राज्यात दोन दिवसांच्या तपासणीत 14 ठिकाणी 25.54 लाखांचा अन्नसाठा जप्त, एफडीएची कारवाई

महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (एफडीए) 25 आणि 26 ऑक्टोबर या दोन दिवसांत राज्यभर तपासणी मोहीम राबवली. या मोहिमेत 14 आस्थापनांमधून एकूण 25.54 लाख रुपयांचा अन्नसाठा जप्त करण्यात आला.

जप्त केलेल्या मालात मुदत संपलेले पॅकबंद अन्नपदार्थ, लेबल नसलेली उत्पादने आणि निकृष्ट दर्जाचे किंवा भेसळीचे असल्याचा संशय असलेले अन्न यांचा समावेश आहे. सर्व विभागांत ही कारवाई झाली. अस्वच्छ वातावरणात उत्पादन आणि पॅकिंग, चुकीचे लेबलिंग, तसेच वैध परवाना किंवा नोंदणी नसणे अशा त्रुटी अधिकाऱ्यांना आढळल्या.

एकूण सुमारे 9,385 किलो अन्नपदार्थ, मुदत संपलेली 7,566 पॅकेट्स, 7,104 कोल्ड्रिंकच्या बाटल्या आणि 88 लिटर दूध जप्त झाले. मिठाई, मावा, नमकीन, शेव, चिवडा, चिप्स, सुका मेवा, भाजलेले बदाम, सोया चंक्स, गव्हाचे पीठ, डेसिकेटेड खोबऱ्याची पावडर, इन्स्टंट गुलाबजाम मिक्स आणि अन्नातील अ‍ॅडिटिव्ह्ज यांचा त्यात समावेश होता.

सर्वाधिक आस्थापना छत्रपती संभाजीनगर विभागात तपासल्या गेल्या. तिथे सहा युनिट्सची तपासणी होऊन 7.09 लाख रुपयांचा माल जप्त झाला. यात 3,622.1 किलो अन्नपदार्थ आणि 7,104 कोल्ड्रिंकच्या बाटल्या होत्या. बृहन्मुंबईत दोन आस्थापनांमधून 6.99 लाख रुपयांचे 752.8 किलो चिप्स, सुका मेवा आणि भाजलेले बदाम जप्त झाले. कोकण विभागातील एका आस्थापनेतून 6.88 लाख रुपयांची मुदत संपलेली 7,566 पॅकेट्स सापडली. नागपूर विभागात एका आस्थापनेतून 2.67 लाख रुपयांची 2,674 किलो खोबऱ्याची पावडर जप्त झाली. अमरावतीत दोन आस्थापनांमध्ये 1 लाख रुपयांचे अन्नपदार्थ आणि दूध सापडले. नाशिकमध्ये एका आस्थापनेतून 71,500 रुपयांचे 2,100 किलो गव्हाचे पीठ जप्त झाले. पुण्यात 17,520 रुपयांची 87.6 किलो अनारसे मिठाई जप्त करण्यात आली.

बृहन्मुंबईत भांडुप पश्चिम येथील मे. अनंता फूड प्रॉडक्ट्स योग्य लेबलशिवाय पॅकबंद अन्न विकताना आढळले. तिथून 20,730 रुपयांचे 62.8 किलो मल्टिग्रेन, बीटरूट आणि पालक-ब्रोकोली चिप्स जप्त झाले. गोरेगाव पूर्वेतील आरे रोडवरील मे. क्युरेटेड फूड्स येथे 6.78 लाख रुपये किमतीचा 690 किलो मिश्र सुका मेवा आणि भाजलेले बदाम जप्त झाले.

ठाणे जिल्ह्यातील पडघा-भिवंडी येथील क्लाउडस्टोअर रिटेल प्रा. लि. कडे मुदत संपलेली 7,566 पॅकेट्स सापडली, त्यांची किंमत 6.88 लाख रुपये आहे. मुदत संपलेला साठा कसा नष्ट केला याच्या नोंदी कंपनीला दाखवता आल्या नाहीत, असा आरोप आहे.

पुण्यात सुखसागरनगर येथील प्रथमेश प्रॉडक्ट्स आणि महिला गृह उद्योग यांच्याकडून 17,520 रुपयांची 87.6 किलो अनारसे मिठाई जप्त झाली. हा माल निकृष्ट असल्याचा संशय आहे, तसेच चुकीचे ब्रँडिंग किंवा लेबलिंगचा मुद्दाही अधिकाऱ्यांनी नमूद केला. नाशिक विभागात धुळे येथील एमआयडीसी अवधान मधल्या मे. सचिन इंडस्ट्रीजमधून 71,500 रुपयांचे 2,100 किलो गव्हाचे पीठ जप्त झाले. लेबलिंगमधील त्रुटी, अस्वच्छ उत्पादन आणि भेसळीचा संशय ही कारणे एफडीएने दिली.

छत्रपती संभाजीनगर विभागात वाळूज येथील बजाज नगरमधल्या बिकानेर मिठाईवाला येथून 18,950 रुपयांची 56.5 किलो मिठाई जप्त झाली. त्यात मावा, कलाकंद, काजू कतली, बालुशाही, बेसन व रवा लाडू, बेसन बर्फी आणि खोबरा लाडू होते. अस्वच्छ पॅकिंग आणि खव्याऐवजी गोड बर्फी वापरल्याचा आरोप एफडीएने केला. जप्त साठा नष्ट करण्यात आला आणि आस्थापनेचा परवाना निलंबित करण्यात आला.

याच विभागात नांदेडच्या एमआयडीसीतील वरदविनायक एंटरप्रायझेसकडून 1.33 लाख रुपयांचे 399.6 किलो सोया चंक्स, बीडच्या एमआयडीसीतील पाबळे नमकीनकडून 1.24 लाख रुपयांचे 1,392 किलो शेव, नमकीन, पापडी आणि रवा मका फ्लेक्स, तर जालना जिल्ह्यातील अंबड येथील सह्याद्री फूड्सकडून 2.64 लाख रुपयांचे 1,153 किलो शेव, लसूण चिवडा, नमकीन आणि स्पेशल फरसाण जप्त झाले. लातूर जिल्ह्यातील मुरूड येथील कोरडे फूड्सकडून कृत्रिम रंगाच्या संशयावरून 59,760 रुपयांची 498 किलो शेव जप्त झाली. बीडमधील झुम झुम इंडस्ट्रीजमधून अन्नातील अ‍ॅडिटिव्ह्ज, पेयांसाठीचे घटक, इतर उत्पादने आणि 7,104 कोल्ड्रिंकच्या बाटल्या मिळून 1.08 लाख रुपयांचा माल जप्त झाला.

नागपुरात इतवारीतील मस्कासाथ येथील गिरीधारी ट्रेडिंग कंपनीकडून 2.67 लाख रुपयांची 2,674 किलो धनलक्ष्मी कमल डेसिकेटेड खोबऱ्याची पावडर निकृष्ट असल्याच्या संशयावरून जप्त झाली. अमरावतीत राजहंस दूध एजन्सीकडून भेसळीच्या संशयावरून 11,532 रुपयांचे 88 लिटर दूध जप्त झाले. अमरावती जिल्ह्यातील तिवसा येथील केएल फूड इंडस्ट्रीकडून निकृष्ट दर्जाच्या संशयावरून 89,040 रुपयांचे 148.4 किलो सरगम इन्स्टंट गुलाबजाम मिक्स जप्त झाले.

अन्न व्यावसायिकांनी उत्पादने योग्य लेबल असलेल्या पॅकिंगमध्येच विकावीत, उत्पादन आणि साठवणूक स्वच्छ ठिकाणी करावी आणि वैध परवाना किंवा नोंदणी ठेवावी, असे एफडीएने बजावले आहे. अन्न सुरक्षा व मानके कायदा, 2006 आणि त्यातील नियमांनुसार आलेला आणि नष्ट केलेला साठा यांच्या नोंदीही ठेवाव्या लागतील. निकृष्ट, असुरक्षित किंवा भेसळीचे अन्न विकणाऱ्यांवर कडक कारवाई होईल आणि अन्न सुरक्षेच्या अंमलबजावणीत कोणतीही हयगय खपवून घेतली जाणार नाही, असा इशारा विभागाने दिला.

ग्राहकांनी परवानाधारक किंवा नोंदणीकृत दुकानांतूनच अन्न खरेदी करावे आणि सुटे किंवा लेबल नसलेले पदार्थ टाळावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. खरेदीपूर्वी लेबल, बॅच नंबर, पॅकिंगची तारीख आणि Best Before तपशील तपासावा. मुदत संपलेले, निकृष्ट किंवा संशयास्पद अन्न विकले जात असल्यास एफडीएच्या 1800-222-365 या टोल फ्री हेल्पलाइनवर किंवा https://complaints.mahafda.in या तक्रार निवारण प्रणालीवर नागरिक तक्रार नोंदवू शकतात.