कर्जतच्या वीज प्रकल्पातील झाडे वाचवण्याचे मार्ग तपासतोय, वनमंत्री गणेश नाईक

रायगड जिल्ह्यातील प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पासाठी ३२,००० हून अधिक झाडे तोडण्याच्या निर्णयाला विरोध वाढत आहे. या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्राचे वनमंत्री गणेश नाईक यांनी रविवारी सांगितले की, जास्तीत जास्त झाडे कशी वाचवता येतील आणि त्याबदल्यात नवी लागवड कशी करता येईल, याचा ते विचार करत आहेत.

पत्रकारांशी बोलताना नाईक यांनी स्पष्ट केले की, कर्जतमधील भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्याजवळच्या टोरंट पॉवरच्या ३,००० मेगावॉटच्या Saidongar-I पम्प्ड स्टोरेज प्रकल्पाला मंजुरी त्यांनी वन खात्याचा कारभार हाती घेण्यापूर्वीच मिळाली होती. सध्या ते या प्रकल्पाच्या तपशिलांचा आढावा घेत आहेत, असेही त्यांनी सांगितले.

नाईक म्हणाले, "या जागेवर जास्तीत जास्त झाडे कशी वाचवता येतील आणि त्यांच्या जागी आणखी झाडे कशी लावता येतील, हे मी पाहतोय."

टोरंट पॉवर हा प्रकल्प उभारत असून त्याचा अंदाजे खर्च १३,५०० कोटी रुपये आहे. ३२,००० हून अधिक झाडांची तोड आणि वनजमिनीचा वळवलेला वापर यामुळे या प्रकल्पाविरोधात आंदोलने सुरू झाली आहेत. प्रकल्पाच्या पर्यावरणीय परिणामांवरील चर्चा तीव्र होत असतानाच नाईक यांचे हे वक्तव्य आले आहे. दुसरीकडे, स्वच्छ ऊर्जानिर्मिती आणि वीज साठवणुकीसाठी हा प्रकल्प आवश्यक असल्याचे सांगत राज्य सरकारने त्याचे समर्थन केले आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रकल्पाला पाठिंबा दिला आहे. सौर आणि पवन ऊर्जेची निर्मिती सतत एकसारखी राहत नाही, ती संतुलित करण्यासाठी आणि विजेच्या सर्वोच्च मागणीच्या वेळी पुरवठा करण्यासाठी पम्प्ड स्टोरेज सुविधा उपयोगी ठरतील, असे त्यांचे म्हणणे आहे. विरोध राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे त्यांनी म्हटले, मात्र खऱ्या चिंता ऐकून घेण्याची आणि चांगले पर्याय विचारात घेण्याची सरकारची तयारी आहे, असेही ते म्हणाले.

ऊर्जा राज्यमंत्री मेघना बोर्डीकर यांनीही प्रकल्पाचे समर्थन केले आहे. केंद्रीय पर्यावरण आणि वन मंत्रालयाने घालून दिलेल्या अटींची पूर्तता केल्यानंतरच प्रकल्पाला मंजुरी मिळाली, असे त्या म्हणाल्या. टोरंट पॉवरने मात्र प्रकल्प भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्याच्या आणि त्याच्या पर्यावरणदृष्ट्या संवेदनशील क्षेत्राच्या बाहेर असल्याची भूमिका कायम ठेवली आहे.

विरोधी पक्षांचे नेते मात्र चिंता व्यक्त करत आहेत. शिवसेना (उबाठा) चे नेते आदित्य ठाकरे आणि राष्ट्रवादी (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांनी प्रस्तावित वृक्षतोड, वनजमिनीचा वापर, जैवविविधतेवर आणि स्थानिकांच्या उपजीविकेवर होणारा संभाव्य परिणाम यावर बोट ठेवले आहे. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांनी प्रकल्प परिसराला भेट देऊन तेथील रहिवाशांशी संवाद साधला.

NatConnect Foundation आणि वनशक्ती (Vanashakti) यांसह काही पर्यावरणवादी संस्थांनी जंगलाचे नुकसान, वन्यजीवांचे अधिवास, पाण्याची सुरक्षा आणि पश्चिम घाटावर होणारा पर्यावरणीय परिणाम याबाबत चिंता मांडली आहे.

Saidongar, पाली आणि बाधित होणाऱ्या इतर भागांतील गावकऱ्यांनीही प्रकल्पाला विरोध केला आहे. जंगलावर अवलंबून असलेली उपजीविका, गुरे चरण्याची जमीन गमावण्याची आणि विस्थापित व्हावे लागण्याची त्यांना भीती आहे.