माहिममध्ये कचरा टाकणाऱ्यांवर आता AI कॅमेऱ्याची नजर, मुंबई महापालिकेचा प्रयोग सुरू

रस्त्याच्या कडेला कचरा टाकायची सवय आता महागात पडू शकते. मुंबईतील अस्वच्छता कमी करण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने कृत्रिम बुद्धिमत्तेची (AI) मदत घ्यायला सुरुवात केली आहे. कचरा टाकणाऱ्यावर कॅमेऱ्याची नजर राहील आणि तो मोठ्या आवाजात इशाराही देईल. त्यामुळे कोणी रस्त्यात कचरा टाकत असेल तर ते सगळ्यांना कळणार आहे.

या उपक्रमाची सुरुवात माहिम परिसरात झाली आहे. डॉ. रायकर मार्गावरील गजानन वाटिका येथे पहिला AI कॅमेरा बसवण्यात आला आहे. या जागी वारंवार कचरा टाकला जातो, म्हणून तिचा समावेश कचरा साचण्याच्या संवेदनशील ठिकाणांमध्ये करण्यात आला आहे. तिथे लक्ष ठेवण्यासाठी हा कॅमेरा लावला आहे.

महापालिकेच्या 'जी/उत्तर' विभागाने मोठ्या प्रमाणात कचरा साचणाऱ्या ठिकाणांवर, म्हणजेच Garbage Vulnerable Points (GVP's) वर, कचरा टाकायला आळा बसावा यासाठी हा तंत्रज्ञानावर आधारित नवा उपक्रम सुरू केला आहे.

कॅमेरा नेमके काय करतो, हेही महापालिकेने सांगितले आहे. कचरा टाकायला कोणी आले की कॅमेरा त्या व्यक्तीची हालचाल ओळखतो आणि तिच्या हातातली वस्तू टिपतो. ती वस्तू कचरा आहे असे कळले की लगेच ध्वनिक्षेपकावरून परिसर स्वच्छ ठेवण्याचे आणि उघड्यावर कचरा न टाकण्याचे आवाहन केले जाते.

महापालिकेने याचा एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर शेअर केला आहे. त्यात एक व्यक्ती हिरव्या पिशवीतून कचरा आणून रस्त्याच्या कडेला ठेवताना दिसते. त्याच वेळी कॅमेऱ्याची नजर तिच्यावर पडते आणि स्पीकरवरून इशारा दिला जातो. यावरून कचरा टाकणाऱ्यांवर आता तंत्रज्ञानाच्या मदतीने बारीक लक्ष ठेवले जाणार आहे.

सध्या हा प्रायोगिक उपक्रम फक्त माहिममध्ये सुरू आहे. महापालिकेकडून येत्या काही दिवसांत मुंबईत इतर अनेक ठिकाणी असे कॅमेरे लावले जाणार आहेत. शहरातील कचरा साचण्याच्या 283 संवेदनशील ठिकाणांचा विचार करून हा उपक्रम पुढे नेण्याचा महापालिकेचा विचार आहे.

सोशल मीडियावर मुंबईकरांच्या प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. अनेकांनी या प्रयोगाचे स्वागत केले आहे. काहींनी मात्र फक्त इशारा देऊन भागणार नाही, वारंवार कचरा टाकणाऱ्यांवर दंडाची कारवाईही व्हायला हवी, अशी मागणी केली आहे.

महापालिकेने स्वच्छतेसाठी आता तंत्रज्ञानाची मदत घेतली आहे, हे खरे. पण कॅमेरे कितीही लावले तरी शहर स्वच्छ ठेवण्याची जबाबदारी शेवटी नागरिकांचीही आहे. रस्त्यावर कचरा टाकण्याऐवजी तो योग्य ठिकाणीच टाकायची सवय लावली, तर मुंबई कायम स्वच्छ राहील.