कांद्याचे दर उतरण्याची शक्यता, बफर साठ्यातून विक्री वाढली, नवीन पिकाची आवक वाढली

मुंबई : कांद्याच्या वाढत्या किमतींमुळे त्रस्त झालेल्या ग्राहकांना येत्या काही आठवड्यांत दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. खरीप हंगामातील कांद्याची महाराष्ट्र, कर्नाटकसह इतर उत्पादक राज्यांतून आवक वाढली आहे. शिवाय किमती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने बफर साठ्यातून कांद्याची विक्रीही वाढवली आहे. परिणामी सणासुदीच्या तोंडावर कांद्याचे भाव कमी होण्याची शक्यता आहे.

सध्या कांद्याचा सरासरी किरकोळ भाव ५२.९९ रुपये प्रति किलो आहे. तो गेल्या वर्षीच्या तुलनेत जवळपास दुप्पट आहे. ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, १० सप्टेंबरच्या सुमारास कांद्याचा सरासरी किरकोळ भाव ५३.१० रुपये प्रति किलो होता. १० ऑक्टोबर रोजी तो किंचित कमी होऊन ५२.९९ रुपये प्रति किलो झाला. म्हणजे या काळात भावात फक्त थोडीशी घसरण झाली आहे.

घाऊक बाजारात पुरवठा सुधारल्याची चिन्हे दिसत असली, तरी त्याचा फायदा ग्राहकांपर्यंत मर्यादित प्रमाणातच पोहोचला आहे. कांद्याचा सरासरी घाऊक भाव ४५९१ प्रति क्विंटल होता. हा भाव महिन्याभरापूर्वीच्या तुलनेत २.४ टक्क्यांनी आणि वर्षभरापूर्वीच्या तुलनेत १२३.३ टक्क्यांनी जास्त आहे. म्हणजे घाऊक बाजारातही भाव अजून चढेच आहेत.

भावात दिलासा मिळण्याची शक्यता असण्यामागचे मुख्य कारण म्हणजे महाराष्ट्र आणि इतर उत्पादक राज्यांतून नवीन पिकाची वाढलेली आवक. नोव्हेंबरपर्यंत बाजारात कांद्याची उपलब्धता सुधारेल, अशी व्यापाऱ्यांना अपेक्षा आहे. कर्नाटक, तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेशातून होणारा पुरवठा नोव्हेंबरच्या अखेरपर्यंत सुरू राहण्याची शक्यता आहे.

सरकारने कांद्याची वितरण व्यवस्था मजबूत केली आहे. सणासुदीच्या काळात किमतींमध्ये होणारी मोठी वाढ रोखणे आणि बाजारात पुरेसा पुरवठा राखणे, हा त्यामागचा उद्देश आहे. मात्र सरकारी साठ्यातून कांदा उपलब्ध असूनही किरकोळ किमतींमध्ये लक्षणीय घट झालेली नाही. म्हणजे अपेक्षित दिलासा किरकोळ बाजारात अजून पूर्णपणे पोहोचलेला नाही.

महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेशातही जुन्या कांद्याचा पुरेसा साठा आहे. त्यामुळे नोव्हेंबरच्या तिसऱ्या आठवड्यापर्यंत मागणी पूर्ण करण्यास मदत होऊ शकते. त्याच वेळी राजस्थानच्या अलवर भागातून वाढलेल्या कांद्याच्या पुरवठ्यामुळे उत्तर भारताचे महाराष्ट्रावरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते.

कांद्याच्या वाढत्या किमतींवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने बफर स्टॉकमधून १२३ शहरांमध्ये कांदा विक्रीची व्याप्ती वाढवली आहे. थोडक्यात, नवीन पिकाची आवक, जुन्या कांद्याचा साठा आणि बफर साठ्यातील विक्री यांमुळे भाव उतरण्याची शक्यता आहे, मात्र किरकोळ बाजारात त्याचा परिणाम अजून फारसा दिसलेला नाही.