किशोर कुमार यांचा आज स्मृतिदिन; १३ ऑक्टोबरच्या इतिहासात घडल्या अनेक घटना

प्रसिद्ध गायक किशोर कुमार यांचा आज स्मृतिदिन आहे. १३ ऑक्टोबर १९८७ रोजी त्यांचे निधन झाले. ते केवळ पार्श्वगायक नव्हते, तर उत्तम संगीतकार, गीतकार, लेखक, निर्माता आणि दिग्दर्शकही होते. त्यांच्या आवाजातली जादू आणि गाताना वेगवेगळ्या शैलीत आवाज बदलण्याची त्यांची हातोटी यामुळे ते इतर गायकांपेक्षा वेगळे ठरले.

किशोर कुमार यांनी आपल्या कारकिर्दीत हिंदी, बंगाली, मराठीसह अनेक भाषांमध्ये हजारो सुपरहिट गाणी गायली. ही गाणी आजही प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करतात. त्यांच्या दैदिप्यमान गायकीसाठी त्यांना तब्बल आठ वेळा फिल्मफेअर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. त्यांचे निधन होऊन इतकी वर्षे झाली, तरी त्यांची सदाबहार गाणी आणि अतरंगी व्यक्तिमत्त्व लोकांच्या स्मरणात जिवंत आहे.

१३ ऑक्टोबर या तारखेला देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासातही अनेक महत्त्वाच्या घटना घडल्या. 54 ई.पूर्व या वर्षात वयाच्या १७ व्या वर्षी निरो रोमन सम्राट झाला. 1773 मध्ये चार्ल्स मेसियरने व्हर्लपूल गॅलेक्सी शोधली. 1884 मध्ये ग्रिनिचजवळून जाणारे रेखावृत्त शून्य मानून त्याला आंतरराष्ट्रीय मान्यता देण्यात आली आणि त्यानुसार सर्व जगाची वेळ निश्चित केली गेली. 1923 मध्ये तुर्कस्तानची राजधानी इस्तंबूलहून अंकारा येथे हलवण्यात आली.

1929 मध्ये पुण्यातील पार्वती देवस्थान दलितांसाठी खुले करण्यात आले. 1944 मध्ये दुसऱ्या महायुद्धात रेड आर्मीने लॅटव्हियाची राजधानी रिगा ताब्यात घेतली. 1946 मध्ये फ्रान्सने नवीन संविधान स्वीकारले, तर 1970 मध्ये फिजीला संयुक्त राष्ट्रांत प्रवेश मिळाला. 1976 मध्ये डॉ. एफ. ए. मर्फी यांनी रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंध केंद्रांवर इबोला विषाणूचा पहिला इलेक्ट्रॉन मायक्रोग्राफ घेतला.

1983 मध्ये अमेरिटेक मोबाइल कम्युनिकेशन्स (आताची ए.टी. अँड टी) या कंपनीने अमेरिकेतील पहिले सेल्युलर नेटवर्क लाँच केले. 2016 मध्ये मालदीवने कॉमनवेल्थ ऑफ नेशन्समधून माघार घेण्याचा निर्णय जाहीर केला. 2019 मध्ये केनियाच्या ब्रिगिड कोसगेई यांनी शिकागो मॅरेथॉनमध्ये 2:14:04 या वेळेत महिला धावपटूसाठी नवीन विश्वविक्रम प्रस्थापित केला.

याच तारखेला जन्मलेल्यांमध्ये अनेक नावे आहेत. 1877 मध्ये स्वातंत्र्यसेनानी आणि होमरुल चळवळीतील कार्यकर्ते भुलाभाई देसाई यांचा जन्म झाला. त्यांचे निधन 6 मे 1946 रोजी झाले. 1911 मध्ये चित्रपट अभिनेते अशोक कुमार गांगुली यांचा जन्म झाला (मृत्यू 10 डिसेंबर 2001). 1924 मध्ये भारतीय राजकारणी मोतीरु उदयम यांचा जन्म झाला (मृत्यू 31 मार्च 2002). 1925 मध्ये ब्रिटनच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांचा जन्म झाला (मृत्यू 8 एप्रिल 2013).

1936 मध्ये भारतीय वीणा वादक आणि संगीतकार चित्ती बाबू यांचा जन्म झाला (मृत्यू 9 फेब्रुवारी 1996). 1941 मध्ये इंग्लिश क्रिकेटपटू जॉन स्नो, 1943 मध्ये सऊबर एफ 1 चे संस्थापक पीटर सऊबर आणि 1948 मध्ये पाकिस्तानी सूफी गायक नुसरत फतेह अली खान यांचा जन्म झाला. नुसरत फतेह अली खान यांचे निधन 16 ऑगस्ट 1997 रोजी झाले.

मृत्यूच्या नोंदींमध्ये किशोर कुमार यांच्याशिवाय आणखी काही नावे आहेत. 1240 मध्ये दिल्लीच्या पहिल्या महिला सुलतान रझिया सुलतान यांचे निधन झाले. 1282 मध्ये जपानमधील निचिरेन बौद्ध पंथाचे स्थापक निचिरेन यांचे निधन झाले (जन्म 16 फेब्रुवारी 1222). 1911 मध्ये लेखिका, शिक्षिका, सामाजिक कार्यकर्त्या आणि स्वामी विवेकानंद यांच्या शिष्या भगिनी निवेदिता यांचे निधन झाले (जन्म 28 ऑक्टोबर 1867). 1938 मध्ये पॉपॉय कार्टूनचे निर्माते ई. सी. सेगर गेले (जन्म 8 डिसेंबर 1894), तर 1945 मध्ये द हर्शे चॉकलेट कंपनीचे संस्थापक मिल्टन हर्शे यांचे निधन झाले (जन्म 13 सप्टेंबर 1857).

1965 मध्ये स्विस रसायनशास्त्रज्ञ पॉल हर्मन यांचे निधन झाले. डी.डी.टी. या पदार्थाचा अनेक कीटकांवर संपर्कजन्य विषारी परिणाम होतो, या शोधाबद्दल त्यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले होते (जन्म 12 जानेवारी 1899, ओल्टेन, स्वित्झर्लंड). 1987 मध्ये पार्श्वगायक, संगीतकार, गीतकार, निर्माता, दिग्दर्शक, अभिनेता आणि पटकथालेखक किशोर कुमार यांचे निधन झाले (जन्म 4 ऑगस्ट 1929). 1995 मध्ये हिन्दी साहित्यिक डॉ. रामेश्वर शुक्ल यांचे निधन झाले (जन्म 1 मे 1915). 2001 मध्ये कुष्ठरोगतज्ज्ञ आणि नामवंत शल्यचिकित्सक डॉ. जाल मिनोचर मेहता यांचे निधन झाले. 2003 मध्ये नोबेल पारितोषिक विजेते केनेडियन भौतिकशास्त्रज्ञ बर्ट्राम ब्रॉकहाउस यांचे निधन झाले.