नागपूर पदवीधर मतमोजणी: निम्म्या फेऱ्यांनंतर वंजारी आघाडीवर, निकाल बुधवारी सकाळपर्यंत लांबणार

नागपूर विभागाच्या पदवीधर मतदारसंघाची मतमोजणी मानकापूर क्रीडा संकुलात सुरू आहे. आतापर्यंतच्या कलांमुळे भाजपची चिंता वाढली आहे. जवळपास निम्मी मते मोजून झाली तेव्हा काँग्रेसचे उमेदवार आणि आमदार अभिजित वंजारी हे भाजपचे सुधाकर कोहले यांच्यापेक्षा सात ते आठ हजार मतांनी पुढे होते. अजून सुमारे 80 हजार मते मोजायची बाकी आहेत.

प्रशासनाने सांगितले की एकूण 84 टेबलांवर मोजणी चालू आहे. सुरुवात पोस्टल मतपत्रिकांपासून झाली. पोस्टलची एकूण 238 मते होती आणि त्यातली 34 मते बाद झाली. पोस्टलमध्येच एवढी मते बाद निघाल्यामुळे सामान्य मतपत्रिकांमध्येही बाद मतांचे प्रमाण मोठे असू शकते, अशी शंका आहे. म्हणून पहिल्या पसंतीच्या मतांचा विजयासाठी लागणारा कोटा अजून ठरलेला नाही.

एकूण मतदानाच्या आकड्यांवरून उमेदवाराला पहिल्या पसंतीची सुमारे 80 हजार मते लागतील, असा अंदाज आहे. पण लढत अटीतटीची आहे आणि बाद मतेही जास्त असू शकतात. त्यामुळे पहिल्याच पसंतीत कोणी निवडून येईल, ही शक्यता कमी मानली जात आहे.

कोटा म्हणजे काय, हे थोडक्यात समजून घ्यायला हवे. या पसंतीक्रमाच्या पद्धतीत जिंकण्यासाठी वैध मतांचा एक ठरलेला आकडा गाठावा लागतो. पहिल्या फेरीत कोणालाच तो गाठता आला नाही, तर दुसऱ्या पसंतीची मते मोजली जातात आणि ती मते दुसऱ्या उमेदवारांकडे वळवली जातात. हे वळवणेच निकालाची दिशा ठरवू शकते. ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे आणि खूप वेळ घेते. म्हणून अंतिम निकाल बुधवारी सकाळपर्यंत लांबण्याची दाट शक्यता आहे.

या मतदारसंघात एकूण 38 उमेदवार रिंगणात आहेत, पण खरी लढत कोहले आणि वंजारी यांच्यातच आहे. वंजारी महाविकास आघाडीचे उमेदवार आहेत, तर कोहले महायुतीचे. मतमोजणीच्या ठिकाणी दोघांनीही आपापल्या विजयाचा ठाम विश्वास बोलून दाखवला.

ही जागा भाजपसाठी प्रतिष्ठेची आहे. मागच्या निवडणुकीत, म्हणजे 2020 मध्ये, वंजारी यांनी भाजपचे संदीप जोशी यांचा पराभव केला होता. वंजारी यांना 61701 मते मिळाली आणि जोशी यांना 42791. 1978 नंतर पहिल्यांदाच, म्हणजे 42 वर्षांनी, या मतदारसंघात काँग्रेसचा उमेदवार जिंकला होता. तो पराभव भाजपला अजूनही सलतो आहे. त्यामुळे यंदा पक्षाने अगदी काटेकोर नियोजन केले आणि कुठूनही फटका बसू नये याची काळजी घेतली. बंडखोर अनिल सोले यांनी परत यावे म्हणून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस दोन दिवस नागपुरात थांबले आणि सोले यांच्या घरी जाऊन त्यांची समजूत काढली. मुख्यमंत्री स्वतः नागपूरचे असल्यामुळे ही निवडणूक त्यांच्यासाठी अधिकच महत्त्वाची मानली जाते.

या लढतीत सर्वात मोठा मुद्दा ठरले आहेत ते शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये बंडखोरी करून अपक्ष लढणारे नितेश कराळे. पहिल्या फेरीतच आपल्याला 40 ते 45 हजार मते मिळतील आणि आपण पहिल्याच फेरीत निवडून येऊ, असा दावा त्यांनी केला आहे. मतदानानंतर भेटलेल्या लोकांकडून मिळालेल्या आकड्यांवर हा दावा आधारलेला असल्याचे त्यांनी सांगितले. राजकीय जाणकारांच्या मते कराळे यांचा फटका दोन्ही मोठ्या पक्षांना बसत आहे आणि तेच शेवटी निर्णायक ठरू शकतात.

हाच कल कायम राहिला, तर भाजपला पुन्हा एकदा धक्का बसू शकतो. निकालानंतर भाजपमधली अंतर्गत नाराजी बाहेर येईल, अशी चर्चाही जोरात सुरू आहे.

दरम्यान, अमरावती शिक्षक मतदारसंघात एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे किरण सरनाईक सुरुवातीच्या कलांमध्ये आघाडीवर आहेत. पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांतून समाजातला विचार करणारा वर्ग सरकारी धोरणांबद्दल काय विचार करतो, याचा अंदाज येतो. म्हणूनच सरकारसाठी ही निवडणूक महत्त्वाची आहे.