नवरात्रीत अभिज्ञा भावे यांचा विचार: स्त्रीला समान वागवणे हाच स्त्रीशक्तीचा खरा अर्थ

नवरात्रोत्सव म्हणजे आदिशक्तीचा जागर, स्त्रीत्वाचा सन्मान आणि स्त्रीशक्तीचा उत्सव. या नऊ दिवसांत देवीच्या वेगवेगळ्या रूपांची आराधना केली जाते. पण स्त्रीशक्तीचा खरा अर्थ फक्त देवीच्या पूजेपुरता नाही, तर स्त्रीला समानतेने वागवणे, तिच्या विचारांचा आदर करणे आणि तिला हवे तसे आयुष्य जगण्याचे स्वातंत्र्य देणे यातही आहे, असा विचार अभिनेत्री अभिज्ञा भावे यांनी मांडला आहे. त्या 'तारिणी' मालिकेत कौशिकीची भूमिका करतात.

'तारिणी' मालिकेतील कौशिकी ही निर्भीड आणि धडाडीची मीडिया हाऊसची मालकीण आहे. ती स्वतःचे न्यूज चॅनल चालवते आणि आपल्या कामातून व निर्णयांतून वेगळेपण दाखवते. या भूमिकेच्या निमित्ताने अभिज्ञा भावे यांनी स्त्रीशक्ती, समाजातील स्त्रियांचे स्थान आणि स्त्रियांनी एकमेकींना समजून घेण्याचे महत्त्व याबद्दल आपले विचार सांगितले.

स्त्रीशक्तीचा अर्थ सांगताना अभिज्ञा म्हणाल्या, "माझ्यासाठी स्त्रीशक्ती म्हणजे जेव्हा पुरुष खऱ्या अर्थाने स्त्रीचा मान ठेवतात आणि तिची शक्ती समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात. स्त्रीशक्ती म्हणजे फक्त स्त्रियांनीच समजून घ्यायची गोष्ट नाही. पुरुषांनीही ती जपली पाहिजे. स्त्रीशक्ती म्हणजे आम्हा महिलांना आमची शक्ती दाखवायची आहे, असं नाही; तर आम्हालाही समान समजा, आम्हाला आमचं आयुष्य जसं जगायचं आहे, तसं जगू द्या, एवढंच आमचं म्हणणं आहे."

स्त्रीशक्तीकडे बंडखोरीच्या नजरेने पाहण्याऐवजी समाजाने ती समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे, असेही त्या म्हणाल्या. स्त्रीचा सन्मान करणे आणि तिच्या स्वातंत्र्याचा स्वीकार करणे हा देवीच्या आराधनेचा महत्त्वाचा भाग आहे, यावर त्यांनी भर दिला.

महिलांमधील परस्पर सहकार्याचे महत्त्वही अभिज्ञा भावे यांनी सांगितले. समाजात स्त्रियांना अनेक आव्हानांना तोंड द्यावे लागते. अशा वेळी महिलांनी एकमेकींच्या पाठीशी उभे राहणे आवश्यक आहे, असे त्यांचे मत आहे.

त्या म्हणाल्या, "मला असं वाटतं की आजच्या काळात सगळ्यात मोठी गरज आहे ती एका स्त्रीने दुसऱ्या स्त्रीला समजून घेण्याची. आपल्या विरोधात पूर्ण समाज आहे, त्यात आपणही विभागलो गेलो, तर आपलंच जगणं कठीण होऊन जाईल. त्यामुळे एकमेकींना किमान समजून घेण्याचा प्रयत्न तरी केला पाहिजे."

एखादी स्त्री ठरावीक चौकटीबाहेर जाऊन आयुष्य जगत असेल, तर तिच्याकडे नकारात्मक नजरेने पाहिले जाते. या मानसिकतेत बदल होण्याची गरज आहे, असे त्यांनी सांगितले. घर असो, व्यवसाय, शिक्षण किंवा समाजातील कोणतेही क्षेत्र, प्रत्येक स्त्रीला दुसऱ्या स्त्रीचे सहकार्य मिळणे महत्त्वाचे आहे, असे अभिज्ञा यांनी स्पष्ट केले.

स्त्रीशक्तीचा अनुभव एखाद्या खास दिवसापुरता किंवा सणापुरता नसतो, तो रोजच्या जगण्यातून जाणवतो, असे अभिज्ञा यांना वाटते. स्त्रीला प्रत्येक निर्णय घेताना अनेक गोष्टींचा विचार करावा लागतो. स्वतःच्या सुरक्षिततेपासून सामाजिक अपेक्षांपर्यंत अनेक आव्हानांना तोंड देत ती आयुष्य जगत असते.

अभिज्ञा म्हणाल्या, "'देवीशक्ती' किंवा 'स्त्रीशक्ती'चा अनुभव प्रत्येक क्षणी येत असतो. आजच्या जगात कोणताही निर्णय घेताना पुरुषाला ज्या गोष्टींना सामोरं जावं लागतं, त्यापेक्षा जास्त आव्हानांना स्त्रीला सामोरं जावं लागतं, असं मला वाटतं. स्त्रीला खूप सगळं सांभाळून, दबकून, खूप खोलवर विचार करून आणि प्रत्येक गोष्टीचं मोजमाप करून आयुष्य जगावं लागतं. तरीही ती जगते, आम्ही जगतो, हीच माझ्यासाठी स्त्रीशक्ती आहे." भीती आणि अनेक विचार मनात असूनही आयुष्यात आनंद शोधत पुढे जाणे हे स्त्रीशक्तीचे सुंदर उदाहरण आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

नवरात्रोत्सवाच्या परंपरांबद्दल बोलताना अभिज्ञा भावे यांनी आपल्या घरातील साध्या साजरीकरणाविषयी सांगितले. त्यांच्या घरी नवरात्रीत कोणतेही मोठे सेलिब्रेशन होत नाही. देवीचे दर्शन घेणे, देवीचे देखावे पाहणे आणि घरातील देवीची पूजा करणे, अशा साध्या पद्धतीने त्या हा सण साजरा करतात.

त्या म्हणाल्या, "तसं पाहायला गेलं तर आमच्या घरात नवरात्रीचं काही विशेष सेलिब्रेशन नसतं. देवीच्या दर्शनाला जाणं, देवीचे देखावे पाहणं असं असतं. गरबा खेळण्यात मला फारसा रस नाही. त्यामुळे नवरात्र माझ्यासाठी घरातल्या देवीची शांत, साधी आणि सोपी पूजा करण्यापुरतंच असतं. पण या सणातून मला प्रसन्नता मिळते."

अभिज्ञा भावे यांच्या मते स्त्रीशक्ती म्हणजे केवळ सामर्थ्याचे प्रदर्शन नव्हे, तर समानतेचा आदर, स्वतःच्या इच्छेनुसार आयुष्य जगण्याचे स्वातंत्र्य आणि एकमेकींना समजून घेण्याची भावना होय. देवीची आराधना करताना आजूबाजूच्या स्त्रियांचाही सन्मान करणे, त्यांच्या निर्णयांचा आदर करणे आणि गरजेच्या वेळी त्यांच्या पाठीशी उभे राहणे, यातूनच स्त्रीशक्तीचा खरा उत्सव साजरा होऊ शकतो, असा विचार त्यांनी नवरात्रीच्या निमित्ताने मांडला.