नागपुरात 15 ऑक्टोबरपासून 10 टक्के पाणीकपातीची शक्यता, रोज 74 एमएलडी पाणी कमी मिळणार

नागपूर शहरावर पाणीकपातीचे सावट आहे. जलसंपदा विभागाने राज्यात 15 ऑक्टोबर 2026 ते 31 ऑगस्ट 2027 या काळात 10 टक्के पाणीकपात करण्याची योजना आखली असून, त्याचा फटका नागपूरलाही बसण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. धरणांमध्ये आपत्कालीन गरजांसाठी पाणी राखून ठेवणे हा या कपातीचा उद्देश असल्याचे सांगितले जाते.

शहराला रोज सुमारे 740 मिलियन लिटर प्रतिदिन (एमएलडी) पाणीपुरवठा होतो, असे गृहीत धरले तर 10 टक्के कपातीचा अर्थ रोज साधारण 74 एमएलडी पाणी कमी मिळणे असा होतो. त्यामुळे उपलब्ध पुरवठा सुमारे 666 एमएलडीवर येऊ शकतो. मात्र प्रत्यक्षात किती कपात होणार आणि वेगवेगळ्या भागांत पाण्याचे वाटप कसे केले जाणार, याचा अंतिम निर्णय संबंधित विभागांच्या निर्णयावर अवलंबून असेल.

नागपूरचा पाणीपुरवठा प्रामुख्याने पेंच धरण आणि कन्हान नदीवर अवलंबून आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार पेंचमधून रोज सुमारे 520 एमएलडी आणि कन्हान नदीतून सुमारे 220 एमएलडी पाणी शहराला मिळते. म्हणजे एकूण पुरवठा सुमारे 740 एमएलडी होतो. काही तपशिलांमध्ये हे प्रमाण 750 एमएलडीपर्यंत सांगितले गेले आहे.

शहरात सुमारे 4.5 लाख अधिकृत नळजोडण्या आहेत. पाणी शुद्ध करून नागरिकांपर्यंत पोहोचवण्याची जबाबदारी संबंधित यंत्रणांची आहे. रोज पुरवल्या जाणाऱ्या पाण्यापैकी 277 एमएलडी पाण्याचे बिलिंगचे रेकॉर्ड नसल्याचेही समोर आले आहे. त्यामुळे पाण्याचे वितरण, नोंदी आणि बिलिंग व्यवस्थेबद्दल प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

जलसंपदा विभागाच्या घोषणेनंतर पालकमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या बैठकीत पाण्याच्या नियोजनाबाबत निर्णय घेतले जाणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. महापालिका आयुक्त डॉ. विपिन इटनकर यांच्या म्हणण्यानुसार, सध्या शहराची पाणीपुरवठा प्रक्रिया सुरळीत आहे आणि कच्च्या पाण्याचा पुरवठा सुनिश्चित आहे. संबंधित समितीच्या बैठकीनंतर पाण्याच्या नियोजनाबाबत निर्णय घेतला जाईल, असेही त्यांनी सांगितले.

दुसरीकडे, संभाव्य कपातीच्या चिंतेबरोबरच मनीषनगरसह काही भागांतील नागरिकांनी गेल्या चार दिवसांपासून पाणीपुरवठा ठप्प असल्याची तक्रार केली आहे. स्थानिक रहिवाशांच्या म्हणण्यानुसार, कोणतीही पूर्वसूचना न देता आणि पाणी कधी सुरू होईल याची स्पष्ट कालमर्यादा न सांगता पुरवठा बंद झाल्याने कुटुंबांना त्रास सहन करावा लागत आहे. पाण्यासारख्या मूलभूत गरजेसाठी भटकावे लागत असल्याचे नागरिक सांगतात. त्यांनी मुख्यमंत्री, महापौर आणि महापालिका आयुक्तांकडे तक्रार करून लवकर तोडगा काढण्याची मागणी केली आहे.

स्थानिक रहिवासी प्रियांशु काबरा यांनी बाधित भागांतील पाणीपुरवठा तातडीने पूर्ववत करण्याची आणि पुरवठा पूर्ण सुरू होण्याचे निश्चित वेळापत्रक जाहीर करण्याची मागणी केली आहे. सामान्य पुरवठा सुरू होईपर्यंत बाधित निवासी भागांत मोफत पिण्याच्या पाण्याचे टँकर पाठवावेत, दुरुस्तीच्या कामाची स्थिती अधिकृतपणे सांगावी आणि विलंबाला जबाबदार असलेल्यांवर कारवाई करावी, अशाही मागण्या त्यांनी मांडल्या आहेत.

लवकरच ठोस पावले उचलली नाहीत तर आंदोलन करू, असा इशारा नागरिकांनी दिला आहे. संभाव्य पाणीकपातीच्या पार्श्वभूमीवर नियमित पुरवठा टिकवणे, तक्रारींचे निराकरण करणे आणि उपलब्ध पाण्याचे समान वाटप सुनिश्चित करणे हे प्रशासनासमोरचे आव्हान असणार आहे.