१२ वी नंतर करिअरला खीळ बसवणाऱ्या ५ चुका, कॉलेजला जाण्यापूर्वी टाळा

शाळा संपवून कॉलेजमध्ये पाऊल ठेवताना तरुणांना आपण पूर्णपणे मोकळे आणि स्वतंत्र झाल्यासारखे वाटते. या नव्या प्रवासाची सुरुवात मोठ्या स्वप्नांनी होते. कोणाला डॉक्टर व्हायचे असते, कोणाला इंजिनिअर, तर कोणाला कॉर्पोरेट जगतात धुमाकूळ घालायचा असतो. पण योग्य मार्गदर्शन मिळाले नाही, तर अनेक विद्यार्थी नकळत अशा चुका करून बसतात, ज्यांचा फटका त्यांना आयुष्यभर सहन करावा लागतो.

आजच्या काळात फक्त कॉलेजची डिग्री हातात असली, तरी आवडीची नोकरी मिळेलच याची खात्री नाही. कंपन्या आता पुस्तकी ज्ञानापेक्षा प्रॅक्टिकल स्किल्स, अनुभव आणि योग्य दृष्टिकोन शोधतात. अनेक विद्यार्थी कॉलेजची सुरुवातीची वर्षे फक्त मौजमजेत किंवा कोणतीही दिशा न ठरवता घालवतात. डिग्री हातात आल्यावर त्यांच्या लक्षात येते की जॉब मार्केटमध्ये टिकण्यासाठी लागणारी कौशल्ये त्यांच्याकडे नाहीतच. १२ वी नंतर कोणत्या ५ चुका करिअरला धोका पोहोचवू शकतात, ते पाहूया.

पहिली चूक म्हणजे फक्त डिग्रीच्या भरवशावर बसणे आणि स्किल्स न वाढवणे. डिग्री मिळाली की कंपन्या स्वतःहून लाखो रुपयांचे पॅकेज देतील, असे बहुतेक विद्यार्थ्यांना वाटते. प्रत्यक्षात परिस्थिती अगदी उलट आहे. आजचे कॉर्पोरेट जग स्किल्स पाहते. तुमच्या क्षेत्राशी संबंधित प्रॅक्टिकल ट्रेनिंग, कोडिंग, कम्युनिकेशन किंवा डिजिटल स्किल्स तुम्ही शिकला नाहीत, तर ती डिग्री फक्त भिंतीवर सजवण्यापुरती उरेल. म्हणून कॉलेजच्या अभ्यासासोबत ऑनलाइन कोर्सेस, इंटर्नशिप आणि प्रोजेक्ट्सच्या मदतीने स्किल्स सतत अपग्रेड करत राहा.

दुसरी चूक म्हणजे गर्दीच्या मागे जाणे आणि आवडीशिवाय करिअर निवडणे. मित्र किंवा शेजारी कोणत्या कोर्सला प्रवेश घेत आहेत हे बघून अनेक जण काहीही विचार न करता त्याच गर्दीत सामील होतात. कोणी इंजिनिअरिंगला जाते, कोणी बीसीए किंवा बीबीए निवडते, मग त्यात आवड असो वा नसो. आवडीशिवाय निवडलेला मार्ग काही काळाने ओझे वाटू लागतो आणि तुम्हाला १००% देता येत नाही. स्वतःची क्षमता, आवड आणि भविष्यातील मागणी ओळखूनच मार्ग निवडा, नाहीतर त्या क्षेत्रात तुम्ही कधीच तज्ज्ञ होऊ शकणार नाही.

तिसरी चूक म्हणजे नेटवर्किंग आणि इंटर्नशिपकडे दुर्लक्ष करणे. सुरुवातीच्या वर्षांत अभ्यासासाठी अजून भरपूर वेळ आहे, असे वाटून अनेक जण इंटर्नशिप आणि नेटवर्किंग शेवटच्या वर्षापर्यंत ढकलत राहतात. आजच्या काळात चांगल्या नोकऱ्या लिंक्डइन नेटवर्किंग आणि रेफरन्सच्या मार्गाने मिळतात. कॉलेजच्या काळात प्रोफेशनल लोकांशी ओळख केली नाही, सेमिनार्सना हजर राहिला नाहीत आणि इंटर्नशिपमधून इंडस्ट्रीचा अनुभव घेतला नाही, तर फ्रेशर म्हणूनही तुम्हाला खूप संघर्ष करावा लागेल. अनुभव नेहमी पुस्तकी ज्ञानापेक्षा वरचढ ठरतो.

चौथी चूक म्हणजे टाईम मॅनेजमेंट न करणे आणि अपयशाला घाबरणे. शाळा आणि कॉलेजच्या आयुष्यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो. शाळेत शिक्षक प्रत्येक गोष्टीची सतत आठवण करून देतात, पण कॉलेजमध्ये स्वतःची शिस्त स्वतःलाच ठरवावी लागते. अनेक तरुण आपला जास्तीचा वेळ सोशल मीडियावर रील्स बघण्यात किंवा निरुपयोगी गोष्टींमध्ये घालवतात. छोटे-मोठे अपयश आले किंवा कोडिंग करताना एरर आला, की ते घाबरून जातात. सातत्य आणि वेळेचे व्यवस्थापन हीच यशाची खरी किल्ली आहे. रोज थोडे थोडे शिकणे आणि स्वतःत सुधारणा करत राहणे, हेच तुम्हाला गर्दीतून वेगळे उभे करते.

पाचवी चूक म्हणजे कम्युनिकेशन स्किल्स आणि पर्सनॅलिटीवर काम न करणे. तुम्ही कितीही मोठे टेक्निकल एक्सपर्ट असलात, तरी मुलाखतीत (इंटरव्यू) तुमची मते समोरच्या व्यक्तीसमोर नीट मांडता आली नाहीत, तर तुमचे सगळे ज्ञान वाया जाते. बहुतेक विद्यार्थी इंग्रजी, बॉडी लँग्वेज किंवा बोलण्याची पद्धत सुधारण्यावर भर देत नाहीत. कॉर्पोरेट जगतात टीमवर्क आणि क्लायंट हँडलिंगसाठी उत्तम कम्युनिकेशन स्किल्स असणे अत्यंत आवश्यक असते. म्हणून कॉलेजच्या दिवसांपासूनच स्वतःच्या पर्सनॅलिटीला आकार द्यायला सुरुवात करा, पब्लिक स्पीकिंगमध्ये भाग घ्या आणि स्वतःला एक कॉन्फिडेंट प्रोफेशनल बनवा.