मुंबई महापालिकेचा आजार लवकर ओळखण्यावर भर; नऊ महिन्यांत १.८० लाख जणांची तपासणी

आजार वाढल्यावर रुग्णालयात धावपळ करण्यापेक्षा त्याचा धोका सुरुवातीलाच ओळखून उपचार सुरू करण्यावर मुंबई महापालिकेने भर दिला आहे. मधुमेह, उच्च रक्तदाब, कर्करोग आणि मानसिक आरोग्याच्या समस्या डोळ्यांसमोर ठेवून प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवेचा विस्तार केला जात आहे. ही सेवा विभागीय दवाखाने, हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे आपला दवाखाना आणि आरोग्य केंद्रांच्या माध्यमातून दिली जाते.

या उपक्रमाचा आकडा मोठा आहे. जानेवारी ते सप्टेंबर २०२६ या नऊ महिन्यांत असंसर्गजन्य आजारांसाठी तब्बल १ लाख ८० हजार १०३ नागरिकांची तपासणी करण्यात आली.

फक्त आजाराचे निदान करून थांबायचे नाही, तर संशयित रुग्णांना पुढच्या उपचारांपर्यंत पोहोचवायचे, यावरही महापालिकेचा भर आहे. प्राथमिक तपासणीत ज्यांच्यात आजाराचा संशय आढळतो, त्यांना महापालिकेच्या रुग्णालयांत पुढील तपासणी आणि उपचारांसाठी पाठवले जाते. म्हणजे तपासणी झाली आणि रुग्ण तसाच राहिला, असे होऊ नये, असा प्रयत्न आहे.

मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांना जीवनशैलीत बदल करता यावा, म्हणून आहारतज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन दिले जाते. जानेवारी ते सप्टेंबर २०२६ या काळात ६५ हजार ८५ नागरिकांना आहाराविषयी समुपदेशन देण्यात आले.

कर्करोगाचे निदान लवकर व्हावे, यासाठी २०२५ मध्ये तीन प्रकारच्या तपासण्या करण्यात आल्या. मुख कर्करोगाच्या २ लाख ७२ हजार ४२८, स्तन कर्करोगाच्या २७ हजार ७७४ आणि गर्भाशयमुख कर्करोगाच्या ११ हजार ६८९ तपासण्या त्या वर्षात झाल्या.

मानसिक आरोग्यालाही प्राधान्य देण्यात आले आहे. 'मनशक्ती' कार्यक्रमाअंतर्गत २०२५ मध्ये १ लाख ६८ हजार ६८७ नागरिकांना समुपदेशन मिळाले. २०२६ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांत ही संख्या ७२ हजार १८ इतकी आहे.

कॉलेजमधल्या विद्यार्थ्यांसाठी 'हेल्दी कॅम्पस' हा उपक्रमही आहे. त्यातून आहार आणि जीवनशैलीविषयी जागृती केली जाणार आहे. प्राथमिक आरोग्यसेवेच्या माध्यमातून आजारांचे निदान लवकर व्हावे आणि उपचार जास्तीत जास्त लोकांना मिळावेत, यासाठी महापालिकेचे हे प्रयत्न सुरू आहेत.