नाग नदीचे रूप पालटणार, 1,927 कोटींच्या पुनरुज्जीवन प्रकल्पाला गती, पहिला हप्ता मंजूर
नागपूरची ओळख मानल्या जाणाऱ्या नाग नदीला प्रदूषणातून मुक्त करण्यासाठी सुमारे 1,927 कोटी रुपयांची योजना तयार झाली असून, सुरुवातीच्या टप्प्यासाठी साधारण 62 कोटी रुपयांचा पहिला हप्ता मंजूर करण्यात आला आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
नागपूर शहराची ऐतिहासिक ओळख आणि वारसा मानली जाणारी नाग नदी प्रदूषणाच्या विळख्यातून सोडवून तिचे जुने वैभव परत मिळवून देण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर मोठे आणि ठोस पाऊल उचलण्यात आले आहे. नदी स्वच्छ करण्यासाठी सुमारे 1,927 कोटी रुपये खर्चाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. सुरुवातीचा टप्पा प्रत्यक्षात उतरवण्यासाठी साधारण 62 कोटी रुपयांच्या पहिल्या हप्त्याला मंजुरी देण्यात आली आहे.
नागपूर जिल्ह्यातील नाग नदीच्या पुनरुज्जीवनासाठी एकूण 1,927 कोटी रुपयांची मोठी आणि महत्त्वाकांक्षी योजना तयार करण्यात आली आहे. नुकत्याच मंजूर झालेल्या 62 कोटी रुपयांमुळे या प्रकल्पाचा पाया भक्कम होईल. नदीला प्रदूषणातून मुक्त करणे, तिच्या काठांचे सुशोभीकरण करणे आणि पर्यावरणाची स्थिती सुधारणे, असे या योजनेचे स्वरूप आहे.
प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत प्रशासकीय दिरंगाई आणि आर्थिक अडथळे पूर्णपणे दूर करण्यासाठी हा सगळा निधी 'एसएनए-स्पर्श' नावाच्या आधुनिक आणि पारदर्शक प्रणालीतून हस्तांतरित केला जाणार आहे. पर्यावरण विभागाने अशी खात्री केली आहे की भारतीय रिझर्व्ह बँकेमार्फत थेट आर्थिक व्यवहार नियंत्रित केले जातील. त्यामुळे मंजूर रक्कम कोणत्याही अडथळ्याशिवाय थेट विकासकामांवर वापरता येईल.
पहिल्या हप्त्याच्या खर्चाचा वाटा तिघांमध्ये वाटून देण्यात आला आहे. केंद्र सरकार 37 कोटी 18 लाख रुपये देणार असून हा वाटा 60 टक्के आहे. महाराष्ट्र सरकारचा वाटा 15 कोटी 49 लाख रुपये, म्हणजे 25 टक्के आहे. नागपूर महानगरपालिकेचा हिस्सा 29 कोटी 29 लाख रुपये असून तो 15 टक्के आहे.
याशिवाय परामर्शदाता संस्थेवर होणारा 78 कोटी रुपयांहून अधिकचा संपूर्ण खर्च थेट केंद्र सरकार उचलणार आहे. उर्वरित विकासकामे ठरलेल्या हिश्श्यांनुसार पूर्ण केली जातील.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की ही योजना प्रत्यक्षात आल्यास नाग नदीचे प्रदूषण कमी होईलच, शिवाय शहराच्या भूजल पातळीतही सुधारणा दिसून येईल. नदीच्या दोन्ही काठांचे सुशोभीकरण केले जाणार असून, सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांच्या (STP) माध्यमातून घाण पाणी नदीत मिसळू नये यासाठी पक्की व्यवस्था उभी केली जात आहे.
स्थानिक नागरिक आणि पर्यावरणप्रेमींचे म्हणणे आहे की प्रशासनाने ठरलेल्या मुदतीत हा प्रकल्प पूर्ण होईल याकडे लक्ष द्यावे. असे झाले तर नागपूरकरांना लवकरात लवकर स्वच्छ, सुंदर आणि प्रदूषणमुक्त नाग नदी मिळू शकेल.
