आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिन: ग्रामीण महिलांच्या कामाची दखल आणि १५ ऑक्टोबरचा इतिहास

आज १५ ऑक्टोबर, म्हणजेच आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिन. दरवर्षी याच दिवशी गावाकडच्या महिलांच्या कामाची दखल घेतली जाते आणि त्यांच्या सक्षमीकरणाविषयी जागरूकता वाढवण्याचा प्रयत्न केला जातो.

शेती, अन्नाचे उत्पादन, कुटुंबाचे पालनपोषण आणि पर्यावरणाचे संवर्धन अशा अनेक क्षेत्रांत ग्रामीण भागातील महिला महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यांच्या या योगदानाकडे लक्ष वेधणे, हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.

हा दिवस महिलांना त्यांच्या हक्कांची जाणीव करून देतो. समान संधी मिळावी, संसाधने उपलब्ध व्हावीत आणि निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग वाढावा, यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते. ग्रामीण महिलांचे सक्षमीकरण झाले, तर त्यांचे स्वतःचे जीवन सुधारतेच, पण त्याचबरोबर संपूर्ण समाजाच्या प्रगतीलाही हातभार लागतो.

या दिवसानिमित्त ग्रामीण महिलांवर केंद्रित कार्यक्रम आणि चर्चा आयोजित केल्या जातात. त्यातून महिलांच्या योगदानाला मान्यता दिली जाते आणि त्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी काय उपाययोजना करता येतील, यावरही विचार मांडला जातो.

इतिहासाच्या पानांतही १५ ऑक्टोबरला काही महत्त्वाच्या घटनांची नोंद आहे. 1846 मध्ये अमेरिकन डॉक्टर डॉ. जॉन वॉरेन यांनी शस्त्रक्रियेदरम्यान भूल देण्यासाठी पहिल्यांदा इथर या रसायनाचा वापर केला. 1878 मध्ये एडिसन इलेक्ट्रिक लाइट कंपनीने काम सुरू केले. 1888 मध्ये गोपाळ गणेश आगरकर यांनी सुधारक हे पत्र सुरू केले. 1917 मध्ये पहिल्या महायुद्धात जर्मनीसाठी हेरगिरी केल्याच्या आरोपावरून डच नृत्यांगना माता हरी यांना पॅरिसजवळ गोळ्या घालण्यात आल्या.

1932 मध्ये टाटा एअरलाइन्सने पहिले उड्डाण केले. जे.आर.डी. टाटा यांनी हे विमान कराचीहून मुंबईत आणले आणि नागरी विमानसेवेला सुरुवात झाली. पुढे या कंपनीचे राष्ट्रीयीकरण झाल्यानंतर एअर इंडिया अस्तित्वात आली. 1956 मध्ये फोरट्रान ही पहिली आधुनिक संगणक भाषा कोडिंग समुदायासह प्रथम सामायिक केली गेली. 1968 मध्ये हरगोविंद खुराणा यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले. 1997 मध्ये भारतीय लेखिका अरुंधती रॉय यांच्या द गॉड ऑफ स्मॉल थिंग्ज या कादंबरीला प्रतिष्ठित बुकर पुरस्कार मिळाला. 2003 मध्ये चीनने शेन्झोउ 5 हे आपले पहिले मानवी अंतराळ मोहिमेचे यान प्रक्षेपित केले.

याच तारखेला जन्मलेल्या व्यक्तींमध्ये 1542 मध्ये जन्मलेले तिसरे मुघल सम्राट बादशाह अकबर, 1931 मध्ये जन्मलेले भारताचे 11 वे राष्ट्रपती आणि वैज्ञानिक ए. पी. जे. अब्दुल कलाम, 1926 मध्ये जन्मलेले कवी नारायण गंगाराम सुर्वे आणि 1947 मध्ये जन्मलेले राजकारणी छगन भुजबळ यांचा समावेश आहे. तर 1961 मध्ये हिंदी साहित्यिक सूर्यकांत त्रिपाठी निराला आणि 2002 मध्ये ना. सं. इनामदार व वसंत सबनीस यांचे निधन झाले.