दिवाळीआधी एफडीएचा बडगा: राज्यात १८ परवाने निलंबित, चार ठिकाणी व्यवसाय बंद

दिवाळीच्या तोंडावर भेसळयुक्त आणि निकृष्ट दर्जाच्या अन्नपदार्थांचा संशय असलेल्या ठिकाणांवर महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (एफडीए) राज्यभर मोहीम राबवली. तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखालील या विभागाने १८ अन्न व्यवसायांचे परवाने निलंबित केले, चार आस्थापनांचे कामकाज थांबवले आणि तिघांना अटक केली.

३ नोव्हेंबर रोजी झालेल्या विशेष तपासणी मोहिमेत राज्यातील विविध आस्थापनांमधून ३७.४९ लाख रुपयांचा अन्नसाठा जप्त करण्यात आला. प्रतिबंधित अन्नपदार्थांची किंमत १६.८६ लाख रुपये आहे. प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री आणि बाळगणे या प्रकरणी दोन एफआयआर नोंदवले गेले. मिठाई, दुग्धजन्य पदार्थ, फरसाण, मसाले, खाद्यतेल, सुका मेवा आणि इतर अन्नपदार्थ तयार करणारे, साठवणारे आणि विकणारे यांच्यावर ही कारवाई झाली. अनेक ठिकाणी अन्न तयार करण्याची परिस्थिती अस्वच्छ असल्याचे एफडीएने सांगितले.

बुधवारी, ४ नोव्हेंबर रोजी चार विभागांत मिळून एकूण १८ परवाने निलंबित झाले. सर्वाधिक निलंबने पुणे आणि बृहन्मुंबईत झाली. पुणे विभागात सहा, मुंबईत पाच, छत्रपती संभाजीनगरमध्ये पाच आणि अमरावतीत दोन परवाने निलंबित झाले. परवाना निलंबित असेल तोपर्यंत त्या आस्थापनांना त्या परवान्यावर कोणताही अन्न व्यवसाय करता येणार नाही, असे विभागाने स्पष्ट केले.

अधिकृत निवेदनानुसार मुंबईत दादर पश्चिम येथील Sheetals, अंधेरी पूर्व येथील ITC Limited, मुलुंडमधील Dhanya Enterprises (Gupta Shev and Puri), कांदिवली पूर्व येथील Zepto Limited आणि बोरिवलीतील Bhagwati Stores यांचे परवाने निलंबित झाले. पुणे विभागात शिरोलीतील Ambika Foods, बारामतीतील Modi Brothers, मंचरमधील Rajmilan Sweets, कॅम्पमधील Karachi Sweet Mart, शिवाजीनगरमधील New Quality Dairy Farm आणि मोहम्मदवाडीतील Bikaner Mithaiwale यांच्यावर कारवाई झाली. निकृष्ट दर्जाचा संशय, अस्वच्छ परिस्थिती, चुकीची साठवण, मुदत संपलेला कच्चा माल आणि लेबलिंगमधील उल्लंघन अशा त्रुटी आढळल्या.

तपासणीनंतर चार आस्थापनांना व्यवसाय थांबवण्याचे आदेश देण्यात आले. त्यात पुण्यातील शिक्रापूर येथील Shree Ganesh Ladduwale, वानवडीतील Pournima Sweets, बिबवेवाडीतील Sirvi Sweets आणि अमरावतीतील Maa Bhagwati Mithai and Faral Karkhana यांचा समावेश आहे. निकृष्ट किंवा असुरक्षित अन्न, अस्वच्छ परिस्थिती, वैध परवान्याचा अभाव आणि अनधिकृत खाद्यरंगांचा संशयित वापर ही कारणे विभागाने दिली.

राज्यव्यापी कारवाईत सुमारे १४,३४०.७८ किलो अन्नपदार्थ आणि २०४ लिटर कोकम जप्त झाले. त्यांची एकत्रित किंमत ३७,४९,६११ रुपये आहे. मिठाई, मोतीचूर लाडू, बुंदी, हलवा, दुग्धजन्य पदार्थ, सुटा खवा, तूप, फरसाण, चकली, शंकरपाळी, पोहे चिवडा, मसाले, बदाम, काजू, पीठ आणि खाद्यतेल यांचा त्यात समावेश आहे. सांगलीतील Ashish Traders कडून ८.९८ लाखांचे बदाम, नवी मुंबईतील Dhanashree Spices कडून ५.०४ लाखांची मिरची पूड आणि हळद पूड, अहिल्यानगरमधील S S Oil Industries कडून ३.५१ लाखांचे रिफाइंड सोयाबीन तेल, जामखेडमधील Bafna Foods India कडून सुमारे २.५४ लाखांचे फोर्टिफाइड रिफाइंड तेल आणि पुणे जिल्ह्यातील Chamunda Maa Rabdiwala कडून १.७५ लाखांचे अन्नपदार्थ जप्त झाले. काही नाशवंत आणि असुरक्षित वाटलेले पदार्थ नष्ट करण्यात आले.

प्रतिबंधित पदार्थांविरुद्धच्या स्वतंत्र कारवाईत दोन ठिकाणांहून गुटखा, पान मसाला, सुगंधी तंबाखू आणि तत्सम पदार्थ १६,८६,९१० रुपयांचे जप्त झाले. राज्य सरकारने २० जुलै २०२६ पासून या पदार्थांचे उत्पादन, साठवण, वाहतूक आणि विक्री यावर बंदी घातली आहे. पुणे विभागात १६,८४,६६० रुपयांचा माल सापडला आणि दोघांना अटक झाली. कोकण विभागात २,२५० रुपयांचा माल जप्त होऊन एकाला अटक झाली.

एफडीएचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी निकृष्ट, असुरक्षित किंवा भेसळयुक्त अन्नपदार्थ विकणाऱ्या आस्थापनांवर कठोर कारवाई होईल, असे सांगितले. अन्न व्यवसायिकांनी वैध परवाने ठेवावेत, स्वच्छतेचे नियम पाळावेत, अन्न नीट साठवावे, अनधिकृत रंग टाळावेत आणि लेबलिंग बंधनकारक पाळावे, असे विभागाने बजावले आहे. नागरिकांनी परवानाधारक किंवा नोंदणीकृत विक्रेत्यांकडूनच अन्न घ्यावे आणि सुटे किंवा लेबल नसलेले पदार्थ टाळावेत, असेही आवाहन आहे. खरेदीपूर्वी लेबल, बॅच नंबर, पॅकिंगची तारीख आणि Best Before तपशील तपासावा, असे एफडीएने म्हटले आहे.