकर अभयारण्य आणि त्याच्या पर्यावरणदृष्ट्या संवेदनशील क्षेत्राच्या बाहेर आहे.

राजकीय पातळीवरही या विषयावरून प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) नेते आदित्य ठाकरे आणि राष्ट्रवादी (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांनी प्रस्तावित वृक्षतोड, वनजमिनीचा वापर बदलणे, जैवविविधतेवर होणारा परिणाम आणि स्थानिकांची उपजीविका याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांनी प्रकल्पाच्या परिसराला भेट देऊन तेथील रहिवाशांची भेट घेतली.