बी.कॉम नंतर बँकेत नोकरी हवी? पहिल्या वर्षापासून तयारी सुरू करा, प्राध्यापिकेचा सल्ला

बी.कॉम नंतर बँकेत नोकरी करायचे स्वप्न असलेल्या तरुणांसाठी अनेक वाटा खुल्या आहेत. सरकारी बँकेत नोकरी हवी असेल तर अभ्यासाबरोबरच स्पर्धा परीक्षांचीही तयारी करावी लागते. या परीक्षांमध्ये फक्त कॉमर्सचे प्रश्न येत नाहीत. गणित, इंग्रजी आणि सामान्य ज्ञान यांचीही चांगली जाण लागते.

बल्लभगढच्या अग्रवाल कॉलेजमधील कॉमर्स विभागाच्या असोसिएट प्रोफेसर डॉ. शोभना गोयल यांनी एका मुलाखतीत याबद्दल मार्गदर्शन केले. बी.कॉम नंतर बँकेत नोकरी मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी काय करावे आणि तयारी कशी करावी, हे त्यांनी सांगितले.

डॉ. गोयल यांच्या म्हणण्यानुसार बँकेत नोकरीसाठी फक्त बी.कॉम असणे गरजेचे नाही. बी.एस्सी किंवा इतर कोणत्याही शाखेतून शिकलेले विद्यार्थीही बँकेत नोकरी मिळवू शकतात. आधी खाजगी बँकेत जायचे की सरकारी बँकेत, हे विद्यार्थ्यांनी ठरवायला हवे. खाजगी बँकांमध्ये कॉलेज आणि युनिव्हर्सिटीच्या प्लेसमेंट सेलमार्फतही भरती होते. सरकारी बँकांमध्ये मात्र IBPS आणि SBI च्या परीक्षा द्याव्या लागतात.

IBPS मध्ये पीओ (प्रोबेशनरी ऑफिसर) आणि क्लर्क या पदांसाठी परीक्षा होतात. प्रादेशिक ग्रामीण बँकेतही (RRB) भरती होते. स्टेट बँक ऑफ इंडिया स्वतःची वेगळी परीक्षा घेते. पीओसाठी ग्रॅज्युएशन पूर्ण असणे आवश्यक आहे. क्लर्कसाठीही त्या त्या भरतीच्या पात्रतेच्या अटी पूर्ण कराव्या लागतात.

बँकिंग परीक्षांना लाखो विद्यार्थी बसतात, असे डॉ. गोयल सांगतात. म्हणून बँकेत नोकरीचे ध्येय असेल तर बी.कॉमच्या पहिल्या वर्षापासूनच तयारी सुरू करावी, असा त्यांचा सल्ला आहे. या परीक्षांतील प्रश्न कॉलेजच्या नेहमीच्या अभ्यासापेक्षा वेगळे असतात. त्यात गणित, सामान्य ज्ञान आणि इंग्रजीचे प्रश्न येतात.

गणितासाठी दहावीपर्यंतच्या पातळीच्या प्रश्नांची तयारी करणे आवश्यक आहे, असे त्या सांगतात. गुणोत्तर (Ratio), वेळ आणि सरासरी अशा प्रश्नांचा सराव करावा. त्यासाठी मागच्या वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवाव्यात आणि मॉक टेस्ट द्याव्यात. गणितात योग्य उत्तर देणे महत्त्वाचे आहेच, पण ते वेळेत आणि अचूक देणेही गरजेचे आहे.

इंग्रजी सुधारण्यासाठी रोज इंग्रजी वृत्तपत्र वाचावे आणि शब्दसंपत्ती वाढवावी, असे त्या सुचवतात. एखाद्या चालू घडामोडीच्या विषयावर रोज लिहिण्याची सवय ठेवावी आणि ते लिखाण इंग्रजीच्या शिक्षकांकडून तपासून घ्यावे.

बँकेतील नोकरीसाठी संगणकाचे ज्ञान अत्यंत आवश्यक आहे, कारण आज सर्वच बँकांमध्ये संगणक वापरला जातो. त्याबरोबरच डिजिटल बँकिंगची माहिती, चांगली कम्युनिकेशन स्किल्स आणि अडचण समजून घेऊन त्यावर उपाय शोधण्याची क्षमता असायला हवी, असे डॉ. गोयल सांगतात.