सावली वनपरिक्षेत्रात चारगाव नदीवर वाळूच्या पोत्यांचा वनराई बंधारा

यावर्षी पावसाचे प्रमाण कमी राहिले आहे. येत्या उन्हाळ्यात पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वनविभागाने सावली वनपरिक्षेत्रात मोठी जलसंधारण मोहीम सुरू केली आहे. याच मोहिमेचा भाग म्हणून ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी चारगाव नदीवर वाळूच्या पोत्यांच्या मदतीने मोठा वनराई बंधारा उभारण्यात आला.

चंद्रपूरचे विभागीय वन अधिकारी राजन तलमले आणि चंद्रपूरचे सहाय्यक वनसंरक्षक विकास तरसे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे काम झाले. सावलीचे वनपरिक्षेत्र अधिकारी विनोद धुर्वे यांनी मोहिमेचे नेतृत्व केले.

नदीपात्रात बंधारा बांधल्यामुळे वाहून जाणारे पाणी अडते आणि स्थानिक पातळीवर पाणीसाठा तयार होण्यास मदत होणार आहे. हे पाणी वन्यप्राणी आणि पक्ष्यांना पिण्यासाठी उपयोगी पडेल. शिवाय परिसरातील जलसंधारण आणि भूजल पुनर्भरणालाही त्याचा हातभार लागू शकतो. जंगलातच पाणी मिळाले, तर मानव-वन्यजीव संघर्ष कमी करण्याच्या प्रयत्नांनाही बळ मिळू शकते.

सावली वनपरिक्षेत्रातील प्रत्येक बीटमध्ये किमान पाच वनराई बंधारे उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते. त्यानुसार गेल्या १५ दिवसांत संपूर्ण वनपरिक्षेत्रात एकूण १०० वनराई बंधारे बांधले गेले आहेत. पावसाचे पाणी अडवणे, ते जमिनीत मुरवणे आणि वनक्षेत्रातील पाण्याची उपलब्धता वाढवणे, या प्रयत्नांना त्यामुळे गती मिळाली आहे.

चारगाव नदीवरील बंधाऱ्याच्या कामात सावली, पेंढरी, पाथरी, व्याहाड आणि राजोली या पाचही उपक्षेत्रांतील क्षेत्र सहाय्यक, वनपाल, वनरक्षक, बीट मदतनीस, PRT पथक आणि वनमजुरांनी उत्स्फूर्तपणे भाग घेतला. सर्वांच्या सामूहिक प्रयत्नांतून काम पूर्ण झाले.

सावली उपक्षेत्रातून क्षेत्र सहाय्यक एन. एल. सिडाम, सादागडचे वनरक्षक एम. व्ही. मुंडे, टेकाडीच्या वनरक्षक कु. ए. ए. गित्ते आणि चकपरंजीचे वनरक्षक आर. आर. मुरकुटे सहभागी झाले. त्यांच्यासोबत रोशन मडावी, दिनेश मडावी, नवनीत जराते, पुणेश्वर भोयर, PRT राकेश गुंडावार, नागेश बद्दमवार, राकेश घोटेकर, शुभम देशमुख, अनिकेत जराते, अभिषेक भोयर, नितीन भोयर, वैभव गोहणे, समीर गोहणे आणि रितेश गोहणे होते.

पेंढरी उपक्षेत्रातून वनपाल ए. एन. मेश्राम, पेंढरीचे वनरक्षक डी. एल. गुरनुले, चारगावचे वनरक्षक आखाडे, पेंढरीचे बीट मदतनीस मिथुन पेंदाम, चारगावचे बीट मदतनीस नागनाथ नर्मलवार, मुंडाळ्याचे बीट मदतनीस विनोद जेंगठे आणि चारगावचे PRT पथक सहभागी झाले.

पाथरी उपक्षेत्रातून क्षेत्र सहाय्यक एम. जे. मस्के, पालेबारसाचे वनरक्षक एस. टी. चुधरी, गेवराचे वनरक्षक एम. पी. इंगले आणि पाथरीचे वनरक्षक के. पी. मुनघाटे आले. त्यांच्यासोबत द्रोणाचार्य लोनबले, राजेंद्र गेडेकर, विनोद वाघरे, विनायक भादे, सूरज कोटगले, टेकाजी वाढणकर, शामराव चौधरी आणि जगदीश मेश्राम होते.

व्याहाड उपक्षेत्रातून क्षेत्र सहाय्यक एम. व्ही. पुल्लेवाड, उपरीचे वनरक्षक राजेंद्र डांगे, गायडोंगरीचे वनरक्षक अक्षय मेश्राम, सामद्याचे वनरक्षक दिलीप शेडमाके, नवेगावचे वनरक्षक एकनाथ खुडे आणि बीट मदतनीस गजानन पिपरे, रविंद्र रोहनकर, अनिल भोयर व विलास चुधरी सहभागी झाले.

राजोली उपक्षेत्रातून राजोलीचे क्षेत्र सहाय्यक ए. बी. शेळकि, राजोलीचे वनरक्षक एस. जे. आदे, चितेगावचे वनरक्षक एस. ए. नागोसे, गोलाभूजचे वनरक्षक एन. वाय. बोरकर, क्षेत्र सहाय्यक मदतनीस रामभाऊ कडस्कर, तसेच सूरज मारभते, समीर बावणे आणि विशाल कन्नाके यांनी काम केले.

"पाणी अडवा, पाणी जिरवा" या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड देत वनकर्मचाऱ्यांनी एकजूट दाखवली. पर्यावरण संवर्धनाबद्दलची त्यांची बांधिलकीही या मोहिमेतून दिसून आली.