एअर इंडिया एक्स्प्रेस आणि इंडिगो टप्प्याटप्प्याने नवी मुंबई विमानतळावरून उड्डाणे सुरू करणार

एअर इंडिया एक्स्प्रेस आणि इंडिगो या दोन्ही विमान कंपन्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून (CSMIA) निवडक उड्डाणे टप्प्याटप्प्याने नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (NMIA) हलवण्याच्या तयारीत आहेत. मुंबईत आता दोन विमानतळांची व्यवस्था आकार घेत आहे आणि त्याच वेळी CSMIA च्या टर्मिनल 1 चा पुनर्विकास नियोजित आहे.

एअर इंडिया एक्स्प्रेस डिसेंबर 2026 पासून NMIA वरून रोज चार देशांतर्गत उड्डाणे चालवणार आहे. त्यानंतर जानेवारी 2027 पासून निवडक आंतरराष्ट्रीय सेवा सुरू होतील. इंडिगो मात्र फेब्रुवारी 2027 मध्ये NMIA वरून आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे सुरू करणार असून, त्यानंतरच्या महिन्यांत CSMIA वरील रोजची 12 आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे टप्प्याटप्प्याने तिकडे नेणार आहे.

टर्मिनल 1 च्या पुनर्विकासाला मार्ग मोकळा करणे, मुंबईच्या दोन्ही विमानतळांवर क्षमतेची वाटणी करणे आणि पुढे विमान कंपन्यांच्या विस्ताराला आधार देणे, हा या मोठ्या योजनेचा भाग आहे.

इंडिगो सध्याची सगळी आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे CSMIA वरून 11 ठिकाणांसाठी NMIA वर नेणार आहे. ही ठिकाणे म्हणजे बहारीन, रियाध, दम्मम, जेद्दा, मदिना, कुवेत, रास अल खैमा, फुजैरा, मस्कत, ढाका आणि जकार्ता. यातून रोज 12 आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे होतात. याशिवाय काठमांडूसाठी रोजची एक अतिरिक्त सेवा सुरू करण्याचाही कंपनीचा विचार आहे. फेब्रुवारी ते जुलै 2027 दरम्यान NMIA वरून इंडिगोचे जाळे 12 ठिकाणांपर्यंत पोहोचेल अशी अपेक्षा आहे.

आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांबरोबरच त्यांना जोडणारी देशांतर्गत उड्डाणेही इंडिगो CSMIA वरून NMIA वर हलवणार आहे. विमानतळाचे संचालन करणारी अदानी एअरपोर्ट होल्डिंग्ज लिमिटेड (AAHL) कंपनी देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांदरम्यान प्रवाशांना सहज बदलता यावे, यासाठी लागणाऱ्या सोयी उभारत आहे.

इंडिगोसाठी या बदलाचे दोन उद्देश आहेत. पहिला म्हणजे 2027 मध्ये आशिया, आफ्रिका आणि युरोपमध्ये आंतरराष्ट्रीय विस्तार करण्यासाठी जागा तयार होईल. त्यासाठी A320, A321 आणि A321XLR या वाढत्या विमानांचा ताफा वापरला जाईल आणि मर्यादित क्षमतेच्या CSMIA वर आणखी ताण पडणार नाही. दुसरा म्हणजे 2030 पर्यंत टर्मिनल 1 च्या पुनर्विकासासाठी जी क्षमता कमी करावी लागणार आहे, त्यातला इंडिगोचा वाटा या देशांतर्गत बदलातून उचलला जाईल. घोषणेनुसार टर्मिनल 1 वरील सेवांमध्ये आणखी फेरबदल लागले, तर ते टर्मिनल 2 वर सामावले जातील.

प्रकल्पाचा समन्वय आणि आवश्यक परिचालन मंजुरी मिळाल्यावर बदलाच्या अंतिम तारखा आणि CSMIA वरील नव्या सेवांची घोषणा केली जाईल, असे इंडिगोने सांगितले.

एअर इंडिया एक्स्प्रेस डिसेंबर 2026 पासून NMIA वरून रोज चार देशांतर्गत उड्डाणे चालवेल. आवश्यक मंजुरी मिळाल्यास कुवेतसाठी नियोजित सेवा सुरू होतील आणि ओमानसाठीच्या सध्याच्या सेवा जानेवारी 2027 पासून तिथून चालतील. जेद्दा, रियाध, दम्मम, दोहा, मस्कत आणि शारजाह या सेवा टप्प्याटप्प्याने NMIA वर जातील आणि IATA उत्तर उन्हाळी 2027 हंगामापर्यंत हे काम पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे.

एअर इंडिया समूहाने सांगितले की, विमानतळ संचालकांशी झालेल्या सहकार्यानंतर हे पाऊल उचलले आहे आणि ते देशांतर्गत व आंतरराष्ट्रीय अशा दोन्ही सेवांच्या व्यापक योजनेचा भाग आहे. टर्मिनल 1 चा बहुप्रतीक्षित पुनर्विकास सुलभ व्हावा आणि समूहाला मुंबईच्या बाजारात कार्यक्षम सेवा देत राहता यावी, हा त्यामागचा हेतू आहे. CSMIA वरील सध्याच्या स्लॉटची ऐतिहासिकता या बदलात जपली जाईल, असेही समूहाने म्हटले आहे. दोन्ही विमानतळांवरून उड्डाणे झाल्यास मुंबई महानगर प्रदेशातील कनेक्टिव्हिटी वाढेल आणि प्रवाशांना जास्त पर्याय व सोय मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.

प्रत्येक विमान कंपनीची CSMIA वरील सध्याची उपस्थिती लक्षात घेऊन, दोन्ही विमानतळांवर क्षमतेची पारदर्शक, न्याय्य आणि प्रमाणबद्ध फेरवाटणी व्हावी, यासाठी हे टप्पे आखले आहेत. NMIA चे कामकाज वाढत जाईल आणि CSMIA च्या टर्मिनल 1 चा पुनर्विकास पुढे सरकेल, तसे बदल शिस्तीत व्हावेत, कामकाजातला व्यत्यय कमी राहावा आणि विमान कंपन्या व प्रवाशांना नियोजनाची जास्त खात्री मिळावी, असा यामागचा उद्देश आहे. AAHL ने सांगितले की NMIA अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, विविध वाहतूक साधनांशी जोडणी आणि वाढवता येण्याजोग्या पायाभूत सोयींसह उभारले आहे.

विमान कंपन्यांनी जाहीर केलेल्या वेळापत्रकांचा अर्थ सगळी उड्डाणे आधीच हलली आहेत असा नाही, तर ती नियोजित वेळापत्रके आहेत. इंडिगोच्या अंतिम तारखा प्रकल्प समन्वय आणि परिचालन मंजुरीवर अवलंबून आहेत, तर एअर इंडिया एक्स्प्रेसच्या कुवेत सेवा आवश्यक मंजुरीवर अवलंबून आहेत.