कॅनडाच्या काही मालावरचे 50 टक्के शुल्क ट्रम्प यांनी हटवले, काही वस्तूंवर मात्र वाढवले

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कॅनडातून येणाऱ्या काही उत्पादनांवर लावलेले जड आयात शुल्क सैल करण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. ट्रम्प यांनी लावलेला टॅरिफ अनेक देशांसाठी डोकेदुखी ठरला आहे आणि अमेरिका-कॅनडा तणाव सध्या खूप चर्चेत आहे. त्यातच हा निर्णय आला आहे.

अमेरिकेत मध्यावधी निवडणुका जवळ आल्या आहेत आणि महागाई हा लोकांसाठी मोठा मुद्दा झाला आहे. अशा वेळी हे पाऊल उचलले गेले आहे. मात्र याचा अर्थ कॅनडाच्या सगळ्या वस्तूंवरचे शुल्क हटवले जाईल असा नाही, कारण काही इतर उत्पादनांवरचे शुल्क वाढवण्यात आले आहे.

ट्रम्प प्रशासनाच्या नव्या आदेशानुसार कॅनडातून येणाऱ्या काही शेतीमालावर आणि जंगलातून मिळणाऱ्या उत्पादनांवर 50 टक्के शुल्क लागणार नाही. प्लायवूड, कागदी उत्पादने, काही यंत्रसामग्री, शीतकरण उपकरणे आणि पॅकेजिंग साहित्याच्या काही विशिष्ट प्रकारांचा या यादीत समावेश आहे. हे बदल 30 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू होणार आहेत. अमेरिकन व्यवसायांवरचा परिणाम कमी करणे आणि व्यापारी हितसंबंधांचे संरक्षण करणे, हा या निर्णयाचा उद्देश असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.

दुसरीकडे, सवलत मिळालेली असली तरी अनेक उत्पादने पुन्हा 50 टक्के शुल्काखाली आणली गेली आहेत. त्यात कार्पेट, पेंट, शॅम्पू, एअर कंडिशनिंग उपकरणे आणि इतर काही वस्तू आहेत. म्हणजे अमेरिकेचे व्यापार धोरण पूर्णपणे नरम झालेले नाही. इतर क्षेत्रांवर दबाव ठेवून निवडक उत्पादनांवरचे शुल्क कमी करायचे, अशी प्रशासनाची भूमिका दिसते. या बदलामुळे दोन्ही देशांतील व्यवसायांना आपल्या आयात-निर्यात धोरणात बदल करावे लागू शकतात.

या वादाची पार्श्वभूमी अशी की, ऑगस्टमध्ये दोन्ही देशांतील व्यापार चर्चा फिसकटली. त्यानंतर अमेरिकेने सुमारे 20 अब्ज डॉलर किमतीच्या कॅनेडियन मालावर 50 टक्के शुल्क लावले. त्याला उत्तर म्हणून कॅनडानेही अमेरिकन उत्पादनांवर प्रतिशोधात्मक शुल्क लावले. नव्या निर्णयामुळे काही व्यवसायांना दिलासा मिळू शकतो, पण या व्यापार वादावर पूर्ण तोडगा निघण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नाहीत. कॅनडाचे व्यापार मंत्री डॉमिनिक लेब्लँक यांनी सांगितले की, त्यांचा देश या बदलांचे मूल्यमापन करत आहे. दोन्ही देशांतील वाटाघाटी कोणत्या दिशेने जातात, याचा परिणाम व्यापारावर, उत्पादनांच्या किमतींवर आणि सीमापार व्यापारावर होऊ शकतो.

अमेरिकेत 3 नोव्हेंबरला मध्यावधी निवडणुका आहेत. त्यामुळे कॅनडाच्या आयातीवर अवलंबून असलेल्या व्यवसायांना आणि शेतकऱ्यांना दिलासा देणे राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जात आहे. रिपब्लिकन सिनेटर सुसान कॉलिन्स यांनी या निर्णयाचे स्वागत केले. यामुळे मेनमधील ब्लूबेरी, बटाटा, सफरचंद आणि समुद्री शैवाल उत्पादकांना फायदा होऊ शकतो, असे त्यांनी सांगितले. कॅनडातून येणारी विशेष उपकरणे आणि पॅकेजिंग साहित्य या व्यवसायांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. डेमोक्रॅटिक उमेदवार ट्रॉय जॅक्सन यांनी मात्र ट्रम्प यांच्या शुल्क धोरणावर टीका केली. व्यापार शुल्कामुळे व्यवसायांचा आणि लोकांचा खर्च वाढला आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.