वजन घटवण्यासाठी ग्रीन टी जास्त उपयोगी की ब्लॅक कॉफी? संशोधनात काय दिसले

वाढते वजन आज अनेकांसाठी डोकेदुखी बनले आहे. वजन वाढायला वेळ लागत नाही, पण ते उतरवायला खूप वेळ जातो. जास्त खाणे, चुकीचा आहार आणि व्यायामाचा अभाव ही वजन वाढण्याची काही सामान्य कारणे सांगितली जातात.

वजन कमी करण्यासाठी काही पेये फायदेशीर मानली जातात, त्यात ग्रीन टी आणि ब्लॅक कॉफीचा समावेश होतो. फक्त एकच पेय निवडायचे असेल तर कोणते निवडावे, आणि कोणत्या पेयाने वजन लवकर कमी होण्यास मदत होईल, असा प्रश्न अनेकांना पडतो.

ग्रीन टीमध्ये कॅटेचिन (Catechins) नावाचे अँटीऑक्सिडंट असते, तसेच EGCG नावाचे तत्त्वही असते. ग्रीन टीमध्ये थोड्या प्रमाणात कॅफिनही असते. हे दोन्ही शरीराच्या ऊर्जेचा वापर आणि चरबीचा वापर यांवर परिणाम करू शकतात. नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थ (NIH) च्या ऑफिस ऑफ डाएटरी सप्लिमेंट्सनुसार ग्रीन टीमुळे वजन कमी होण्यास मोठी मदत होते. मात्र त्याचा परिणाम फार काळ टिकत नाही. म्हणजेच वजन कमी करण्यासाठी फक्त ग्रीन टीवर अवलंबून राहणे योग्य नाही, आणि त्यामुळे पोटावरची चरबी कमी होईल अशी अपेक्षा ठेवणेही योग्य नाही.

ब्लॅक कॉफीत कॅफिन असते, जे झोप उडवायला आणि थकवा दूर करायला मदत करते. कॅफिनचा परिणाम शरीरातील ऊर्जा खर्चावरही होत असतो. म्हणूनच काही लोक वर्कआउटच्या वेळी ब्लॅक कॉफी पिणे पसंत करतात. तरीही वजन कमी करण्यासाठी ब्लॅक कॉफी हा काही जादुई उपाय नाही. कॉफी प्यायल्याने पोटावरची चरबी कमी होण्यास मदत होते, पण वजन कमी होण्यात तिचा फारसा वाटा दिसत नाही. वजन किती राहील, हे तुम्ही रोज किती कॅलरी घेता आणि किती खर्च करता यावर ठरते.

British Journal of Nutrition ने २०२४ साली प्रसिद्ध केलेल्या सिस्टिमॅटिक रिव्ह्यू आणि नेटवर्क मेटा-अॅनालिसिसमध्ये चहा आणि कॉफीमुळे वजनावर काय फरक पडतो, यावर भाष्य करण्यात आले होते. त्यात २२ यादृच्छिक चाचण्या आणि १,७१० प्रौढांचा समावेश होता. या संशोधनात ग्रीन टीमुळे वजन कमी होण्यास थोडी मदत झाल्याचे दिसले, मात्र पुराव्यांची गुणवत्ता कमी होती. दुसरीकडे कॉफीमुळे वजनात फारसा बदल दिसून आला नाही.

म्हणजेच ग्रीन टी आणि कॉफी यांच्यात वजन कमी करण्यासाठी ग्रीन टी अधिक लाभदायक ठरतो, असा या संशोधनाचा अर्थ आहे. पण फक्त हेच पुरेसे नाही; थोडा व्यायाम आणि पौष्टिक आहार यांचीही महत्त्वाची भूमिका असते.