मौलाना घोसी शाह यांची जयंती; ५ नोव्हेंबरच्या इतिहासातील घटना, जन्म आणि निधनाच्या नोंदी

आज ५ नोव्हेंबर. अल्हाज मौलाना घोसी शाह (रहमतुल्लाह अलैह) यांची आज जयंती आहे. ते भारतातील अत्यंत थोर आणि आदरणीय सुफी संत, थिऑसॉफिस्ट आणि महान विद्वान होते. 1955 मध्ये जन्मलेले मौलाना घोसी शाह भारतीय लेखक, कवी आणि विद्वान म्हणूनही ओळखले जातात.

सूफिवाद, आध्यात्मिक ज्ञान आणि मानवी कल्याण यांचा प्रसार करण्यासाठी त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य दिले. इस्लामी तत्त्वज्ञान, अध्यात्म आणि सूफी विचार या विषयांवर त्यांनी अनेक महत्त्वाचे ग्रंथ लिहिले आणि त्यातून समाजप्रबोधनाचे मोठे काम केले.

त्यांचे विचार आणि उपदेश समाजातल्या सर्व धर्मांच्या लोकांना एकत्र आणणारे आणि बंधुभाव वाढवणारे होते. हैदराबादसह देशभरात त्यांचा मोठा शिष्यवर्ग आहे. त्यांनी स्थापन केलेल्या सूफी परंपरेचा प्रभाव आजही कायम आहे. एकात्मता, शांतता आणि मानवतेची सेवा हाच त्यांच्या जीवनकार्याचा आणि शिकवणुकीचा मुख्य संदेश राहिला आहे.

५ नोव्हेंबरला देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासात अनेक महत्त्वाच्या घटना घडल्या. 1896 मध्ये पुण्यात डेक्कन सभेची स्थापना झाली. 1918 मध्ये पहिल्या महायुद्धात ऑस्ट्रिया आणि हंगेरीने इटलीपुढे शरणागती पत्करली. 1921 मध्ये जपानचे पंतप्रधान हारा ताकाशी यांची टोकियोत हत्या झाली. 1922 मध्ये प्रसिद्ध पिरॅमिडमधील राजा तुतनखामेनच्या समाधीचे मुख्य प्रवेशद्वार शोधण्यात यश आले.

1948 मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखालील संविधान सभेने संविधानाचा मसुदा सादर केला. 1980 मध्ये रोनाल्ड रेगन यांनी विद्यमान जिमी कार्टर यांचा पराभव केला आणि ते अमेरिकेचे 40 वे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. 1996 मध्ये कला गौरव प्रतिष्ठानतर्फे डॉ. श्रीराम लागू आणि सत्यदेव दुबे यांना नाट्यगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 2000 मध्ये हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीतातील असामान्य कामगिरीबद्दल गायक पं. भीमसेन जोशी यांना आदित्य विक्रम बिर्ला कलाशिखर पुरस्कार जाहीर झाला. 2001 मध्ये हॅरी पॉटर आणि फिलॉसॉफर्स स्टोनचा प्रीमियर लंडनमध्ये झाला. 2008 मध्ये बराक ओबामा अमेरिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष बनले.

याच दिवशी अनेक नामवंतांचा जन्म झाला. 1618 मध्ये मुघल सम्राट औरंगजेब (मृत्यू 3 मार्च 1707), 1845 मध्ये भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील सशस्त्र क्रांतीचे आद्य प्रवर्तक वासुदेव बळवंत फडके (मृत्यू 17 फेब्रुवारी 1883), 1871 मध्ये मानववंशशास्त्रज्ञ शरदचंद्र रॉय, 1884 मध्ये गांधीवादी कार्यकर्ते, स्वातंत्र्यसैनिक आणि बजाज उद्योगसमुहाचे प्रणेते जमनालाल बजाज (मृत्यू 11 फेब्रुवारी 1942) आणि त्याच वर्षी ट्रॅक्टरचे निर्माते हॅरी फर्ग्युसन (मृत्यू 25 ऑक्टोबर 1960). 1894 मध्ये कोकणचे गांधी म्हणून ओळखले जाणारे अप्पासाहेब पटवर्धन (मृत्यू 10 मार्च 1971), 1897 मध्ये वनस्पतिशास्त्रज्ञ जानकी अम्माल (मृत्यू 4 फेब्रुवारी 1984), 1916 मध्ये बार्बी बाहुलीच्या निर्मात्या रुथ हँडलर (मृत्यू 27 एप्रिल 2002), 1925 मध्ये चित्रपट निर्माते आणि पटकथालेखक ऋत्विक घटक (मृत्यू 6 फेब्रुवारी 1976).

1929 मध्ये शंकर-जयकिशन या संगीतकार जोडीतील जयकिशन डाह्याभाई पांचाळ (मृत्यू 6 ऑक्टोबर 1971) आणि गणितज्ञ, ज्योतिर्विद व अतिवेगाने आकडेमोड करणारी भारतीय महिला शकुंतलादेवी (मृत्यू 21 एप्रिल 2013) यांचा जन्म झाला. 1930 मध्ये औषधीशास्त्रज्ञ रंजीत रॉय चौधरी (मृत्यू 27 ऑक्टोबर 2015), 1934 मध्ये दिग्दर्शिका विजया मेहता, 1945 मध्ये नागरी सेवक आणि मुत्सद्दी गोपाळकृष्ण गांधी, तसेच तेलंगणाचे आणि आंध्र प्रदेशचे पहिले राज्यपाल एक्कडू श्रीनिवासन लक्ष्मीनरसिंहन, 1950 मध्ये व्हर्जिन ग्रुपचे सहसंस्थापक निग पॉवेल, 1965 मध्ये अभिनेते मिलिंद सोमण, 1971 मध्ये अभिनेत्री तब्बू आणि 1986 मध्ये उद्योजक सुहास गोपीनाथ यांचा जन्म झाला.

५ नोव्हेंबरला काही मान्यवरांचे निधनही झाले. 1970 मध्ये लखनौ घराण्याचे कथ्थक नर्तक पं. शंभू महाराज, 1991 मध्ये प्राच्य विद्या संशोधक आणि पाली भाषा कोविद पुरुषोत्तम विश्वनाथ बापट (जन्म 12 जून 1894), 1992 मध्ये मोटर-व्हीलचेअरचे निर्माते जॉर्ज क्लाईन (जन्म 15 ऑगस्ट 1904), 1995 मध्ये इस्त्रायलचे 5 वे पंतप्रधान, संरक्षणमंत्री आणि नोबेल पारितोषिक विजेते यित्झॅक राबिन (जन्म 1 मार्च 1922) आणि 1998 मध्ये हिंदी कवी नागार्जुन यांचे निधन झाले. 1999 मध्ये वेस्ट इंडिजचा क्रिकेटपटू माल्कम मार्शल (जन्म 18 एप्रिल 1958), 2005 मध्ये इतिहासकार, वृत्तपत्रकार आणि कोशकार स. मा. गर्गे यांचे पुण्यात निधन झाले, तर 2011 मध्ये नाटककार व साहित्यिक दिलीप परदेशी यांचे निधन झाले.