मीठ कमी करूनही बीपी वाढतोय? झोप, ताण, चहा-कॉफी आणि बैठ्या सवयींचाही परिणाम शक्य

आजकाल उच्च रक्तदाब, म्हणजेच हाय ब्लड प्रेशर, ही अनेकांना भेडसावणारी आरोग्य समस्या झाली आहे. आहारात जास्तीचे मीठ हे हाय बीपीचे एक मोठे कारण मानले जाते. म्हणूनच बीपीच्या रुग्णाला मीठ कमी खाण्याचा सल्ला दिला जातो. अनेक जण जेवणातले मीठ कमी करतात, पण बाकीच्या सवयींकडे लक्षच देत नाहीत.

झोपेचा अभाव, सतत येणारा ताण, दिवसभर एका जागी बसून राहणे, जास्त कॅफीन आणि मद्यपान हे घटक हाय बीपीचा धोका वाढवू शकतात, असे सांगितले आहे. असे झाले तर बीपी आटोक्यात ठेवणे अवघड होऊ शकते. काही प्रकरणांत विशिष्ट औषधे, लठ्ठपणा आणि झोपेशी संबंधित त्रास यांचाही हाय बीपीशी संबंध असू शकतो.

सततचा ताण हा पहिला मुद्दा. कामाचा ताण, पैशांची अडचण आणि घरच्या जबाबदाऱ्या यांमुळे आजच्या धावपळीत ताण वाढू शकतो. माणूस तणावात असला की शरीरात काही विशिष्ट हार्मोन्स सोडली जातात. त्यामुळे हृदयाचे ठोके वाढू शकतात आणि रक्तवाहिन्या आकुंचन पावू शकतात. परिणामी बीपी तात्पुरता वाढू शकतो. काही जणांना तणावात असताना खूप खाण्याची, धूम्रपानाची किंवा मद्यपानाची सवय असते. त्यामुळे हा त्रास आणखी वाढू शकतो.

दुसरा मुद्दा झोपेचा. रात्री उशिरापर्यंत जागे राहणे किंवा रोज पुरेशी झोप न होणे याचा आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. शरीराला विश्रांती मिळण्यासाठी आणि हृदय व रक्तवाहिन्या नीट राहण्यासाठी चांगली झोप महत्त्वाची आहे. सतत अपुरी झोप झाली तर हाय बीपीचा धोका वाढू शकतो. वारंवार घोरणे, दम लागणे किंवा दिवसा खूप झोप येणे ही स्लीप ॲप्नियाची लक्षणे असू शकतात. या स्थितीत झोपेत श्वास वारंवार थांबतो आणि पुन्हा सुरू होतो. स्लीप ॲप्नियाचाही हाय बीपीशी संबंध आहे.

तिसरा मुद्दा चहा, कॉफी आणि एनर्जी ड्रिंक्सचा. चहा-कॉफी अनेकांच्या रोजच्या जीवनाचा भाग आहेत. मात्र त्यातील कॅफीनमुळे काही लोकांचा बीपी वाढू शकतो. हा परिणाम किती प्रमाणात सेवन केले यावर अवलंबून असतो. एनर्जी ड्रिंक्स आणि कॅफीन असलेली इतर पेयेही यास कारणीभूत ठरू शकतात. ज्यांना आधीपासून हाय बीपीचा त्रास आहे, त्यांनी कॅफीनचे सेवन मर्यादित ठेवावे, असा उल्लेख या माहितीत आहे.

चौथा मुद्दा बसून राहण्याचा आणि व्यायाम नसण्याचा. ऑफिसमधली खुर्ची, सोफा किंवा मोबाईल फोनसमोर बसून बहुतेक वेळ जात असेल, तर हालचाल कमी झाल्याने हृदयाच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. नियमित व्यायाम नसेल तर वजन वाढण्याचा आणि हाय बीपीचा धोका वाढू शकतो. हालचालीमुळे हृदय आणि रक्तवाहिन्या निरोगी राहण्यास मदत होते. त्यासाठी जिममध्येच जायला हवे असे नाही; चालणे, सायकलिंग, पोहणे किंवा घरातील कामे करणेही फायदेशीर ठरू शकते, असे म्हटले आहे.

शेवटचा मुद्दा मद्य आणि तंबाखूचा. जास्त मद्यपान केल्याने बीपी वाढू शकतो. तंबाखू आणि निकोटीनचा रक्तवाहिन्यांवर व हृदयावर वाईट परिणाम होऊ शकतो. धूम्रपानामुळे बीपी तात्पुरता वाढू शकतो आणि रक्तवाहिन्यांना इजाही होऊ शकते.