बाबासाहेबांच्या शाळा प्रवेशाला १२५ वर्षे, साताऱ्यात प्रतापसिंह हायस्कूलमध्ये प्रवेश दिन साजरा

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ७ नोव्हेंबर १९०० रोजी साताऱ्यातील श्रीमंत छत्रपती प्रतापसिंह हायस्कूलमध्ये प्रवेश घेतला आणि तिथूनच त्यांच्या शिक्षणाची सुरुवात झाली. ही शाळा जिल्हा परिषद चालवते. त्या घटनेला आता १२५ वर्षे झाली आहेत. त्यानिमित्ताने शाळेत शाळा प्रवेश दिन मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. बाबासाहेबांच्या शालेय दिवसांच्या आठवणी जागवण्यात आल्या आणि त्यांचे कार्य व विचार यांचा गौरव करण्यात आला.

शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग आणि जिल्हा परिषदेचा समाजकल्याण विभाग यांनी मिळून हा कार्यक्रम आयोजित केला होता. जिल्हा परिषदेच्या अध्यक्षा डॉ. प्रियाताई शिंदे, उपाध्यक्ष राजू भोसले आणि शिक्षण सभापती तेजस्विनी कदम कार्यक्रमाला हजर होते. त्यांच्यासोबत विद्यार्थी, पालक, शिक्षक आणि इतर मान्यवरही मोठ्या संख्येने आले होते.

याच शाळेत बाबासाहेबांच्या प्राथमिक शिक्षणाचा पहिला टप्पा पूर्ण झाला. पुढे त्यांनी मुंबईत, तसेच अमेरिका आणि लंडनमध्ये उच्च शिक्षण घेतले आणि अनेक पदव्या मिळवल्या. याच शिक्षणाच्या जोरावर त्यांनी सामाजिक विषमता, जातिभेद आणि अन्याय यांच्याविरोधात लढा उभा केला. स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदेमंत्री आणि संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी देशाला जगात आदर्श ठरेल असे संविधान दिले.

डॉ. प्रियाताई शिंदे यावेळी म्हणाल्या की, बाबासाहेबांनी फक्त संविधान लिहिले नाही. समाजातील वंचित आणि उपेक्षित लोकांना शिक्षणातून समानतेचा हक्क मिळावा, यासाठी त्यांनी आयुष्यभर संघर्ष केला. जातिभेदाची दरी मिटवून प्रत्येक नागरिकाला समान न्याय आणि शिक्षणाची संधी मिळावी, हा त्यांचा विचार आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे. ज्या वास्तूत बाबासाहेब घडले, तिथे शाळा प्रवेश दिन साजरा होतो, ही आपल्या सर्वांसाठी अभिमानाची गोष्ट आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

यंदाच्या वर्षाला आणखी एक वेगळे महत्त्व आहे. राजवाड्याच्या द्विशताब्दी वर्षासोबतच प्रतापसिंह हायस्कूलच्या अधिकृत मान्यतेला १७५ वर्षे आणि बाबासाहेबांच्या शाळा प्रवेशाला १२५ वर्षे पूर्ण होत आहेत. अशा तीन ऐतिहासिक गोष्टी यंदा एकाच वेळी जुळून आल्या आहेत.

प्रतापसिंह हायस्कूलच्या ज्ञानदानाच्या परंपरेला २०६ वर्षे झाली आहेत. या काळात शाळेने अनेक नामवंत माणसे घडवली. सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी सरन्यायाधीश गजेंद्रगडकर, ज्येष्ठ उद्योगपती आणि वेगवेगळ्या विद्यापीठांचे कुलगुरू या शाळेत शिकले आहेत. शाळेचा हा वारसा जपण्याचा आणि विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण देण्याचा संकल्प यावेळी व्यक्त करण्यात आला.

कार्यक्रमातून विद्यार्थ्यांना बाबासाहेबांचे जीवनकार्य, त्यांचा शिक्षणासाठीचा संघर्ष आणि सामाजिक समतेचे विचार यांची ओळख करून देण्यात आली. बाबासाहेबांच्या शिक्षणप्रवासाची सुरुवात ज्या वास्तूत झाली, तिथेच हा दिवस साजरा झाल्याने कार्यक्रमाला विशेष महत्त्व आले.