गोवंडी-मानखुर्दमध्ये प्रदूषण आणि दुर्लक्ष; रहिवाशांचा सरकार व महापालिकेवर भेदभावाचा आरोप

महापालिकेच्या एम-ईस्ट वॉर्डमध्ये येणारा गोवंडी-मानखुर्द परिसर सध्या दोन संकटांना तोंड देत आहे. एक म्हणजे गंभीर वायू प्रदूषण आणि दुसरे म्हणजे प्रशासनाचे घोर दुर्लक्ष. तेथील रहिवाशांनी राज्य सरकार आणि महापालिका यांच्यावर सापत्न भावाची वागणूक दिल्याचा गंभीर आरोप केला आहे.

स्थानिकांचे म्हणणे असे की, गोवंडी-मानखुर्दला फक्त "गरिबांची झोपडपट्टी" म्हणून बघितले जाते आणि त्यामुळे दुर्लक्ष केले जाते. दुसरीकडे व्हीआयपी भागांना आधुनिक सुविधा दिल्या जात आहेत. मुंबईतील उच्चभ्रू भागांतील हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी वेगवेगळे तंत्रज्ञान वापरले जात आहे, पण गोवंडीला मात्र वाऱ्यावर सोडले आहे, असे स्थानिक सांगत आहेत.

देवनार डंपिंग यार्ड, बायोमेडिकल वेस्ट प्लांट (एसएमएस एन्वायरो) आणि तीन रेडी-मिक्स काँक्रीट (आरएमसी) प्लांट यांतून निघणारा धूर आणि हानिकारक कण यामुळे हा परिसर रोगांचे माहेरघर झाला आहे. स्थानिक नगरसेवक जमीर कुरेशी यांनी अथक प्रयत्न केले. त्यामुळे महापालिकेने एक आरएमसी प्लांट बंद करून काहीसा दिलासा दिला. मात्र उरलेल्या तीन प्लांटवर अजूनही कठोर कारवाईची गरज आहे, असे सांगितले जात आहे.

प्रशासन किती उदासीन आहे, याचे उदाहरण म्हणून महापालिका कार्यालयाजवळ आणि बैंगनवाडी सिग्नल येथील मल्हार विवाह स्थळाच्या शेजारचे तीन बेकायदेशीर प्लांट सांगितले जातात. या प्लांटमधील सिमेंटची बारीक धूळ अन्न आणि पेयांमध्ये मिसळते आणि लोकांच्या फुफ्फुसांपर्यंत पोहोचते. डॉक्टरांच्या मते, हे विषारी प्रदूषण या परिसरातील कर्करोग, दमा आणि क्षयरोग यांसारख्या जीवघेण्या आजारांना कारणीभूत ठरणाऱ्या प्रमुख घटकांपैकी आहे.

नागरिकांच्या आरोग्याच्या सुरक्षेचा विचार करता हे प्लांट हॉलपासून दूर हलवावेत किंवा हॉल तिथून काढून टाकावा, अशी जोरदार मागणी होत आहे.

एका रहिवाशाने आपली व्यथा अशी मांडली: गेली ८ वर्षे आम्ही सरकार आणि महानगरपालिकेकडे विनवणी करत आहोत की, इतरांप्रमाणेच आम्हालाही जगण्यासाठी स्वच्छ हवा आणि पाण्याची गरज आहे. पण आम्हाला फक्त आरएमसी प्लांटमधून येणारी सिमेंटची धूळ आणि एसएमएस कंपनीमधून येणारा विषारी धूर मिळतो. ही सावत्र आईसारखी वागणूक आहे.

थोडक्यात, एका बाजूला एक प्लांट बंद झाल्याने थोडा दिलासा मिळाला असला, तरी गोवंडी-मानखुर्दचे रहिवासी अजूनही स्वच्छ हवेची वाट बघत आहेत. उरलेल्या प्लांटवर कारवाई कधी होणार, याकडे त्यांचे लक्ष लागले आहे.