मुंबईची हवा जगात तिसऱ्या क्रमांकावर खराब; उच्च न्यायालयाने अधिकाऱ्यांना सुनावले

जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांच्या यादीत मुंबई आता तिसऱ्या क्रमांकावर पोहोचली आहे. IQAir च्या अहवालातून ही गोष्ट समोर आली आहे. मुंबईच्या हवेची गुणवत्ता खूपच खालावली आहे. अवघ्या आठवडाभरात शहर पाचव्या स्थानावरून तिसऱ्या स्थानावर आले आहे. प्रदूषणाची आकडेवारी चिंता वाढवणारी असल्याचे या अहवालात दिसते.

मुंबईचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) 166 आहे. जगातील 122 शहरांच्या यादीत मुंबईचा समावेश आहे. वाढते तापमान, मंदावलेले वारे आणि आर्द्रता यामुळे प्रदूषण वाढल्याचे बोलले जात आहे. 'एल निनो'च्या प्रभावामुळेही प्रदूषण वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे. शहरात धूर आणि धुरके वाढल्याने दृश्यमानतेवरही परिणाम झाला आहे. त्यामुळे मुंबईकरांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.

दरम्यान, मुंबईतील प्रदूषणाची पातळी दिल्लीपेक्षाही वाढल्याने मुंबई उच्च न्यायालयाने चिंता व्यक्त केली आहे. लोकांना सध्या प्रदूषणाच्या समस्यांना तोंड द्यावे लागत आहे. परिस्थिती आणीबाणीची असताना प्रदूषण रोखण्यासाठी उपाययोजना राबवण्याची जबाबदारी ज्या अधिकाऱ्यांवर आहे, त्यांना शांत झोप कशी लागू शकते, असा सवाल न्यायालयाने उपस्थित केला.

पालिका आयुक्तांसह प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या आयुक्तांना 26 ऑक्टोबरच्या पुढील सुनावणीला हजर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. न्यायालयाच्या आदेशांची अंमलबजावणी करण्यासाठी काय पावले उचलली, याचा अहवाल त्यांनी सादर करायचा आहे.

सणउत्सवांच्या काळात होणारे ध्वनी आणि वायूप्रदूषण रोखण्याबाबत उच्च न्यायालयाच्या आदेशाची अंमलबजावणी झाली नाही. त्यामुळे मुंबई महापालिकेचे प्रदूषण नियंत्रण मंडळ आणि पोलीस प्रशासन यांना न्यायालयाने धारेवर धरले. सार्वजनिक रस्त्यांवर फटाके फोडण्याच्या मुद्द्यावर उच्च न्यायालयाने सु मोटो जनहित याचिका दाखल करून घेतली आहे. ध्वनी प्रदूषण रोखण्यासाठी आणि सणांच्या काळात फटाक्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी पोलीस यंत्रणा अत्यंत संथगतीने काम करत असल्याचे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले.

कर्तव्यपालनात कसूर केल्यास अधिकाऱ्यांना जबाबदार धरले जाईल, असा इशाराही उच्च न्यायालयाने दिला. मुंबईतील सर्व पोलीस ठाण्यांच्या प्रभारी अधिकाऱ्यांची बैठक घ्यावी, असे निर्देश पोलीस आयुक्तांना देण्यात आले आहेत. न्यायालयाच्या आदेशांची अत्यंत काटेकोर अंमलबजावणी व्हावी, यासाठी हे निर्देश आहेत.

न्यायालयाने आणखी एक टिपणी केली. आम्ही ज्या हवेत श्वास घेतो, त्याच हवेत अधिकारीही श्वास घेत आहेत का, की त्यांच्यासाठी वेगळी हवा आहे आणि त्याची त्यांना जाणीवच नाही, असे न्यायालयाने म्हटले. मुंबईकरांना घराबाहेर पडण्यापूर्वी हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) तपासावा लागेल, अशी परिस्थिती आम्हाला नको आहे, असेही उच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले.