मुंबईत मिट्टी कॅफेचे उद्घाटन, दिव्यांग व्यक्तींना रोजगाराची संधी; राज्यपालांची उपस्थिती

मुंबईतील ओबेरॉय स्कायसिटी मॉलमध्ये 'मिट्टी कॅफे' (Mitti Cafe) सुरू झाले आहे. राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांच्या हस्ते या कॅफेचे उद्घाटन झाले. दिव्यांग व्यक्तींना योग्य संधी, प्रोत्साहन आणि सन्मान मिळाला, तर त्या स्वावलंबी होऊन समाजाच्या विकासात मोठा वाटा उचलू शकतात, असे राज्यपालांनी सांगितले. व्यवसाय करताना सामाजिक बांधिलकी जपण्याची गरज त्यांनी अधोरेखित केली आणि या उपक्रमाचे कौतुक केले.

कार्यक्रमाला आमदार अतुल भातखळकर, उत्तर प्रदेश विधानसभेचे माजी आमदार सुभाष पासी आणि ज्येष्ठ पत्रकार कुमार राकेश उपस्थित होते. मिट्टी कॅफेच्या संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी अलिना आलम आणि 'प्रोजेक्ट मुंबई'चे संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी शिशिर जोशी हेही हजर होते. कॅफेमध्ये काम करणाऱ्या दिव्यांग सदस्यांचे पालकही आले होते.

मिट्टी कॅफे ही फक्त कॅफेची साखळी नाही. दिव्यांग व्यक्तींना आर्थिक स्वावलंबन आणि सन्मानाने जगण्याची संधी देणारा हा सामाजिक उपक्रम आहे. अलिना आलम यांनी 2017 मध्ये तो सुरू केला. शारीरिक, बौद्धिक आणि मानसिक दिव्यांगत्व असलेल्या प्रौढांना हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रात रोजगार देणे आणि त्यांच्या कौशल्याला व्यासपीठ मिळवून देणे, हे त्याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

आपल्या भाषणात राज्यपाल म्हणाले, की माणसाचे काम, त्याचे प्रयत्न आणि समर्पण यातून त्याचे व्यक्तिमत्त्व दिसते. प्रत्येक भावना बोलून दाखवावी लागत नाही. अनेकदा कृती आणि कामातला प्रामाणिकपणाच विचार सांगून जातो. मिट्टी कॅफेमधले दिव्यांग सदस्य आपल्या कामातून हेच सिद्ध करत आहेत, असे त्यांनी नमूद केले.

व्यावसायिक उपक्रम चालवताना फक्त पैशाचा फायदा पाहू नये, समाजातील विविध घटकांची क्षमता आणि गरजा यांचाही विचार करावा, असे आवाहन राज्यपालांनी केले. दिव्यांग व्यक्ती कशा काम करतात यापेक्षा त्यांची क्षमता, निष्ठा आणि समर्पण महत्त्वाचे मानले पाहिजे. त्यांना रोजगार देऊन समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सामील करून घेतले, तर त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

असे उपक्रम दिव्यांग व्यक्तींकडे पाहण्याचा समाजाचा दृष्टिकोन बदलण्यास मदत करतात. दिव्यांगांना फक्त मदतीची गरज असलेला घटक न मानता समाजाच्या प्रगतीतील सक्रिय भागीदार म्हणून पाहावे, हा संदेश या उपक्रमातून दिला जातो.

अलिना आलम यांनी उपक्रमाचा प्रवास सांगितला. एका छोट्या टेबलावर आणि छत्रीखाली सुरू झालेला हा उपक्रम आज देशभरात सुमारे 80 ठिकाणी पोहोचला आहे. सर्वोच्च न्यायालय, राष्ट्रपती भवन, मुंबई, बंगळुरू आणि लखनऊ विमानतळे तसेच नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अशा ठिकाणी मिट्टी कॅफे चालतात. इन्फोसिस, विप्रो आणि मर्सिडीज-बेंझ यांसारख्या कंपन्यांच्या परिसरातही कॅफेचे संचालन केले जाते.

आतापर्यंत दोन कोटींहून अधिक कॉफीचे कप ग्राहकांना देण्यात आले आहेत, तर आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना 80 लाखांहून अधिक जेवणाची ताटे वाटण्यात आली, असे अलिना आलम यांनी सांगितले. योग्य संधी आणि पाठबळ मिळाले, तर दिव्यांग व्यक्ती स्वतः स्वावलंबी होतातच, शिवाय समाजातील गरजूंनाही मदत करू शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.

उद्घाटनाच्या कार्यक्रमात कॅफेमधील दिव्यांग सदस्यांनी सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केला. दोन सदस्यांनी आपले अनुभव उपस्थितांसमोर मांडले. बौद्धिक दिव्यांगत्व असलेल्या व्यक्तींनी तयार केलेला केक राज्यपालांनी कापला. त्यानंतर त्यांनी कॅफेमध्ये पहिली ऑर्डर दिली. व्हीलचेअरवरील कॅशियर आणि दिव्यांग प्रौढ सदस्यांच्या चमूने ती ऑर्डर सर्व्ह केली.

दिव्यांगांचे कौशल्य, आत्मविश्वास आणि आर्थिक स्वावलंबन यांना प्रोत्साहन देणे आणि समाजात सर्वांना सामावून घेण्याची भावना रुजवणे, असा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला. शेवटी 'प्रोजेक्ट मुंबई'चे संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी शिशिर जोशी यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.