आमचा नेता आम्हीच ठरवणार, झेलेन्स्की यांचे ट्रम्प यांना उत्तर

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांच्यात पुन्हा एकदा शाब्दिक संघर्ष सुरू झाला आहे. रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्ध संपवण्याचे प्रयत्न सुरू असतानाच हा वाद समोर आला आहे.

शनिवारी ट्रम्प यांनी विधान केले की, रशियासोबतचे युद्ध संपवण्यासाठी युक्रेनला आता नवीन राष्ट्राध्यक्षांची गरज आहे. त्यांच्या मते, युद्धाचा शेवट करायचा असेल तर सध्याच्या नेतृत्वाऐवजी नवा राष्ट्राध्यक्ष असणे आवश्यक आहे. युक्रेनमध्ये नेतृत्वबदल व्हायला हवा, असे ट्रम्प यांनी म्हटले. त्यांच्या या विधानामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात चर्चा सुरू झाली आहे.

ट्रम्प यांच्या वक्तव्याला झेलेन्स्की यांनी प्रत्युत्तर दिले आहे. आपला नेता कोण असावा, ही युक्रेनच्या जनतेची बाब आहे आणि राष्ट्राध्यक्ष कोण असावा हे ठरवण्याचा अधिकार फक्त नागरिकांना आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. हा अधिकार अमेरिकेचा नसून युक्रेनच्या नागरिकांचा आहे, असेही त्यांनी सांगितले. लोकशाहीत देशाचा राष्ट्राध्यक्ष निवडण्याचा हक्क जनतेकडे असतो.

झेलेन्स्की यांच्या प्रतिक्रियेतून असा संदेश दिला गेला की, दुसऱ्या देशाने युक्रेनच्या नेतृत्वाबाबत निर्णय देणे योग्य नाही. युद्धाच्या कठीण परिस्थितीतही युक्रेनचे सार्वभौमत्व आणि लोकशाही अधिकार महत्त्वाचे आहेत, असे त्यांनी अधोरेखित केले. ट्रम्प यांच्या विधानाला दिलेल्या या उत्तरामुळे दोन्ही नेत्यांमधील मतभेद पुन्हा समोर आले आहेत.

ट्रम्प यांनी याआधीही झेलेन्स्की यांच्या धोरणांवर आणि युद्ध हाताळण्याच्या पद्धतीवर टीका केली आहे. रशिया-युक्रेन संघर्ष लवकर संपवण्याची भूमिका ते वारंवार मांडत आहेत. मात्र युद्ध संपवण्याच्या प्रक्रियेत युक्रेनच्या नेतृत्वाची भूमिका काय असावी, यावरून दोन्ही देशांत मतभेद दिसत आहेत.

हे युद्ध अनेक वर्षांपासून सुरू आहे आणि त्याचा परिणाम दोन्ही देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर, सुरक्षेवर आणि नागरिकांच्या जीवनावर होत आहे. यावर तोडगा काढण्यासाठी अमेरिकेकडून सातत्याने प्रयत्न केले जात आहेत. तरीही युद्ध संपवण्याच्या अटी, भूभागाचा प्रश्न आणि युक्रेनच्या भविष्यातील सुरक्षा याबाबत दोन्ही बाजूंमध्ये मतभेद कायम आहेत.

अशा वेळी ट्रम्प यांनी नेतृत्वबदलाची गरज बोलून दाखवल्याने चर्चेच्या प्रक्रियेला नवे राजकीय वळण मिळाले आहे. दुसरीकडे, झेलेन्स्की यांनी जनतेच्या अधिकाराचा मुद्दा मांडत युक्रेनच्या अंतर्गत राजकारणात बाहेरचा हस्तक्षेप मान्य नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे अमेरिका आणि युक्रेन यांच्यातील संबंध आणि युद्ध संपवण्याच्या प्रयत्नांची दिशा पुढे कशी राहते, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. दोन्ही देशांतील राजनैतिक संबंधांमध्ये पुन्हा तणाव निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.