विनापरवाना शेअर टिप्स देणाऱ्यांवर सेबीची कडक कारवाई; दरमहा ६,००० ते ७,००० पोस्ट काढल्या

शेअर बाजाराबद्दल चुकीचे सल्ले देणाऱ्या सोशल मीडियावरील फिन-इन्फ्लुएन्सर्सवर आता कायदेशीर कारवाई होणार आहे. सेबीचे अध्यक्ष तुहीन कांता पांडे यांनी एका कार्यक्रमात ही भूमिका स्पष्ट केली. नियामक दर महिन्याला सोशल मीडियावरून अंदाजे ६,००० ते ७,००० दिशाभूल करणाऱ्या पोस्ट काढून टाकत आहे, असे त्यांनी सांगितले.

याच कार्यक्रमात पांडे यांनी आपला 'प्रोजेक्ट जागृत' हा उपक्रम सुरू केला. गुंतवणूकदारांमध्ये जागरूकता वाढवावी आणि फसवणूक टाळायला त्यांना मदत व्हावी, हा त्याचा उद्देश आहे.

पांडे यांच्या म्हणण्यानुसार, अनेक प्रभावशाली व्यक्ती प्रवर्तकांशी संगनमत करून 'पंप अँड डंप' प्रकारचे घोटाळे करत आहेत. यात शेअरची किंमत जाणूनबुजून वाढवली जाते आणि नंतर तो शेअर विकला जातो. अशा लोकांवर सेबी सतत लक्ष ठेवून आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

खरी अडचण कुठे सुरू होते, हेही सेबी प्रमुखांनी सांगितले. हे आर्थिक सल्लागार जेव्हा आपली मर्यादा ओलांडतात, तेव्हा समस्या निर्माण होते. परवाना किंवा नियामक नोंदणी नसताना कुणी एखादा विशिष्ट स्टॉक घ्यायचा किंवा एखादी विशिष्ट गुंतवणूक रणनीती वापरायची, असा ठाम सल्ला देत असेल, तर ते अत्यंत बेजबाबदारपणाचे आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान होऊ शकते. हे पूर्णपणे चुकीचे असून, अशा व्यक्तींविरुद्ध कठोर कारवाई करण्याचा अधिकार आम्ही राखून ठेवतो, असे ते म्हणाले.

कारवाई नेमकी कुणावर होते, याचेही स्पष्टीकरण पांडे यांनी दिले. त्यांच्या मते फिन-इन्फ्लुएन्सर्सचे तीन मुख्य प्रकार आहेत. पहिल्या प्रकारात सेबीकडे नोंदणी केलेले आणि नियमांच्या चौकटीत राहून काम करणारे येतात. दुसऱ्या प्रकारात नोंदणी नसलेले, पण फक्त आपली मते किंवा ज्ञान शेअर करणारे येतात. तिसरा प्रकार नियम मोडणाऱ्यांचा आहे, जे परवान्याशिवाय अप्रमाणित टिप्स देतात.

सेबीची कारवाई या तिसऱ्या प्रकारातील लोकांवर सुरू आहे. त्यांची सामग्री हटवण्यापुरतीच ती मर्यादित नाही. पुराव्यांच्या आधारे त्यांनी बेकायदेशीरपणे कमावलेला नफाही जप्त केला जात आहे. अनेक प्रकरणांत अशा व्यक्तींवर शेअर बाजारात येण्यास बंदीही घातली जात आहे.

नवीन आणि तरुण गुंतवणूकदारांसाठीही सेबी अध्यक्षांनी सल्ला दिला. संकल्पना समजल्या तर गुंतवणूक करणे खूप सोपे आहे, पण काहीही न समजता कोणत्याही शेअरमध्ये आंधळेपणाने पैसे घालणे हा पूर्णपणे चुकीचा दृष्टिकोन आहे, असे ते म्हणाले. 'आधी शिका, मग गुंतवणूक करा', हाच संदेश सर्वांना द्यायचा आहे, असेही पांडे यांनी सांगितले.