'काम फत्ते' इशाऱ्याला अराघची यांचे उत्तर; मध्य पूर्वेतील अमेरिकन नागरिकांना सतर्कतेची सूचना

१८ ऑक्टोबर रोजी अम्मान (जॉर्डन) येथील अमेरिकन दूतावासासह मध्य पूर्वेतील (Middle East) अनेक दूतावासांनी सुरक्षा सूचना जारी केली. मध्य पूर्वेत राहणाऱ्या आणि तिकडे प्रवास करणाऱ्या सर्व अमेरिकन नागरिकांनी अतिशय सावध राहावे आणि आणीबाणीच्या प्रवासाचे नियोजन आधीच तयार ठेवावे, असे या सूचनेत सांगितले आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर ही सूचना आली आहे.

अमेरिकन प्रशासनाच्या सूचनेनुसार, इराण आणि इराणला पाठिंबा देणारे गट परदेशातील अमेरिकन हितसंबंधांना थेट लक्ष्य करू शकतात. अमेरिकेशी संबंधित व्यापारी संस्था, लष्करी किंवा राजनैतिक ठिकाणे आणि अमेरिकन नागरिक यांचा त्यात समावेश आहे. येत्या काही दिवसांत मध्य पूर्वेतील आंतरराष्ट्रीय हवाई क्षेत्र बंद होण्याची, अनेक विमानउड्डाणे रद्द होण्याची आणि वाहतुकीत मोठा व्यत्यय येण्याची दाट शक्यता आहे. त्यामुळे प्रवाशांनी विमान कंपन्यांच्या सतत संपर्कात राहावे, असा सल्ला दूतावासाने दिला आहे.

सौदी अरेबियातील अमेरिकन मिशनने १८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी काढलेल्या सूचनेत म्हटले आहे की, सध्याच्या गुंतागुंतीच्या सुरक्षा परिस्थितीमुळे मध्य पूर्वेतील अमेरिकनांनी जास्त दक्षता बाळगावी. विमाने रद्द होणे, हवाई क्षेत्र बंद होणे आणि प्रवासात अडथळे येणे शक्य आहे, याची त्यांनी जाणीव ठेवावी. रियाध, जेद्दा आणि धहरान विमानतळांवरून निघणाऱ्या विमानांची स्थिती विमान कंपनीकडून किंवा विमानतळांच्या संकेतस्थळांवरून तपासावी, असेही त्यात म्हटले आहे.

याच सूचनेनुसार, इराणचा पाठिंबा असलेल्या हुथींनी सौदी अरेबियाविरुद्ध हल्ले केले आहेत. नागरी विमानतळे आणि इतर महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवरही हल्ले झाले असून त्यात नागरिकांची जीवितहानी झाली आणि प्रवासात मोठे अडथळे आले. हा संघर्ष त्या भागाच्या पलीकडे झपाट्याने पसरू शकतो, असेही सूचनेत म्हटले आहे. इराण आणि इराणला साथ देणारे गट जगभरातील इतर अमेरिकन हितसंबंधांना, अमेरिकन व्यवसायांना आणि संस्थांनाही लक्ष्य करू शकतात, असा इशारा देण्यात आला आहे.

या सगळ्यामागे वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यातील राजकीय व लष्करी शाब्दिक चकमक आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांना जाहीर पाठिंबा देत इराणला कडक ताकीद दिली होती. तेहरानने आपली आक्रमक भूमिका आणि धोरण लगेच बदलले नाही, तर अमेरिका आणि त्यांचे मित्र देश लवकरच "काम फत्ते करतील" (Finish the Job), असे ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर लिहिले होते.

अमेरिकन लष्करी सूत्रांच्या हवाल्याने मिळालेल्या माहितीनुसार, पेंटागॉनने इराणवर संभाव्य कारवाईसाठी वेगवेगळे लष्करी पर्याय तयार ठेवले आहेत. त्यात अतिशय घातक मानल्या जाणाऱ्या 'GBU-43/B मॅसिव्ह ऑर्डनन्स एअर ब्लास्ट' (MOAB - Mother of All Bombs) चा वापरही असू शकतो. अमेरिकेतील निवडणुका आणि इस्रायलमधील राजकीय परिस्थिती यांच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प प्रशासनाकडून हा इशारा अधिक तीव्रतेने देण्यात आला आहे.

ट्रम्प यांच्या वक्तव्यानंतर इराणने कडक भूमिका घेतली. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी 'X' वर पोस्ट करून अमेरिकेच्या इशाऱ्याला उत्तर दिले. त्यांनी लिहिले, "गेल्या वेळी जेव्हा तुम्ही 'काम फत्ते' करू इच्छित होता, तेव्हा इराण पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत होऊन बाहेर पडला होता. तुम्हाला पुन्हा नशीब आजमावून पाहायचे असेल तर नक्की प्रयत्न करा. पण लक्षात ठेवा, आमचेही काही काम अपूर्ण राहिले आहे!"

अराघची यांनी नेतान्याहू यांच्यावरही आरोप केले. नेतान्याहू स्वतःला तुरुंगात जाण्यापासून वाचवण्यासाठी आणि स्वतःच्या राजकीय अस्तित्वासाठी अमेरिकेला इराणसोबतच्या आणखी एका विनाशकारी युद्धात ढकलत आहेत, असा दावा इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी केला. अमेरिकेने कोणतेही लष्करी धाडस केले तर इराण पूर्ण ताकदीने प्रत्युत्तर देईल, असा स्पष्ट इशाराही त्यांनी दिला.

जॉर्डन, यूएई आणि सौदी अरेबिया या मध्य पूर्वेतील प्रमुख देशांतील अमेरिकन दूतावासांनी अलर्ट जारी केल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांमध्ये घबराट आहे. अनेक मोठ्या आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांनी मध्य पूर्वेतील आपल्या मार्गांची पाहणी सुरू केली आहे. परिस्थिती बिघडली तर इंधन पुरवठा, कच्च्या तेलाचे (Crude Oil) दर आणि जागतिक शेअर बाजार यांच्यावर मोठा वाईट परिणाम होऊ शकतो. सध्या सगळ्या जगाचे लक्ष वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्याकडून येणाऱ्या पुढच्या अधिकृत पावलांकडे आणि विधानांकडे लागले आहे.