कर्जतमध्ये ३००० मेगावॉटच्या प्रकल्पासाठी ३२,४९० झाडांवर कुऱ्हाड, नेत्यांची सरकारवर टीका

कर्जतमधील हिरवाई आता कुऱ्हाडीच्या घावाखाली आली आहे. ३००० मेगावॉटच्या पंप्ड स्टोरेज जलविद्युत प्रकल्पासाठी तिथे ३२,४९० झाडे तोडली जाणार असून, तोडीला सुरुवातही झाली आहे. या भागातील समृद्ध जैवविविधतेवर याचा काय परिणाम होईल, अशी चिंता पर्यावरणप्रेमींनी व्यक्त केली आहे. शिवसेना (उबाठा) नेते आदित्य ठाकरे यांनीही मोठ्या प्रमाणातील वृक्षतोडीवरून सरकारवर टीका केली आहे.

राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) चे नेते आणि आमदार रोहित पवार यांनीही धरण प्रकल्पासाठी कर्जतमध्ये होत असलेल्या वृक्षतोडीवर सरकारला धारेवर धरले आहे.

कर्जत पूर्वच्या वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्यांनी १४ ऑक्टोबरला एक पत्र काढून प्रस्तावित सायदोंगर I कर्जत ऑफ-स्ट्रीम ओपन लूप पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पासाठी ३२,४९० झाडे तातडीने तोडण्याचे निर्देश दिले. हा प्रकल्प कर्जत तालुक्यातील पाली, कोतळ खलाटी, सायदोंगर आणि ढाक या गावांच्या परिसरात आहे. अधिकृत कागदपत्रांनुसार यासाठी २३३ हेक्टर वनजमीन वळवावी लागणार आहे. त्यात १९७.०२७२ हेक्टर राखीव वन, २६.०६६ हेक्टर खासगी वन आणि ९.९०६८ हेक्टर संरक्षित वनाचा समावेश आहे.

या प्रकल्पाला विरोध करणाऱ्या कर्जत तालुका पर्यावरण बचाव संघर्ष समितीशी संबंधित अॅड. कैलास मोरे म्हणाले, "जैवविविधतेने समृद्ध असलेल्या या भागात प्रस्तावित सायदोंगर I कर्जत पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पासाठी ३२,४९० झाडांची तोड सुरू झाली आहे. महाराष्ट्र दुष्काळाशी झुंजत असताना आणि हवामान बदलाचा धोका वाढत असताना, जंगलाचा एवढा मोठा पट्टा नष्ट केल्याने पर्यावरणाचे संकट आणखी गडद होईल. असंख्य पक्षी, वन्य प्राणी आणि सरपटणारे प्राणी आपला अधिवास गमावणार आहेत. या विनाशाचे भयंकर पर्यावरणीय परिणाम होतील, याची प्रशासनाला काही फिकीर आहे का?"

झाडे गेल्यामुळे वन्यजीवांचे अधिवास बाधित होऊ शकतात, पर्यावरणाचा समतोल बिघडू शकतो आणि जंगलाचे तुकडे आणखी वाढू शकतात, अशी भीती पर्यावरणप्रेमींना वाटते. वन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी मात्र या प्रकल्पाला केंद्र आणि राज्य पातळीवरील मंजुरी मिळाल्याचे सांगितले.

आदित्य ठाकरे यांनी X वरील पोस्टमध्ये म्हटले, "कर्जत तालुक्यात गुजरातच्या 'टोरेंट पॉवर' कंपनीच्या जलविद्युत प्रकल्पासाठी हजारो झाडांची बेसुमार कत्तल उघडपणे सुरू आहे. 'सायदोंगर' परिसरातील समृद्ध निसर्गसंपदा नष्ट करत, स्थानिकांचा आणि पर्यावरणप्रेमींचा विरोध पायदळी तुडवत ही कत्तल कुणाच्या आशीर्वादाने चालली आहे?"

रोहित पवार यांनी आपल्या सविस्तर X पोस्टमध्ये म्हटले की, ही केवळ वृक्षतोड नाही, तर संपूर्ण परिसंस्थेचा अंत आहे आणि त्याचे गंभीर परिणाम भविष्यात माणसाला भोगावे लागतील. ते म्हणाले, "हे घनदाट जंगल आपला राज्यप्राणी शेकरू नव्हे, तर भेकर आणि इतर अनेक प्राण्यांचे हक्काचे घर आहे. मौल्यवान औषधी वनस्पती, दुर्मिळ कीटक आणि या सह्याद्रीच्या रांगेला शोभा देणारी वेगळी जैवविविधता या बेसुमार कत्तलीमुळे कायमच्या विनाशाच्या मार्गावर आहे. शिवाय या प्रकल्पासाठी डोंगर पोखरून बोगदे करताना होणाऱ्या जोरदार स्फोटांमुळे डोंगराचे मोठे भाग कमकुवत होतील आणि माळीण किंवा इर्शाळवाडीसारख्या दुर्घटना पुन्हा घडण्याचा धोका आहे. कर्जतसारख्या निसर्गसुंदर भागाची वनसंपदा नष्ट झाली तर तिथला पर्यावरणीय समतोल बिघडेल आणि स्थानिक आदिवासी समाजाच्या अस्तित्वाचाच गंभीर प्रश्न उभा राहील."

अभिनेत्री रिचा चढ्ढा यांनी मुंबईतील AQI चा व्हिडिओ X वर टाकला आणि म्हटले, "प्रिय मुंबईकरांनो, तुम्हाला भीती कसली वाटते? पिण्याच्या पाण्यात अक्षरशः घाण आहे आणि हवेत विष आहे. विष जीव घेते, मृत्यूपेक्षा वाईट काय? जगातील सर्वात श्रीमंत महापालिका @mybmc तुमच्याशी असे वागून सुटू शकते असे का समजते? तीन मुख्यमंत्री असल्यासारखे आहे, हवेसाठी कृती आराखडा काय? रस्ते नेहमीच खराब होते, आता हवा आणि पाणीही खराब आहे. हळूहळू विषबाधेने मरण्यासाठी तुम्ही एवढा कर का भरता? मुंबई केंद्राला एवढा कर देते, बदल्यात काय मिळते? आणखी ७५०० झाडे तोडली जाणार आहेत. मूठभर पर्यावरणप्रेमींनीच तुमच्यासाठी सतत आवाज का उठवायचा? तुम्ही भित्रे आहात का? सगळे धैर्य तरुणांवर का सोपवले आहे? प्रश्न विचारा, आवाज उठवा! तुम्ही हे सहन करण्याच्या लायकीचे नाही."