बँक संपामुळे नऊ दिवसांत फक्त दोनच दिवस बँका सुरू, नागपूरसह देशभर परिणाम

नागपूरसह देशभरातील बँक ग्राहकांना पुढील काही दिवसांत मोठ्या अडचणीला सामोरं जावं लागण्याची शक्यता आहे. २६ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर या नऊ दिवसांच्या कालावधीत बँका फक्त दोनच दिवस सुरू राहणार आहेत, अशी स्थिती प्रस्तावित देशव्यापी बँक संप योजनेप्रमाणे झाली तर उद्भवणार आहे.

युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स (यूएफबीयू) या संघटनेने २८ ते ३० सप्टेंबर या तीन दिवसांचा देशव्यापी संप पुकारला आहे. याआधी २६ सप्टेंबर रोजी महिन्याचा चौथा शनिवार असल्याने सुट्टी आहे, तर २७ सप्टेंबर रविवार आहे. १ ऑक्टोबरला बँका पुन्हा सुरू होतील, पण २ ऑक्टोबरला गांधी जयंतीची सुट्टी असेल. त्यानंतर ३ ऑक्टोबर हा वर्किंग शनिवार असेल, तर ४ ऑक्टोबर रविवार असेल.

म्हणजेच संपाच्या वेळापत्रकात बदल झाला नाही, तर १ आणि ३ ऑक्टोबर हे दोनच दिवस २६ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर या काळात बँकांचे नियमित कामकाजाचे दिवस असतील.

प्रस्तावित संपाचा परिणाम काउंटर सेवा, रोख रकमेशी संबंधित व्यवहार, चेक प्रोसेसिंग आणि इतर शाखास्तरीय कामकाजावर होण्याची शक्यता आहे. अनेक बँकांनी आधीच ग्राहकांना संपाच्या काळाआधी महत्त्वाचे व्यवहार पूर्ण करून घेण्याचा सल्ला दिला आहे.

ही अडचण अजून निश्चित झालेली नाही. अर्थ मंत्रालयाने २१ सप्टेंबर रोजी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आणि प्रादेशिक ग्रामीण बँकांच्या कर्मचाऱ्यांना २८ ते ३० सप्टेंबरच्या संपात सहभागी न होण्याचं आणि प्रलंबित मुद्द्यांवर चर्चा सुरू ठेवण्याचं आवाहन केलं आहे.

सरकारने सांगितलं की, सुधारित परफॉर्मन्स-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (पीएलआय) योजना आधीच स्थगित ठेवण्यात आली असून युनियन्ससोबत अनेक फेऱ्यांची चर्चा झाली आहे. मात्र युनियन्सनी प्रामुख्याने पाच दिवसांच्या बँकिंग आठवड्याच्या अंमलबजावणीसाठी आग्रह कायम ठेवला आहे.

पाच दिवसांच्या बँकिंग आठवड्याच्या मागणीनुसार सर्व शनिवार सुट्टीचे दिवस असावेत आणि त्याची भरपाई म्हणून कर्मचाऱ्यांनी सोमवार ते शुक्रवार अतिरिक्त तास काम करावं, अशी योजना आहे. हा प्रस्ताव २०२४ सालच्या वेतन कराराच्या आणि संयुक्त निवेदनाच्या वेळी पुढे आला होता, पण सरकारच्या मंजुरीअभावी अजून प्रलंबित आहे.

युनियन्सनी पेन्शन सुधारणा आणि इतर सेवाविषयक मुद्देही उपस्थित केले आहेत. यापूर्वी यूएफबीयूने सुधारित पीएलआय रचनेला विरोध केला होता, पण आता सरकारने सांगितलं आहे की पीएलआय योजना स्थगित ठेवण्यात आली आहे.

नागपूरमधील ग्राहकांसाठी, विशेषतः रोख रक्कम जमा-काढणं, चेकसंबंधीचं काम, कागदपत्रं आणि इतर काउंटर व्यवहारांसाठी शाखेवर अवलंबून असणाऱ्यांना या दीर्घ अडचणीचा जास्त फटका बसू शकतो.

यूपीआय, इंटरनेट बँकिंग, मोबाइल बँकिंग आणि एटीएमसारख्या डिजिटल सेवा सुरू राहण्याची शक्यता आहे, तरी काही सेवांवर तांत्रिक अडचणी किंवा मेंटेनन्समुळे परिणाम होऊ शकतो.

स्टेट बँक ऑफ इंडिया आणि इतर बँकांनी ग्राहकांना तातडीचं शाखास्तरीय काम आधीच पूर्ण करून घेण्याचा आणि शक्य तिथे डिजिटल बँकिंग सुविधांचा वापर करण्याचा सल्ला दिला आहे.

संप जाहीर केल्याप्रमाणे झाला, तर वेळापत्रक असं असेल: २६ सप्टेंबर चौथा शनिवार, सुट्टी. २७ सप्टेंबर रविवार, सुट्टी. २८, २९ आणि ३० सप्टेंबर बँक संप. १ ऑक्टोबर बँका सुरू. २ ऑक्टोबर गांधी जयंती, सुट्टी. ३ ऑक्टोबर बँका सुरू. ४ ऑक्टोबर रविवार, सुट्टी.

अशा प्रकारे २६ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर या काळात फक्त १ आणि ३ ऑक्टोबर हेच दोन कामकाजाचे दिवस असतील, त्यामुळे प्रत्यक्ष बँकिंग सेवा लागणाऱ्या ग्राहकांसाठी आधीच नियोजन करणं महत्त्वाचं ठरणार आहे.