एसआयआरमध्ये नाव वगळलेल्या मतदारांना यादीत परतण्याची आणखी एक संधी, सात राज्यांना निर्देश लागू

नवी दिल्ली : विशेष सखोल पुनरीक्षण (एसआयआर) सुरू असताना मतदार यादीतून ज्यांची नावे वगळली गेली, अशा मतदारांना पुन्हा यादीत नाव समाविष्ट करून घेण्याची आणखी एक संधी देण्याचा निर्णय निवडणूक आयोगाने घेतला आहे. दिल्ली, महाराष्ट्र, हरियाणा, आंध्र प्रदेश, झारखंड, तेलंगणा आणि नागालँड या सात राज्यांना आयोगाचा हा निर्देश लागू असेल.

ही संधी सरसकट सगळ्यांसाठी नाही. यापूर्वी ज्यांचे नाव मतदार यादीत होते, पण एसआयआर दरम्यान ते अनुपस्थित, स्थलांतरित, मृत किंवा दुबार मतदार अशा श्रेणींमध्ये नोंदले गेले आणि त्यामुळे प्रारूप मतदार यादीतून वगळले गेले, अशाच मतदारांना या संधीचा फायदा घेता येईल. ज्या नागरिकांचे नाव यापूर्वी कधीच मतदार यादीत नव्हते, त्यांना मात्र या प्रक्रियेतून नाव नोंदवता येणार नाही.

प्रारूप मतदार यादीत नाव नसेल, तर संबंधित मतदाराला फॉर्म ६ भरून आपले नाव पुन्हा समाविष्ट करून घेता येईल, असे आयोगाने स्पष्ट केले आहे. यासाठी चुकीचे प्रतिज्ञापत्र दिल्याचा ठपका ठेवला जाणार नाही आणि कोणतीही कायदेशीर कारवाईही केली जाणार नाही, असेही आयोगाने सांगितले. म्हणजेच यादीतून नाव गेलेल्या पात्र मतदारांना पुन्हा मतदानाचा हक्क मिळवण्यासाठी अर्ज करता येईल.

दरम्यान, काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी एसआयआर प्रक्रियेचा मुद्दा पुन्हा एकदा उपस्थित केला आहे. या प्रक्रियेच्या नावाखाली कोट्यवधी लोकांची नावे मतदार यादीतून कमी केली जात आहेत, असा दावा त्यांनी केला आहे.

याआधी २९ ऑक्टोबर रोजी सुप्रीम कोर्टाने दिल्लीतील एसआयआर प्रक्रियेत झालेल्या घाईबद्दल गंभीर प्रश्न उपस्थित केले होते. आकडेवारीनुसार दिल्लीत एसआयआरपूर्वी सुमारे १.४५ कोटी मतदार होते. मात्र ३१ ऑगस्ट रोजी प्रसिद्ध झालेल्या प्रारूप मतदार यादीत फक्त ९७.५३ लाख मतदारांची नावे आली. त्यामुळे सुमारे ४७.५७ लाख नावे वगळली गेली होती.

बिहारप्रमाणेच या सात राज्यांतही जिवंत व्यक्तींना मृत किंवा अनुपस्थित दाखवून त्यांची नावे मतदार यादीतून वगळल्याच्या तक्रारी येत होत्या. आता नाव वगळले गेलेल्या पात्र मतदारांसाठी फॉर्म ६ भरून पुन्हा यादीत परतण्याचा मार्ग खुला झाला आहे, तर यापूर्वी कधीच यादीत नाव नसलेल्यांना या संधीचा लाभ घेता येणार नाही.