नर्सरी ते पहिलीच्या प्रवेशासाठी वयाचे नवे निकष ठरले, २०२७-२८ पासून टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणी

राज्य शासनाने पूर्वप्राथमिक वर्गांपासून इयत्ता पहिलीपर्यंतच्या प्रवेशासाठी वयाचे निकष ठरवण्याचा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. त्यानुसार बालवाटिका-१ म्हणजेच नर्सरीसाठी मुलाची तीन वर्षे पूर्ण झालेली असणे गरजेचे आहे. बालवाटिका-२ साठी चार वर्षे, बालवाटिका-३ साठी पाच वर्षे आणि इयत्ता पहिलीसाठी सहा वर्षे पूर्ण असावी लागतील. म्हणजेच प्रत्येक वर्गासाठी वयाची एक ठरलेली अट असणार आहे.

हे नवे निकष शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ पासून टप्प्याटप्प्याने लागू केले जाणार आहेत. त्यामुळे मुलाला शाळेत घालण्याचे नियोजन करताना पालकांना वयाची ही ठरलेली मर्यादा लक्षात ठेवावी लागेल. मात्र २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षात नर्सरी ते इयत्ता पहिलीत सध्या शिकत असलेल्या विद्यार्थ्यांना या नव्या निकषांतून वगळण्यात आले आहे. म्हणजे सध्या या वर्गांत शिकणाऱ्या मुलांना हे निकष लागू होणार नाहीत.

महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण विभागाने १५ ऑक्टोबर रोजी याबाबतचा शासन निर्णय जारी केला आहे. वयाचे हे निकष मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क अधिनियम, २००९ तसेच राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणातील मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार ठरवण्यात आले आहेत. राज्यात वेगवेगळ्या शिक्षण मंडळांच्या शाळा आहेत आणि प्रवेशासाठी वयाची गणना प्रत्येक ठिकाणी वेगळ्या पद्धतीने होत होती. त्यामुळे सगळीकडे एकसमान निकष लागू करण्याची गरज बोलून दाखवली जात होती.

केंद्र सरकारनेही इयत्ता पहिलीत प्रवेश देताना मूल सहा वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाचे असावे, असे कळवले आहे. त्यानुसार पूर्वप्राथमिक वर्गांचे वय निश्चित करून हे निकष टप्प्याटप्प्याने लागू करण्याचे राज्य शासनाने ठरवले आहे. या नियोजनामुळे नर्सरीपासून पहिलीपर्यंतच्या वर्गांसाठी वयाची एकसारखी रचना तयार होईल.

नव्या वयोमर्यादेनुसार प्रवेश प्रक्रिया राबवण्यासाठी प्राथमिक शिक्षण संचालनालय, पुणे यांच्याकडून आवश्यक सूचना आणि मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली जाणार आहेत. त्यामुळे पालकांनी प्रवेशाचे वर्ष, मुलाचे ३० जून रोजीचे वय आणि त्या वर्गाचे निकष लक्षात घेऊन नियोजन करणे गरजेचे आहे. राज्यातील शाळांमधील प्रवेशासाठी वयाचे निकष अधिक एकसारखे करण्याच्या दिशेने या निर्णयाने महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे.