२१ ऑक्टोबरला पोलीस स्मृतिदिन; १९५९ मध्ये लडाखजवळ शहीद झालेल्या १० पोलिसांचे स्मरण

दरवर्षी २१ ऑक्टोबरला पोलीस स्मृतिदिन पाळला जातो. देशाची सुरक्षा आणि नागरिकांचे रक्षण करताना शहीद झालेल्या पोलीस अधिकाऱ्यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी हा दिवस राखून ठेवलेला आहे.

या दिवसाची सुरुवात १९५९ सालच्या घटनेतून झाली. त्या वर्षी लडाखमधील हिंद-चीन सीमेवर चीनी सैनिकांनी भारतीय पोलिसांवर हल्ला केला आणि त्यात १० पोलीस शहीद झाले. त्यांच्या बलिदानाच्या स्मरणार्थ हा दिवस पाळला जातो.

आजच्या दिवशी देशभरात पोलीस दलातर्फे वेगवेगळे कार्यक्रम होतात. शहीद पोलीस जवानांना आदरांजली वाहिली जाते आणि त्यांच्या कुटुंबीयांचा सन्मान केला जातो. देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी पोलीस दल अहोरात्र काम करत असते आणि समाजासाठी त्यांचे योगदान अतिशय महत्त्वाचे आहे.

२१ ऑक्टोबर या तारखेला देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासातही अनेक महत्त्वाच्या घटना घडल्या. १८५४ मध्ये फ्लॉरेन्स नाइटिंगेल आणि इतर ३८ परिचारिकांना क्रिमियन युद्धात वैद्यकीय सेवेसाठी पाठवण्यात आले. १८७९ मध्ये थॉमस एडिसन यांनी लाइट बल्बच्या डिझाइनसाठी पेटंटचा अर्ज केला. १८८८ मध्ये स्विस सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टीची स्थापना झाली.

१९३४ मध्ये जयप्रकाश नारायण यांनी काँग्रेस सोशालिस्ट पार्टीची स्थापना केली. १९४३ मध्ये नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या नेतृत्वाखाली आझाद हिंद सेनेने भारताचे पहिले स्वतंत्र सरकार स्थापन केले. १९४५ मध्ये फ्रान्समध्ये महिलांना मतदानाचा अधिकार मिळाला. १९५१ मध्ये डॉ. शामाप्रसाद मुखर्जी यांनी दिल्लीत भारतीय जनसंघाची स्थापना केली.

१९८३ मध्ये मीटरची व्याख्या ठरवण्यात आली. एका सेकंदाच्या १/२९९,७९२,४५८ इतक्या वेळात प्रकाश व्हॅक्यूममध्ये जेवढे अंतर कापतो, तेवढे अंतर म्हणजे मीटर. १९८९ मध्ये जनरल अरुणकुमार वैद्य यांचे मारेकरी सुखदेव सिंग आणि हरविंदर सिंग यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. १९९२ मध्ये अकराव्या ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात अपर्णा सेन यांना 'महापृथ्वी' या बंगाली चित्रपटातील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. १९९९ मध्ये चित्रपट निर्माते बी. आर. चोप्रा यांना दादासाहेब फाळके पुरस्कार जाहीर झाला. २०११ मध्ये राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी जाहीर केले की इराकमधून अमेरिकेच्या सैन्याची माघार वर्षाअखेरीस पूर्ण होईल.

याच तारखेला अनेक नामवंतांचा जन्म झाला. १८३३ मध्ये स्वीडिश संशोधक आणि नोबेल पुरस्कारांचे प्रणेते अल्फ्रेड नोबेल यांचा जन्म झाला; त्यांचे निधन १० डिसेंबर १८९६ रोजी झाले. १८८७ मध्ये भारतीय वकील आणि राजकारणी कृष्णा सिंह यांचा जन्म झाला (निधन : ३१ जानेवारी १९६१). १९१७ मध्ये गायक व संगीतकार राम फाटक यांचा जन्म झाला (निधन : २६ सप्टेंबर २००२). १९२० मध्ये धर्मभास्कर गं. ना. कोपरकर यांचा जन्म झाला. १९३१ मध्ये हिन्दी चित्रपट अभिनेते व निर्माते शम्मी कपूर यांचा जन्म झाला (निधन : १४ ऑगस्ट २०११). १९३७ मध्ये काश्मिरी राजकारणी फारुख अब्दुल्ला आणि १९४९ मध्ये इस्रायलचे ९ वे पंतप्रधान बेंजामिन नेत्यान्याहू यांचा जन्म झाला.

या तारखेला काहींचे निधनही झाले. फ्रान्सचा राजा चार्ल्स (सहावा) यांचे १४२२ मध्ये निधन झाले (जन्म : १६ सप्टेंबर १३८०). तामिळ कवी व संगीतकार मुथुस्वामी दीक्षीतार १८३५ मध्ये गेले (जन्म : २४ मार्च १७७५). ज्ञानपीठ पारितोषिक विजेते कन्नड कवी दत्तात्रय रामचंद्र बेन्द्रे यांचे १९८१ मध्ये निधन झाले (जन्म : ३१ जानेवारी १८९६, धारवाड, कर्नाटक). भारतीय तत्त्ववेत्ता आणि लेखक प्रभात रंजन सरकार १९९० मध्ये गेले (जन्म : २१ मे १९२१). अमेरिकन ज्योतिषी व लेखिका लिंडा गुडमन यांचे १९९५ मध्ये निधन झाले (जन्म : ९ एप्रिल १९२५). भारतीय कवी आणि अनुवादक अ. अय्यप्पन यांचे २०१० मध्ये निधन झाले (जन्म : २७ ऑक्टोबर १९४९). चित्रपट दिग्दर्शक, पटकथालेखक आणि निर्माते यश चोप्रा यांचे २०१२ मध्ये निधन झाले (जन्म : २७ सप्टेंबर १९३२).