येमेनमध्ये सरकारी सैन्याची हुथी बंडखोरांविरोधात लष्करी मोहीम, संघर्ष आणखी तीव्र

येमेनमध्ये आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकारच्या सैन्याने इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांविरोधात लष्करी मोहीम सुरू केली आहे. त्यामुळे देशातला संघर्ष आणखी तीव्र होत चालला आहे. गेली काही वर्षे येमेन गृहयुद्ध, राजकीय अस्थिरता आणि आर्थिक संकट अशा तिन्ही गोष्टींचा सामना करत आहे. आता तिथली परिस्थिती पुन्हा गंभीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

तज्ज्ञांच्या मते हा संघर्ष जास्त काळ चालला, तर त्याचे परिणाम फक्त येमेनपुरते मर्यादित राहणार नाहीत. संपूर्ण मध्यपूर्वेतील स्थैर्यावरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो.

येमेनमध्ये आंतरराष्ट्रीय मान्यताप्राप्त सरकार आणि हुथी बंडखोर यांच्यात अनेक वर्षांपासून संघर्ष सुरू आहे. हुथी गटाने राजधानीसह देशाच्या मोठ्या भागावर आपले नियंत्रण मिळवले आहे. सरकारी सैन्य मात्र देशातली आपली पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

या संघर्षात इराणची भूमिका महत्त्वाची मानली जाते. इराणकडून हुथी बंडखोरांना पाठिंबा मिळतो, असा आरोप केला जातो. त्यामुळे येमेनमधल्या लढाईला प्रादेशिक राजकारणाचीही जोड मिळाली आहे.

सरकारी सैन्याच्या नव्या कारवायांमुळे दोन्ही बाजूंमधला तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र या मोहिमेचा नेमका विस्तार किती, त्यात किती सैन्य सहभागी आहे आणि प्रत्यक्षात लष्करी परिणाम काय झाला, याबद्दल अधिकृत माहिती महत्त्वाची ठरणार आहे.

इतक्या वर्षांच्या लढाईचा सगळ्यात मोठा फटका सामान्य नागरिकांना बसला आहे. अन्नाची टंचाई, बेरोजगारी, विस्थापन आणि आरोग्य सुविधांचा अभाव यांमुळे लोकांचे जगणे कठीण झाले आहे. अनेक कुटुंबांना सुरक्षित ठिकाणी जावे लागले आहे, तर मुलांचे शिक्षण आणि आरोग्यसेवा यांवरही परिणाम झाला आहे.

आता लष्करी कारवाया वाढल्या, तर नागरिकांच्या अडचणी आणखी गंभीर होऊ शकतात. संघर्षग्रस्त भागांत मदत पोहोचवणे, जखमींवर उपचार करणे आणि विस्थापितांना निवारा देणे ही मोठी आव्हाने ठरू शकतात. म्हणूनच युद्ध थांबवण्यासाठी राजनैतिक चर्चा आणि मानवतावादी मदतीची गरज पुन्हा अधोरेखित होत आहे.

येमेनचे भौगोलिक स्थान आंतरराष्ट्रीय व्यापाराच्या दृष्टीने खूप महत्त्वाचे आहे. लाल समुद्र आणि बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनी जवळ असल्यामुळे आशिया, युरोप आणि आफ्रिका यांच्यातल्या सागरी व्यापारासाठी हा परिसर महत्त्वाचा मानला जातो. इथली सुरक्षा परिस्थिती बिघडली, तर व्यापारी जहाजांच्या वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. जहाजांना पर्यायी मार्ग वापरावे लागू शकतात आणि वाहतुकीचा खर्च वाढण्याची शक्यता असते.

येमेनमधील संघर्षाला इराण आणि मध्यपूर्वेतील इतर देश यांच्यातल्या तणावाची पार्श्वभूमीही आहे. त्यामुळे लष्करी संघर्षाचा विस्तार झाला, तर प्रादेशिक सुरक्षेसमोर नवी आव्हाने उभी राहू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते परिस्थिती आटोक्यात आणण्यासाठी युद्धविराम, राजनैतिक संवाद आणि शांतता प्रक्रियेला प्राधान्य देणे गरजेचे आहे.