नागपुरात कानात इअरफोन लावून गाडी चालवण्याची सवय वाढली, अपघातांचा धोका

नागपूर शहरातील वाहतुकीचा वेग वाढत असतानाच अपघातांना आमंत्रण देणाऱ्या नव्या सवयीही वाढत आहेत. दुचाकी चालवताना हेल्मेट घालण्याबाबत अनेक वाहनचालक आता जागरूक झाले आहेत. मात्र त्याच वेळी कानात ब्लूटूथ इअरफोन किंवा साधा इअरफोन लावून गाडी चालवण्याचे प्रमाणही दिसून येत आहे. याला 'म्युझिकल ड्रायव्हिंग' असे म्हटले जाते.

ही सवय ऑटोरिक्षा आणि ई-रिक्षाचालकांमध्येही दिसत असल्याने वाहतूक सुरक्षेचा प्रश्न गंभीर झाला आहे. सीताबर्डी मुख्य मार्ग, लॉ कॉलेज चौक, विद्यापीठ परिसरातील रस्ते आणि वर्धा मार्गासह अनेक वर्दळीच्या ठिकाणी इअरफोन घालून वाहन चालवणारे लोक दिसतात. विशेषतः तरुण आणि कॉलेजमधील विद्यार्थ्यांमध्ये ही सवय जास्त आढळते.

इअरफोनमुळे हॉर्न, रुग्णवाहिकांचे सायरन आणि इतर वाहनांचे आवाज ऐकू येण्यास अडथळा येऊ शकतो. मोबाइलवरील संभाषण किंवा संगीतामुळे लक्ष विचलित झाल्यास अचानक उद्भवलेल्या परिस्थितीला प्रतिसाद देण्यास उशीर होण्याची शक्यता असते.

वाहतूक नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी पोलीस विविध मोहिमा राबवतात. हेल्मेट न वापरणाऱ्या वाहनचालकांवर कारवाई केली जाते. मात्र इअरफोन वापरून गाडी चालवण्याच्या प्रकारावर नियंत्रण ठेवणे हेही मोठे आव्हान ठरत आहे.

मोटार वाहन कायद्याच्या कलम १८४ आणि केंद्रीय मोटार वाहन नियमांनुसार, गाडी चालवताना मोबाइल किंवा इअरफोन वापरल्यास ५ हजार रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो. वारंवार नियम मोडल्यास न्यायालयामार्फत वाहनचालक परवाना रद्द करण्याची कारवाईही होऊ शकते.

हेल्मेटबाबत मोटार वाहन कायद्याच्या कलम १२९ व १९४डी नुसार दुचाकीचालक आणि मागे बसणाऱ्या व्यक्तीला हेल्मेट वापरणे अनिवार्य आहे. नियम मोडल्यास एक हजार रुपयांपर्यंत दंड आणि वाहनचालक परवाना निलंबित करण्याची कारवाई होऊ शकते.

दुचाकीचालकांप्रमाणेच ऑटोरिक्षा आणि ई-रिक्षाचालकांमध्येही इअरफोन लावून गाडी चालवण्याची सवय दिसते. प्रवाशांना घेऊन जाणाऱ्या चालकाचे लक्ष रस्त्याऐवजी मोबाइल किंवा संगीताकडे असल्यास अपघाताचा धोका वाढू शकतो. वाहतूक सिग्नल, पादचारी, अचानक समोर येणारी वाहने आणि लेन बदलणे याकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता असते.

काही चालक संथ गतीने किंवा चुकीच्या पद्धतीने गाडी चालवतात, त्यामुळे मागच्या वाहनांची कोंडीही होते. म्हणजेच चालकाच्या वैयक्तिक सवयीचा फटका इतर वाहनचालक आणि प्रवाशांनाही बसू शकतो.

वाहतूक पोलिसांनी कितीही तपासणी केली किंवा ई-चलनाद्वारे दंड आकारला, तरी वाहनचालकांच्या सवयी बदलल्याशिवाय या समस्येवर प्रभावी नियंत्रण मिळवणे कठीण आहे. गाडी चालवताना इअरफोनचा वापर टाळणे, मोबाइलवर बोलण्यासाठी सुरक्षित ठिकाणी गाडी थांबवणे आणि वाहतुकीकडे पूर्ण लक्ष देणे आवश्यक आहे. सुरक्षित आणि शिस्तबद्ध वाहतुकीसाठी हेल्मेट जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच गाडी चालवताना इअरफोनपासून दूर राहणेही आवश्यक आहे.