नागपुरात पर्यावरणपूरक गणेश विसर्जनाला नागरिकांचा भक्कम पाठिंबा

नागपूर महानगरपालिकेने (एनएमसी) शहरातील नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये गणेश मूर्तींचे विसर्जन करण्यावर पूर्ण बंदी घातली आहे. या निर्णयामुळे नागपूरमधील नागरिक आता पर्यावरणपूरक पर्यायांकडे मोठ्या प्रमाणात वळताना दिसत आहेत. लहान मूर्तींसाठी एनएमसीने शहरभर 447 कृत्रिम विसर्जन टाक्या उभारल्या आहेत. ज्या ठिकाणी गरज असेल तिथे नागरिकांच्या दारापर्यंत जाऊन विसर्जन करता यावे, यासाठी विसर्जन रथही तैनात करण्यात आले आहेत.

महापालिकेच्या या उपक्रमाला नागपूरकरांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत असून अनेक स्वयंसेवी संस्था महापालिकेच्या खांद्याला खांदा लावून काम करत आहेत. ग्रीन व्हिजिल फाउंडेशन ही संस्था 2010 पासून एनएमसीच्या पर्यावरणपूरक गणेश विसर्जन मोहिमेशी जोडलेली आहे. फुटाळा तलावाच्या एअर फोर्स बाजूला ही संस्था सलग सोळाव्या वर्षी काम करत आहे.

ग्रीन व्हिजिल फाउंडेशनच्या टीम लीड सुरभी जैस्वाल यांनी सांगितले की गेल्या काही वर्षांत लोकांच्या वागण्यात मोठा बदल झाला आहे. सुरुवातीच्या काळात भाविकांना तलावात विसर्जन न करण्यासाठी समजावणे कठीण जायचे. निर्माल्य गोळा करणेसुद्धा त्या वेळी अवघड होते, कारण लोक ते स्वयंसेवकांच्या हातात द्यायला तयार नसायचे. पण आता परिस्थिती पूर्णपणे बदलली असून नागरिक स्वतःहून पुढे येऊन कृत्रिम विसर्जन सुविधांचा वापर करतात आणि निर्माल्य तसेच इतर पूजा साहित्य आनंदाने स्वयंसेवकांकडे सुपूर्द करतात, असे त्या म्हणाल्या.

मात्र प्लास्टर ऑफ पॅरिस म्हणजे पीओपीच्या मूर्तींचा वापर अजूनही चिंतेचा विषय ठरला आहे. फुटाळा तलावावर तैनात असलेल्या ग्रीन व्हिजिल फाउंडेशनच्या स्वयंसेविका श्रिया जोगे यांनी सांगितले की, बंदी असूनही पीओपी मूर्तींची विक्री आणि खरेदी अजूनही सुरूच आहे. विसर्जनाच्या पहिल्या सहा दिवसांत फुटाळा तलाव केंद्रावर एकूण 1,335 मूर्ती जमा झाल्या, त्यापैकी 95 मूर्ती पीओपीच्या होत्या, असे त्यांनी सांगितले.

या मोहिमेत ग्रीन व्हिजिल फाउंडेशनचे कौस्तव चॅटर्जी, सुरभी जैस्वाल, मेहुल कोसुरकर, श्रिया जोगे, बिष्णुदेव यादव, पिनाकी बानिक, प्रिया यादव, तुषार देशमुख आणि पार्थ जुमडे यांचे योगदान आहे. यासोबतच हार्दिक अगरवाल, अनुष्का गुर्वे, हर्ष जोरा, अमेय शेंद्रे, अवंती जोशी आणि आरईईएफ तसेच श्री रामदेवबाबा विद्यापीठाचे इतर स्वयंसेवकही या मोहिमेत सहभागी झाले आहेत.