सुदानमध्ये खाणकाम करणाऱ्यांवर हवाई हल्ला, १६० हून अधिक मृत्यूचे वृत्त; संख्येची खात्री नाही

सुदानमधील संघर्ष आणखी भीषण वळणावर पोहोचला आहे. खाणकाम करून आपला उदरनिर्वाह चालवणाऱ्या नागरिकांना लक्ष्य करणारा हवाई हल्ला झाल्याचा आरोप आहे. या हल्ल्यात १६० हून अधिक जणांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त समोर आले आहे. हल्ल्यानंतर घटनास्थळी मृतदेह, उद्ध्वस्त झालेली वाहने आणि जळालेल्या वस्तू असे हृदयद्रावक दृश्य दिसत आहे. त्यामुळे सामान्य नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.

मृतांच्या संख्येबद्दल मात्र वेगवेगळे दावे केले जात आहेत. सुदानमधील मानवाधिकार संघटना इमर्जन्सी लॉयर्स यांनी सुरुवातीला किमान ७२ नागरिकांचा मृत्यू झाल्याचे म्हटले होते. दुसरीकडे, घटनास्थळावरून बचावलेल्या कामगारांनी मृतांचा आकडा २०० पेक्षा जास्त असल्याचे सांगितले आहे. सुदान डॉक्टर्स नेटवर्कने सुरुवातीला १३ मृत्यू आणि २८ जखमी अशी माहिती दिली होती.

या वेगवेगळ्या आकड्यांमुळे १६० हून अधिक मृत्यूंच्या वृत्ताची स्वतंत्रपणे खात्री झालेली नाही. हा भाग दुर्गम आहे आणि वैद्यकीय सुविधाही अपुऱ्या आहेत. त्यामुळे बचावकार्य करणे आणि मृतांची नेमकी संख्या समोर आणणे अवघड जात आहे.

सुदानमध्ये एप्रिल २०२३ पासून लष्कर आणि निमलष्करी दल रॅपिड सपोर्ट फोर्सेस (RSF) यांच्यात संघर्ष सुरू आहे. या युद्धामुळे देशाची अर्थव्यवस्था पूर्णपणे कोलमडली असून गरिबी वाढत चालली आहे. लाखो नागरिकांना रोजगार आणि पोट भरण्यासाठी झगडावे लागत आहे. अनेकांसाठी सोन्याच्या खाणकामातून मिळणारे उत्पन्न हाच जगण्याचा आधार बनला आहे.

सोन्याच्या व्यापारावरून तणाव आणि संघर्ष वाढत असल्याचे चित्र आहे. ताज्या हवाई हल्ल्यामुळे सीमावर्ती भागात नागरिकांमध्ये प्रचंड भीती पसरली आहे. युद्धात आधीच भरडल्या जाणाऱ्या सामान्य लोकांना आता कामाच्या जागीही जीव गमवावा लागत आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चिंता व्यक्त होत असली तरी त्यावर ठोस उपाय काढण्याचे पाऊल सध्या तरी पडताना दिसत नाही.

हल्ला झालेला भाग इजिप्त आणि सुदान यांच्यातील वादग्रस्त सीमावर्ती प्रदेशाजवळ आहे. विशेषतः हालाईब त्रिकोणावर दोन्ही देश दावा करतात. त्यामुळे या भागातील नैसर्गिक साधनसंपत्तीवर नियंत्रण मिळवण्याचा मुद्दाही दोघांमधील वादाचे कारण आहे. इजिप्तने जून २०२६ मध्येही याच परिसरात बेकायदेशीर खाणकाम आणि तस्करीविरोधात लष्करी कारवाई केली होती. त्यावेळी २२३ जणांना ताब्यात घेतल्याचे जाहीर करण्यात आले होते.

सुदान आणि इजिप्तच्या सीमावर्ती भागात सोन्याचे खूप मोठे साठे आहेत. परवानगीशिवाय हजारो कामगार या भागात खाणकाम करत असल्याचा इजिप्तचा आक्षेप आहे. म्हणजेच हा केवळ हवाई हल्ल्याचा विषय नाही, तर सोन्याचे साठे, तस्करी आणि सीमावर्ती भूभागाचे नियंत्रण यांचा गुंतागुंतीचा संघर्ष आहे.