रशियात प्लेग संशोधन संस्थेतील २८ वर्षीय महिलेचा मृत्यू; ट्रम्प म्हणतात, जैविक शस्त्र नसावे

रशियातील एका प्लेगविरोधी संशोधन संस्थेत (Anti-Plague Research Institute) काम करणाऱ्या २८ वर्षांच्या महिला कर्मचाऱ्याचा अचानक आणि गूढ पद्धतीने मृत्यू झाला आहे. या घटनेनंतर रशियात न्यूमोनिक प्लेग (Pneumonic Plague) पसरण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. जगभरात आरोग्य संकट आणि साथीच्या रोगांबद्दल आधीच चिंता असताना आलेल्या या बातमीमुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर राजकीय आणि वैद्यकीय चर्चा सुरू झाली आहे.

रशियन प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, या महिलेला सुरुवातीला साध्या विषाणूजन्य श्वसनविकारासारखी (Viral Respiratory Infection) लक्षणे होती. थोड्याच वेळात तिची प्रकृती बिघडली आणि न्यूमोनियामुळे तिचा मृत्यू झाल्याचे सांगण्यात आले. ती प्लेगवर संशोधन करणाऱ्या अतिशय संवेदनशील प्रयोगशाळेत काम करत होती, त्यामुळे तिच्या मृत्यूमागे न्यूमोनिक प्लेगचा संसर्ग असण्याची शक्यता वाढली आहे. न्यूमोनिक प्लेग हा प्लेगचा अत्यंत घातक प्रकार मानला जातो. तो थेट फुफ्फुसांवर हल्ला करतो आणि एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे हवेतून पसरू शकतो, असे बातमीत म्हटले आहे.

या प्रकरणावर पत्रकारांनी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना विचारले, तेव्हा त्यांनी जैविक शस्त्राच्या वापराचा संशय सध्या फेटाळला. ट्रम्प म्हणाले, "या प्रकरणात जैविक शस्त्रांचा वापर केला असल्याचे दिसत नाही, मात्र नक्की काय घडले आहे हे लवकरच स्पष्ट होईल." रशियन सरकार परिस्थिती पूर्ण नियंत्रणात असल्याचे सांगत आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.

रशियाच्या पारदर्शकतेवर ट्रम्प यांनी बोट ठेवले. रशियाने जगाला फारच कमी माहिती दिली आहे, असे ते म्हणाले. त्यांनी या परिस्थितीची तुलना कोविड-१९ (Covid-19) साथीच्या सुरुवातीच्या काळातील चीनच्या भूमिकेशी केली. चीनने तेव्हा खरी माहिती लपवली होती, तसेच काहीसे रशियाकडून होत असल्याचा संशय त्यांनी व्यक्त केला. ते लवकरच रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी फोनवर बोलून या विषयावर चर्चा करणार असल्याचेही त्यांनी जाहीर केले.

जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) या मृत्यूची गंभीर दखल घेतली आहे. प्राथमिक तपासाच्या अहवालात न्यूमोनिक प्लेगकडे बोट दाखवले जात असल्याने संघटनेने रशियन सरकारकडे सविस्तर माहिती आणि आकडेवारी मागवली आहे. डब्ल्यूएचओच्या वरिष्ठ अधिकारी मारिया व्हॅन केरखोव्ह (Maria Van Kerkhove) यांनी सांगितले की, या मृत्यूबाबत अजूनही अनेक प्रश्नांची उत्तरे मिळालेली नाहीत. रशियाने दिलेल्या माहितीनुसार, त्या भागात अलीकडे प्लेगची कोणतीही नोंद झालेली नव्हती आणि महिलेच्या संपर्कात आलेल्या सर्वांची चाचणी करण्यात आली आहे.

खबरदारी म्हणून, ज्या रुग्णालयात या महिलेवर उपचार सुरू होते आणि जिथे तिचा मृत्यू झाला, ते संपूर्ण रुग्णालय तातडीने विलगीकरणात (Quarantine) ठेवण्यात आले आहे. रशियाच्या आरोग्य विभागाने लोकांना घाबरू नका आणि खोट्या अफवांवर विश्वास ठेवू नका, असे आवाहन केले आहे. मात्र माहितीची कमतरता आणि अनिश्चितता यामुळे जागतिक आरोग्य संघटनेने सर्वसामान्य जनतेला असलेल्या धोक्याच्या पातळीबाबतच्या आपल्या आधीच्या मतावर पुनर्विचार करायला सुरुवात केली आहे.