मतदार याद्यांसाठी निवडणूक आयोगाचा SSR कार्यक्रम जाहीर, 17 राज्यांत मोहीम
केंद्रीय निवडणूक आयोगाने विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षण (SSR) कार्यक्रम जाहीर केला असून अंतिम मतदार यादी 4 जानेवारी 2027 रोजी प्रसिद्ध होणार आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
केंद्रीय निवडणूक आयोगाने विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षण म्हणजेच SSR कार्यक्रम जाहीर केला आहे. मतदार याद्या अद्ययावत करणे हा या मोहिमेचा उद्देश आहे. केंद्रशासित प्रदेशांसह 17 राज्यांत आणि 2027 मध्ये विधानसभा निवडणुका होणाऱ्या 5 राज्यांत ही प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. ज्या राज्यांत यापूर्वी SIR प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे, तिथे SSR राबवला जाणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
हा कार्यक्रम अशा वेळी जाहीर झाला आहे, जेव्हा देशात मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणावरून (SIR) केंद्रीय निवडणूक आयोगाविरोधात राजकीय वातावरण तापले आहे. काँग्रेस आणि कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) यांनी आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. SIR प्रक्रियेतून मतदारांची नावे वगळली जात आहेत, असा विरोधकांचा आरोप आहे. पश्चिम बंगालमध्येही नावे कमी केल्याचा आरोप यापूर्वी करण्यात आला होता.
आयोगाने जाहीर केलेल्या वेळापत्रकानुसार प्रक्रिया नोव्हेंबर 2026 पासून सुरू होणार आहे. 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी मतदान केंद्रांच्या पुनर्रचनेची प्रक्रिया होईल. 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी मसुदा मतदार यादी प्रसिद्ध होणार आहे. त्यानंतर 12 नोव्हेंबर ते 11 डिसेंबर 2026 या काळात दावे आणि हरकती दाखल करता येतील. त्यावरील कार्यवाही 28 डिसेंबर 2026 पर्यंत पूर्ण करायची आहे. अंतिम मतदार यादी 4 जानेवारी 2027 रोजी प्रसिद्ध होईल. या प्रक्रियेसाठी पात्रतेची तारीख 1 जानेवारी 2027 ठेवण्यात आली आहे.
नव्या मतदारांची नोंदणी, पत्ता बदलल्यामुळे करायच्या दुरुस्त्या आणि अपात्र किंवा मृत मतदारांची नावे नियमानुसार वगळणे, या गोष्टी या प्रक्रियेत येतात. लोकप्रतिनिधित्व कायदा, 1950 आणि मतदार नोंदणी नियमांनुसार मतदार याद्या तयार करण्याची व त्यात बदल करण्याची प्रक्रिया ठरलेली आहे. लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांसाठी या याद्या आवश्यक असतात.
मतदारांना या काळात आपल्या नावाची नोंद बरोबर आहे का, हे तपासता येईल. यादीत नाव नसलेल्या पात्र नागरिकांना नोंदणीसाठी अर्ज करता येईल. नाव किंवा इतर तपशिलांत चूक असेल, तर दुरुस्तीची मागणी करता येईल. मृत्यू झालेल्या किंवा नियमानुसार नाव वगळायचे असलेल्या मतदारांच्या नोंदींची पडताळणी केली जाईल. एका ठिकाणाहून दुसरीकडे गेलेल्या मतदारांच्या नोंदींवरही नियमानुसार कार्यवाही होणार आहे.
मसुदा यादी प्रसिद्ध झाल्यावर नागरिकांनी आपले नाव आणि तपशील नीट तपासणे महत्त्वाचे आहे. काही चूक आढळली, तर ठरलेल्या मुदतीत संबंधित अधिकाऱ्यांकडे दावा किंवा हरकत दाखल करता येईल. SIR वरून वाद सुरू असतानाच SSR जाहीर झाल्याने सगळ्यांचे लक्ष या मोहिमेकडे लागले आहे. नावे वगळली जात असल्याचा विरोधकांचा आरोप आणि आयोगाची यादी अद्ययावत करण्याची प्रक्रिया, या दोन्ही मुद्द्यांवर चर्चा सुरू आहे.
ही बातमी प्रकाशित झाली आहे पण थेट मालिका सुरू झालेली नाही. डेस्कने अपडेट दाखल करताच तो इथे दिसेल.
