मूसेवालाच्या धाकट्या भावाच्या मानसिक आरोग्याच्या चौकशीसाठी मानसात तक्रार

दिवंगत पंजाबी गायक सिद्धू मूसेवाला यांच्या कुटुंबाबद्दल एक तक्रार दाखल झाली आहे. मूसेवाला यांचा धाकटा भाऊ अवघ्या अंदाजे अडीच वर्षांचा आहे. त्याच्या मानसिक आरोग्याची आणि सुरक्षिततेची चौकशी व्हावी, अशी मागणी 'लॉयर्स फॉर ह्युमन राइट्स इंटरनॅशनल' या संस्थेने केली आहे.

संस्थेचे सरचिटणीस आणि वकील नवकिरण सिंग यांनी १७ ऑक्टोबर रोजी ही तक्रार दिली. ती मानसा उपजिल्हाधिकारी आणि जिल्हा बाल संरक्षण युनिट यांच्याकडे देण्यात आली आहे. मूसेवाला यांच्या आई-वडिलांच्या या लहान मुलाच्या मानसिक आरोग्याची चौकशी करावी, असे तक्रारीत म्हटले आहे.

तक्रारीत सांगितल्याप्रमाणे, ९ ऑक्टोबर रोजी कॅनडातील टोरोंटो येथे 'साइन टू गॉड वर्ल्ड टूर'च्या उद्घाटनाचा कार्यक्रम झाला. त्या कार्यक्रमात मुलाला मंचावर आणले होते. तिथे त्याने कथितरीत्या गोळीबार केल्यासारखे हावभाव केले आणि गोळ्या झाडल्यासारखे आवाजही काढले, असा उल्लेख आहे. सोशल मीडियावर फिरत असलेल्या काही व्हिडिओंचाही तक्रारीत संदर्भ दिला आहे. याच व्हिडिओंमुळे संस्थेने चिंता व्यक्त केली आहे.

संस्थेचे म्हणणे असे की, एवढ्या लहान वयात हिंसक कृतींशी संबंधित दृश्ये वारंवार पाहिली तर मुलाच्या विकासावर परिणाम होण्याची शक्यता असते. अशा कृतींना प्रोत्साहन दिले जात आहे का, याचीही चौकशी व्हावी, अशी मागणी केली आहे. मात्र मुलाच्या मानसिक आरोग्याबद्दल कोणताही निष्कर्ष काढलेला नाही. त्याच्या वागण्याबद्दल व्यक्त झालेल्या चिंतेची दखल घेऊन संबंधित अधिकाऱ्यांनी चौकशी करावी, एवढीच संस्थेची भूमिका आहे.

तक्रारीत बाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) कायदा, २०१५ अंतर्गत योग्य हस्तक्षेप करण्याची मागणी आहे. मुलाच्या पालकांसाठी समुपदेशन आयोजित करावे, तसेच पात्र बाल समुपदेशकाच्या मदतीने मुलाच्या कल्याणासाठी आवश्यक मार्गदर्शन द्यावे, अशी विनंतीही केली आहे. बाल कल्याण समितीने या प्रकरणाची तातडीने दखल घ्यावी आणि मुलाच्या सुरक्षिततेसाठी योग्य ती पावले उचलावीत, असेही त्यात म्हटले आहे. या सूचनांचे पालन होत आहे की नाही, यावर अधिकाऱ्यांनी लक्ष ठेवावे, अशीही संस्थेची मागणी आहे.

या प्रकरणाच्या चर्चेला मूसेवाला यांच्या हत्येची पार्श्वभूमी आहे. २९ मे २०२२ रोजी पंजाबमधील मानसा जिल्ह्यातील जवाहरके गावाजवळ सिद्धू मूसेवाला यांची गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली होती. त्यांच्या निधनाने संगीतविश्वाला मोठा धक्का बसला होता. आता धाकट्या भावाबाबतच्या तक्रारीमुळे कुटुंबाच्या सुरक्षेचा आणि मुलाच्या कल्याणाचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.

या तक्रारीवर अधिकाऱ्यांनी काय निर्णय घेतला आहे किंवा चौकशीत काही निष्कर्ष समोर आले आहेत का, याबद्दल अजून स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. संस्थेने स्पष्ट केले आहे की, मुलाचे कल्याण आणि सुरक्षितता जपणे हाच या तक्रारीमागचा मुख्य उद्देश आहे. कोणालाही शिक्षा करणे किंवा मुलाचा ताबा बदलणे हा हेतू नाही.