जेवणानंतर पित्ताचा त्रास होतो का? झोपेची वेळ आणि आहाराच्या सवयींबद्दल सांगितलेल्या गोष्टी

बदललेली जीवनशैली, कामाचा वाढलेला ताण, जेवणाच्या चुकीच्या वेळा, जंक फूडचे जास्त सेवन आणि झोपेची कमतरता, या सगळ्याचा परिणाम थेट शरीरावर दिसतो. त्यातूनच जेवणानंतर पित्ताचा त्रास अनेकांना सुरू होतो, असे या माहितीत म्हटले आहे.

जेवल्यानंतर आंबट ढेकर येणे, छातीत तीव्र जळजळ होणे, खाल्लेले अन्न अचानक घशाजवळ येणे आणि तोंडात पिवळसर, आंबट किंवा कडू चव पसरणे, अशा तक्रारी यात सांगितल्या आहेत. आहारातील बदल आणि चुकीची जीवनशैली यामुळे ही लक्षणे एकदा तरी दिसतात. घशात जमा होणाऱ्या पित्तामुळे तोंडाची चव पूर्णपणे बिघडते. जेवणानंतर वारंवार घशाजवळ आंबट पित्त साठत असेल तर काही घरगुती उपाय करून पाहावेत, असे यात म्हटले आहे.

पहिला मुद्दा झोपण्याचा आहे. जेवण आणि झोप यांच्यात तीन तासांचे अंतर असणे फार गरजेचे आहे. त्रास सुरू झाल्यानंतर अजिबात झोपू नये. सरळ बसल्यामुळे किंवा उभे राहिल्यामुळे पोटातील अन्न आणि ॲसिड पुन्हा खाली जायला मदत होते. जेवल्यावर लगेच झोपले तर घशात पित्त जमा होण्याची शक्यता असते.

खाण्यापिण्याबद्दलही सूचना आहेत. जास्त तेलकट, तिखट आणि मसालेदार पदार्थ, चॉकलेट, कॉफी आणि कॅफिन असलेली पेये, मद्यपान, पुदिना, तसेच संत्री आणि लिंबू यांसारखे आंबट पदार्थ उपाशी पोटी घेतले तर ॲसिडिटीचा त्रास वाढतो. म्हणून उपाशी पोटी सहज पचणारे पदार्थ घ्यावेत, असे यात म्हटले आहे. रात्री सतत घशात आंबट पाणी येत असेल तर झोपताना डोके आणि छातीकडचा भाग थोडा उंच ठेवावा, म्हणजे त्रास वाढणार नाही.

काही लक्षणे मात्र गंभीर मानली आहेत. घशात किंवा अन्ननलिकेत काहीतरी अडकल्यासारखे वाटणे ही फक्त अन्न अडकल्याची स्थिती नाही, तर शरीराच्या गंभीर आजाराची लक्षणे असू शकतात. अन्न गिळताना त्रास होणे, वारंवार उलट्या होणे, शौचातून किंवा उलटीतून रक्त पडणे, या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नये आणि वेळीच उपचार करावेत. अन्ननलिकेला सूज, अडथळा किंवा इतर गंभीर आजार झाले की ही लक्षणे दिसतात, असे यात सांगितले आहे.

गॅस्ट्रोएसोफेगल रिफ्लक्स डिसीज झाल्यानंतर तात्पुरता उपचार करणे शरीरासाठी धोक्याचे ठरू शकते. प्रोटॉन पंप इनहिबिटर्स यांसारखी ॲसिड कमी करणारी औषधे ॲसिडिटीवर खूप प्रभावी ठरतात, पण ती डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घ्यावीत. घशात वारंवार आंबट पाणी किंवा पित्ताचा त्रास होत असेल तर मेडिकलमधील कोणत्याही गोळ्या घेऊ नयेत.

हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे आणि यात कोणत्याही उपचाराचा दावा केलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असेही यात स्पष्ट म्हटले आहे.