पुणे विभाग निवडणूक: दुपारी २ पर्यंत शिक्षक मतदारसंघात पदवीधरांपेक्षा जास्त मतदान

पुणे विभागातील पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांसाठी शुक्रवारी सकाळी ८ वाजता मतदानाला सुरुवात झाली. पहिल्या सहा तासांत शिक्षक मतदारांनी जास्त उत्साह दाखवल्याचे आकडेवारीवरून दिसते.

दुपारी २ वाजेपर्यंत नोंदणी झालेल्या पदवीधर मतदारांपैकी सुमारे ३९.७९ टक्के जणांनी मतदान केले होते. शिक्षक मतदारांमध्ये हे प्रमाण सुमारे ४९.५४ टक्के होते. म्हणजे शिक्षक मतदारसंघ आघाडीवर आहे. मात्र मतदान जास्त का झाले, किंवा अंतिम टक्केवारी मागील निवडणुकांपेक्षा जास्त होईल का, हे या आकड्यांवरून सांगता येत नाही.

डिजिटल माध्यमांमुळे मतदारांना मतदान केंद्र शोधणे आणि आपला तपशील तपासणे सोपे झाले असावे. मतदान केंद्राचे ठिकाण, मतदार यादीतील माहिती, तसेच मतदारांची नावे आणि अनुक्रमांक शेअर करण्यासाठी व्हाट्सऐप आणि सोशल मीडियाचा वापर झाल्याचे सांगितले जाते. आधीच्या निवडणुकांमध्ये योग्य मतदान केंद्र शोधणे आणि यादीत नाव व अनुक्रमांक पाहणे यासाठी जास्त धावपळ करावी लागत असे. अशी माहिती सहज मिळाली तर मतदारांना आधीच तयारी करता येते आणि केंद्रावर विनाकारण वेळ जात नाही. तरीही या निवडणुकीतील मतदानावर डिजिटल संवादाचा किती परिणाम झाला, हे स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेले नाही.

नवीन मतदार नोंदणी आणि पसंतीक्रमाने मतदान करण्याच्या पद्धतीबद्दल वाढलेली जागरूकता ही देखील सहभागामागची संभाव्य कारणे मानली जात आहेत. पदवीधर आणि शिक्षकांना नोकरी व कामाच्या जबाबदाऱ्या असतात, त्यामुळे मतदान केंद्रावर जाण्याआधी तयारी करणे महत्त्वाचे ठरते. पसंतीक्रमाच्या मतदानात मतदारांना ठरवून दिलेल्या सूचना काळजीपूर्वक पाळाव्या लागतात. पहिला पसंतीक्रम नोंदवणे बंधनकारक आहे, आणि वैधतेच्या अटी पूर्ण न करणारे मतपत्रिका बाद होऊ शकते. हे नियम माहीत असतील तर मतपत्रिका भरताना चुका टाळता येतात.

मतदानाची वेळ सकाळी ८ ते दुपारी ४ अशी ठरलेली होती, म्हणजे मतदारांना मर्यादित वेळ मिळाला. त्यामुळे केंद्र कुठे आहे हे माहीत असणे, यादीतील तपशील तपासणे आणि आधी नियोजन करणे यामुळे मतदान सोपे होते. दुपारी २ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार शिक्षक मतदारसंघातील सहभाग पदवीधर मतदारसंघापेक्षा जास्त होता. शेवटच्या दोन तासांतही हेच चित्र राहिले का, आणि एकूण मतदान मागील निवडणुकांपेक्षा वाढले का, हे अंतिम आकडेवारीवर अवलंबून असेल.

या अनुभवातून मतदारांना स्पष्ट माहिती देणे, मतदार यादीच्या सेवा सहज उपलब्ध असणे आणि मतदान केंद्रांवर कार्यक्षम व्यवस्था असणे किती महत्त्वाचे आहे, हेही अधोरेखित होते. यामुळे पात्र मतदारांना प्रक्रिया समजून घेणे सोपे जाते. दोन्ही मतदारसंघांतील सहभाग जोखण्यासाठी अंतिम टक्केवारी हा अधिक विश्वासार्ह आधार ठरेल.