वसई-विरारमध्ये पाणी तुंबू नये म्हणून लिडार सर्वेक्षण सुरू, पुढच्या ३० वर्षांचा विचार

वसई-विरार शहरात दरवर्षी पावसाळ्यात पाणी साचते आणि लोकांचे हाल होतात. हे कायमचे थांबवण्यासाठी महापालिकेने आता मोठे पाऊल उचलले आहे. पुढच्या ३० वर्षांत शहर किती वाढेल याचा अंदाज डोळ्यांसमोर ठेवून पूर रोखण्याची योजना आखली जात आहे.

पुण्यातील खडकवासला येथील केंद्रीय जल आणि विद्युत अनुसंधान केंद्राकडून संपूर्ण शहराचे लिडार सर्वेक्षण आणि महापूर नकाशांकन प्रत्यक्ष सुरू झाले आहे. महापौर अजीव पाटील्या आणि महापालिका आयुक्त पृथ्वीराज पी. यांच्या प्रमुख उपस्थितीत या तांत्रिक अभ्यासाची नुकतीच सुरुवात झाली.

गेली अनेक वर्षे पावसाळ्यात वसई, नालासोपारा आणि विरारमधील सखल भाग पाण्याखाली जातात आणि जनजीवन ठप्प होते. महापालिकेने २०१८ मध्ये १२ कोटी रुपये खर्च करून प्राथमिक अभ्यास केला होता. त्या अहवालावरून थोड्या काळासाठी आणि दीर्घ काळासाठी अशा दोन्ही प्रकारच्या उपाययोजना ठरवण्यात आल्या. पण पैशांअभावी अनेक प्रकल्प अजूनही रखडलेले आहेत. आता ही अडचण मुळापासून संपवण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाची मदत घेतली जात आहे.

या नव्या सर्वेक्षणात तीन गोष्टींवर भर आहे. पहिली म्हणजे ३० वर्षांचे व्हिजन. वाढते नागरीकरण लक्षात घेऊन पुढच्या तीन दशकांसाठी पावसाचे पाणी नैसर्गिक आणि वेगाने वाहून जाईल अशी सक्षम व्यवस्था उभारायची आहे. दुसरी म्हणजे भरती-ओहोटीचा अभ्यास. समुद्राच्या भरतीमुळे नाल्यांचे पाणी उलटे फिरते, त्याचा काय परिणाम होतो हे पाहण्यासाठी गणितीय प्रतिरूपण केले जाणार आहे. तिसरी म्हणजे लिडार तंत्रज्ञानाने शहरातील बारीक चढ-उतार, अडथळे आणि पुराचा धोका असलेले भाग अचूकपणे नकाशावर उतरवले जातील.

तांत्रिक अहवाल येण्याआधीच महापालिकेने तात्पुरता दिलासा देण्यासाठी स्वतःच्या पैशातून काही कामे हाती घेतली आहेत. सनसिटी गास रस्ता, आचोळे मुख्य रस्ता, नवघर पूर्व रस्ता, विरार-खारोडी (बोळींज) आणि सेंट्रल पार्क या सखल भागांतील प्रमुख रस्त्यांची उंची टप्प्याटप्प्याने वाढवण्यात आली आहे. निळेमोरे येथे पावसाचे जास्तीचे पाणी साठवण्यासाठी खासगी विकासकांच्या सहभागातून मोठा साठवण तलाव (होल्डिंग पॉण्ड) उभारण्याचे नियोजन सुरू आहे.

पावसात नालासोपारा आणि विरारदरम्यान रुळांवर पाणी साचते आणि मध्य व पश्चिम रेल्वेची वाहतूक वारंवार ठप्प होते. हे थांबवण्यासाठी महापालिकेने रेल्वे प्रशासनाला २६ कोटी ७१ लाख रुपये दिले होते. त्या पैशातून नालासोपारा उत्तर बाजू, नालासोपारा-विरारदरम्यान दक्षिण बाजू आणि वसई रोड-नालासोपारा दरम्यान अशा तीन ठिकाणी मोठे रेल्वे कल्व्हर्ट बांधून पूर्ण झाले आहेत. त्यामुळे रुळांखालील पाणी पूर्वीपेक्षा दुप्पट वेगाने वाहून जाण्यास मदत होणार आहे.

संपूर्ण पूरनियंत्रण आराखडा प्रत्यक्षात आणण्यासाठी महापालिकेने राज्य शासनाकडे २९५ कोटी रुपयांच्या विशेष निधीची मागणी केली आहे. हा प्रकल्प महाराष्ट्र रिझिलन्स डेव्हलपमेंट प्रोग्राम अंतर्गत जागतिक बँकेच्या मदतीने पूर्ण करण्यासाठी हालचाली वेगाने सुरू आहेत.