ऑक्टोबरमध्ये सणासुदीमुळे ट्रकच्या भाड्यात वाढ, दुचाकी आणि कारच्या विक्रीलाही जोर

दिवाळीपूर्वीच्या सणासुदीच्या हंगामात मालाची ने-आण वाढली आणि वाहनांची किरकोळ विक्रीही सर्वच प्रकारांत वाढली. त्यामुळे ऑक्टोबर महिन्यात भारताच्या वाहतूक क्षेत्राला चांगली गती मिळाली. देशातील उपभोग आणि मालवाहतूक क्षेत्रातील स्थिती सकारात्मक असल्याचे संकेत यातून मिळत आहेत.

सणासुदीच्या मागणीमुळे ट्रकचे भाडेदर मजबूत राहिले. निरीक्षणाखाली असलेल्या सर्व प्रमुख मार्गांवर वार्षिक आधारावर भाडेदर वाढले. दिल्ली-कोलकाता-दिल्ली मार्गावर सर्वाधिक 13 टक्के वाढ झाली. बंगळुरू-मुंबई-बंगळुरू मार्गावर 12 टक्के आणि कोलकाता-गुवाहाटी-कोलकाता मार्गावर 9 टक्के वाढ नोंदवली गेली. बाकीच्या मार्गांवर भाडेदरात 4 ते 7 टक्क्यांची वाढ झाली. महिन्याच्या तुलनेतही भाडेदर स्थिर राहिले; बंगळुरू-मुंबई-बंगळुरू मार्गावर 2 टक्के, तर दिल्ली-चेन्नई-दिल्ली मार्गावर 1.4 टक्के वाढ झाली.

मात्र राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रात (NCR) BS IV ट्रकना प्रवेशबंदी असल्यामुळे ट्रक चालक आणि वाहतूकदारांना अडचणींना तोंड द्यावे लागले. या बंदीमुळे सीमेवर संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले.

ऑक्टोबरमध्ये दुचाकींच्या विक्रीत दमदार वाढ झाली. मोटारसायकल आणि स्कूटरची विक्री महिन्याच्या तुलनेत 29 टक्के वाढली. दिवाळीपूर्वीच्या सणासुदीच्या खरेदीला चालना मिळाल्याने सर्व वाहन श्रेणींमध्ये ही सर्वाधिक वाढ ठरली. मोटार कारच्या विक्रीत महिन्याच्या तुलनेत 17 टक्के वाढ झाली. बांधकाम उपकरणांची विक्री 25 टक्के, तर अर्थमूव्हिंग उपकरणांची विक्री 7 टक्के वाढली. बांधकाम उपकरणांच्या विक्रीत वार्षिक आधारावरही 21 टक्के वाढ झाली.

इतर श्रेणींत तीनचाकी मालवाहू वाहनांची आणि कृषी ट्रेलर्सची विक्री महिन्याच्या तुलनेत प्रत्येकी 20 टक्के वाढली. व्यावसायिक ट्रॅक्टरची विक्री 15 टक्के आणि मालवाहू वाहनांची विक्री 11 टक्के वाढली. मॅक्सी कॅबच्या विक्रीत 11 टक्के आणि बसच्या विक्रीत 2 टक्के घट झाली.

वार्षिक आधारावर वाहन विक्रीचे चित्र संमिश्र राहिले. गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये सणासुदीच्या काळात वाहन विक्रीने उच्चांक गाठला होता, त्यामुळे यंदाच्या विक्रीची तुलना उच्च आधाराशी झाली. तीनचाकी मालवाहू वाहनांच्या विक्रीत सर्वाधिक 25 टक्के वाढ झाली. बसची विक्री 14 टक्के आणि कृषी ट्रॅक्टरची विक्री 7 टक्के वाढली. दुसरीकडे मोटारसायकल आणि स्कूटरच्या विक्रीत 28 टक्के, व्यावसायिक ट्रॅक्टरमध्ये 24 टक्के, मोटार कारमध्ये 15 टक्के, अर्थमूव्हिंग उपकरणांमध्ये 12 टक्के आणि कृषी ट्रेलर्समध्ये 11 टक्के घट झाली. मालवाहू वाहनांच्या विक्रीतही किरकोळ घट नोंदवली गेली.

इलेक्ट्रिक वाहनांची विक्री वार्षिक आधारावर दमदार वाढतच राहिली. इलेक्ट्रिक कारची विक्री 115 टक्के वाढून दुपटीहून अधिक झाली. इलेक्ट्रिक तीनचाकी वाहनांच्या विक्रीत 93 टक्के आणि इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या विक्रीत 62 टक्के वाढ झाली. महिन्याच्या तुलनेत इलेक्ट्रिक दुचाकींची विक्री 8 टक्के, तर इलेक्ट्रिक तीनचाकी वाहनांची विक्री 5 टक्के वाढली.

या घडामोडींवर श्रीराम फायनान्सचे जॉइंट मॅनेजिंग डायरेक्टर आणि चीफ ऑपरेटिंग ऑफिसर (कमर्शियल व्हेइकल्स) सुदर्शन होल्ला म्हणाले, "ऑक्टोबर महिन्यात सणासुदीच्या हंगामातील मालवाहतुकीमुळे ट्रकचे भाडेदर अत्यंत मजबूत राहिले. नोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यापर्यंत ही गती कायम राहण्याची अपेक्षा आहे. NCR क्षेत्रात BS IV ट्रकच्या प्रवेशबंदीमुळे ट्रक चालक आणि वाहतूकदारांना अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. दुचाकी, प्रवासी कार आणि बांधकाम उपकरणांच्या विक्रीत महिन्याच्या तुलनेत दमदार वाढ झाली आहे. या महिन्यात दिवाळी असल्याने विक्रीतील ही गती कायम राहण्याची शक्यता आहे."

ऑक्टोबरमध्ये इंधनाचा वापरही वाढला. पेट्रोलचा वापर महिन्याच्या तुलनेत 4 टक्के, तर डिझेलचा वापर 20 टक्के वाढला. सणासुदीच्या काळातील वाढलेली मालवाहतूक हे यामागचे प्रमुख कारण ठरले. वार्षिक आधारावर पेट्रोलचा वापर 3.1 टक्के आणि डिझेलचा वापर 11.7 टक्के वाढला.

FASTag संकलनातही सुधारणा दिसली. महिन्याच्या तुलनेत FASTag व्यवहारांची संख्या 1 टक्के आणि संकलित रकमेचे मूल्य 2.3 टक्के वाढले. वार्षिक आधारावर मात्र व्यवहारांची संख्या 6 टक्के घटली, तर संकलित रकमेचे मूल्य 9 टक्के वाढले.