'हाय मॉम' नाही, 'हाय जेस्टेटिंग' म्हणायचं? ट्रम्प यांच्या विधानामुळे अमेरिकेत चर्चा

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका वक्तव्यामुळे अमेरिकेत पालकत्वाशी संबंधित शब्दप्रयोगांवर चर्चा सुरू झाली आहे. आधुनिक कायदेशीर संज्ञांवर टीका करताना त्यांनी उपरोधिक शैलीत हा टोला लगावला. "आता तुम्ही हाय मॉम असं म्हणू शकत नाही, त्याऐवजी हाय जेस्टेटिंग असं म्हणावं लागेल," अशा आशयाचे विधान ट्रम्प यांनी केले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष असलेल्या ट्रम्प यांचे हे शब्द अमेरिकेत चर्चेचा विषय बनले आहेत.

ट्रम्प आणि वाद हे नाते आता काही नवीन राहिलेले नाही. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व आतापर्यंत नेहमीच वादाच्या भोवऱ्यात राहिलेले पाहायला मिळाले आहे. आता त्यात अमेरिकेत आणखी एका नवीन वादाची भर पडली आहे.

ट्रम्प यांनी 'हाय मॉम'ऐवजी 'हाय जेस्टेटिंग' म्हणावे लागेल, असे सांगत या शब्दप्रयोगाची खिल्ली उडवली. त्यांच्या या विधानातून आधुनिक सामाजिक संकल्पना आणि कायदेशीर भाषेबाबतची त्यांची भूमिका दिसून आली. या वक्तव्यामुळे पालकत्वासाठी वापरली जाणारी भाषा आणि तिचे बदलते स्वरूप यावर चर्चा सुरू झाली आहे.

वाद नेमका कशावरून आहे, ते पाहिले तर सरोगसी आणि पालकत्वाशी संबंधित कायदेशीर प्रक्रियांमध्ये 'आई-वडील' या पारंपरिक शब्दांऐवजी 'गर्भधारक पालक' आणि 'गर्भधारणा न केलेले पालक' अशा संज्ञा वापरल्या जातात. वेगवेगळ्या परिस्थितींमध्ये पालकत्वाची कायदेशीर भूमिका स्पष्ट करणे, हा या शब्दांचा उद्देश आहे. मात्र अशा संज्ञांमुळे पारंपरिक कौटुंबिक शब्दप्रयोग बदलत आहेत, अशी टीका केली जाते.

'जेस्टेटिंग' (Gestating) हा इंग्रजी शब्द गर्भाची गर्भाशयात वाढ होण्याच्या प्रक्रियेशी संबंधित आहे. म्हणजेच हा शब्द गर्भधारणेशी जोडलेला आहे. 'गर्भधारक पालक' ही संज्ञा गर्भधारणा करणाऱ्या व्यक्तीसाठी वापरली जाऊ शकते. म्हणजेच ट्रम्प यांनी ज्या शब्दावरून टोला लगावला, तो याच कायदेशीर संज्ञेच्या अर्थाशी जोडलेला आहे.

मात्र या शब्दाचा वापर म्हणजे आईला 'मॉम' म्हणण्यावर बंदी आहे, असा अर्थ होत नाही. एका बाजूला कायदेशीर प्रक्रियांमध्ये वापरले जाणारे शब्द आहेत आणि दुसऱ्या बाजूला पारंपरिक संबोधन आहे. या दोन्हींमधला फरक ट्रम्प यांच्या विधानामुळे पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. हा फरक काय आहे, यावरच आता चर्चा रंगली आहे.

थोडक्यात, ट्रम्प यांनी उपरोधिक शैलीत केलेल्या या टोल्यामुळे पालकत्वाच्या शब्दप्रयोगांवरून अमेरिकेत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. एकीकडे सरोगसी आणि पालकत्वाशी संबंधित कायदेशीर प्रक्रियांमधील 'गर्भधारक पालक' आणि 'गर्भधारणा न केलेले पालक' या संज्ञा आहेत, तर दुसरीकडे 'आई-वडील' हे पारंपरिक शब्द आहेत. पारंपरिक संबोधन आणि आधुनिक कायदेशीर शब्दप्रयोग यांच्यात नेमके काय अंतर आहे, यावर आता अमेरिकेत बोलले जात आहे.